Γράφει ο Δημήτρης Λαμπράκης *

Η διαφθορά απειλεί το κράτος Δικαίου, τη Δημοκρατία και τα δικαιώματα του ανθρώπου, παρεμποδίζει την οικονομική ανάπτυξη και τον υγιή ανταγωνισμό και θέτει σε κίνδυνο, πλην άλλων, και τα ηθικά θεμέλια της οργανωμένης κοινωνίας. Μεταπολιτευτικά, παρατηρούμαι τουλάχιστο πιο έντονα, δύο μορφές διαφθοράς να κατατρώγουν την Ελληνική κοινωνία. Την διαφθορά των μικρών και την διαφθορά των μεγάλων. Η μεν πρώτη εμπλέκει ευρύτερες κοινωνικές ομάδες και έχει ως κύριο αντικείμενο τη συναλλαγή με ωφελήματα μικρής σχετικά αξίας γνωστά και ως «γρηγορόσημα», «λαδόσημα» κλπ, η δε δεύτερη εμπλέκει ανώτερους και ανώτατους κρατικούς αξιωματούχους, πολιτικούς, δημοσιογράφους, επιχειρηματίες κ.λπ., οι οποίοι λαμβάνουν από τους ενδιαφερόμενους ιδιαίτερα μεγάλα ποσά, τις λεγόμενες “μίζες”, ως αντάλλαγμα για τη συμβολή τους στην έγκριση εξοπλιστικών προγραμμάτων, παραγγελιών ιατρικού εξοπλισμού και φαρμάκων, ανάθεσης δημοσίων έργων και λοιπών διαγωνισμών αλλά και δίδουν στους «κατέχοντες» ιδιαίτερα μεγάλα ποσά για την εξαφάνιση φορολογικών παραβάσεων κ.λπ.

Κατά τον γράφοντα ο πλέον σημαντικός παράγοντας διαφθοράς είναι το ίδιο το κράτος, όπως αυτό θέλουν και συντηρούν, τα κόμματα της εξουσίας, για να αποτελεί, για αυτά, κύρια δεξαμενή ψήφων. Το κράτος είναι αυτό που διευκολύνει σημαντικά τη διαφθορά, όταν απροκάλυπτα προσλαμβάνει και καθιστά στελέχη - διευθυντές στην κρατική μηχανή εκείνους ακριβώς τους πρόθυμους να εξυπηρετήσουν τις πελατειακές σχέσεις των πολιτικών είτε με πράξεις είτε με παραλείψεις.

Για την αντιμετώπιση του προβλήματος της διαφθοράς αναμφίβολα θα πρέπει να εξαφανισθεί ο τυφλός κομματικός κρατικός παρεμβατισμός ώστε α) να ενισχυθούν τα αντικειμενικά εκείνα κριτήρια για αξιοκρατικές προσλήψεις και προαγωγές στο Δημόσιο και τούτο θα γίνει και με τη συμμετοχή του απλού συναλλασσόμενου πολίτη σε κάθε υπηρεσία β) να δημιουργηθούν διαδικασίες μέσω των οποίων θα αποφεύγεται η απ’ ευθείας επαφή υπαλλήλου και εξυπηρετούμενου πολίτη σε υπηρεσίες όπου μάλλον επιπολάζει η διαφθορά γ) να περιορισθούν οι περιττές γραφειοκρατικές διαδικασίες δ) να κλείσουν διάφορα νομικά «παράθυρα» που επιτρέπουν τη φαλκίδευση των διαγωνισμών για προμήθειες ή έργα μέσω ασαφών όρων και προϋποθέσεων, τέλος ε) απαιτείται ο αμείλικτος έλεγχος στις πηγές χρηματοδότησης των πολιτικών κομμάτων τα οποία λόγω του πολυέξοδου συστήματος λειτουργίας τους αναγκάζονται συχνά να αναζητούν και να διασφαλίζουν μίζες ώστε να συντηρούν τις κομματικές τους στρατιές και να αντεπεξέρχονται στις δαπανηρές προεκλογικές τους εκστρατείες.

H λέξη «διαφθορά» υπάρχει από το 2010 στον Ποινικό Κώδικα (άρθρο 263 Β), ως η έννοια που περιλαμβάνει το σύνολο, σχεδόν, των αδικημάτων περί την υπηρεσία. Το 1999 δημιουργήθηκε με απόφαση της επιτροπής υπουργών των κρατών – μελών η “Ομάδα Κρατών κατά της Διαφθοράς” γνωστή και ως “GRECO” κατά τη γαλλική απόδοση του όρου. Η Ελλάδα αποτελεί ιδρυτικό μέλος της. Δεν είναι άλλο παρά ένας ελεγκτικός μηχανισμός διαπίστωσης και αξιολόγησης του βαθμού συμμόρφωσης των κρατών – μελών στις ρυθμίσεις της Ποινικής Σύμβασης για τη Διαφθορά, που υιοθετήθηκε από την Ελλάδα, άνευ επιφυλάξεων, με το ν. 3560/2007 και έκτοτε αποτελεί όχι απλώς εσωτερικό δίκαιο, αλλά δίκαιο με αυξημένη τυπική ισχύ έναντι των άλλων νόμων.

* Ο Δημήτριος Λ & Π Λαμπράκης είναι δικηγόρος