ΟΥΤΟΠΙΑ ΓΙΑ ΡΕΑΛΙΣΤΕΣ

ΡΟΥΤΓΚΕΡ ΜΠΡΕΓΚΜΑΝ
Εκδόσεις Ψυχογιός 2017 - σελ. 356


Το βιβλίο αυτό δεν είναι μια στεγνή, στατιστική ανάλυση αλλά ένα βιβλίο γραμμένο με ζωντάνια, χιούμορ και φαντασία. Διερευνά κάποιες πανέξυπνες αλλά απλές ιδέες για να κάνουμε τον κόσμο καλύτερο.

Στο παρελθόν, όλα ήταν χειρότερα. Για το περίπου 99% της παγκόσμιας Ιστορίας, το 99% της ανθρωπότητας ήταν φτωχοί, πεινασμένοι, ακάθαρτοι, φοβισμένοι, χαμηλού πνευματικού επιπέδου, άρρωστοι και άσχημοι. Όμως τα τελευταία διακόσια χρόνια όλα αυτά άλλαξαν. Δισεκατομμύρια από εμάς γίναμε ξαφνικά πλούσιοι, τρεφόμαστε καλά, είμαστε καθαροί, ασφαλείς, έξυπνοι και υγιείς και ακόμα και όμορφοι. Εκεί όπου το 1820 το 84% του παγκόσμιου πληθυσμού ζούσε ακόμη σε ακραία φτώχεια, σήμερα το ποσοστό είναι κάτω από το 10%. Αν συνεχιστεί αυτή η τάση, η ακραία φτώχεια, σύντομα θα εξαλειφθεί οριστικά.

Η λέξη «Ουτοπία» σημαίνει και «καλό τόπο» και «ανύπαρκτο τόπο». Εμείς οι κάτοικοι του 21ου αιώνα, οι κάτοικοι της Γης της Αφθονίας (ζούμε σε μια εποχή πλούτου, ασφάλειας, υγείας και υπεραφθονίας) πρέπει να περιχαρακώσουμε μια νέα Ουτοπία. «Η πρόοδος είναι η υλοποίηση των Ουτοπιών», έγραψε πριν πολλά χρόνια ο Όσκαρ Ουάιλντ. Για τον συγγραφέα Ρούτγκερ Μπρέγκμαν η νέα πηγή ελπίδας και η νέα Ουτοπία είναι: Εργάσιμη εβδομάδα των δεκαπέντε ωρών άρα περισσότερος ελεύθερος χρόνος, παγκόσμιο ενιαίο βασικό εισόδημα (να παρέχετε ένα εγγυημένο ελάχιστο ποσό σε όλους), εξάλειψη της φτώχειας (να μην ζεις με λιγότερα από 1,25 δολάρια την ημέρα) και ένας κόσμος χωρίς σύνορα. Όλα αυτά είναι τρελά όνειρα, αλλά για πόσο καιρό ακόμη ; Πώς γίνεται πραγματικότητα η Ουτοπία ; Πώς παίρνουμε αυτές τις ιδέες και τις εφαρμόζουμε ;

Αυτό που χρειαζόμαστε είναι εναλλακτικοί ορίζοντες που υποκινούν τη φαντασία. Τα θεμέλια αυτού που σήμερα ονομάζουμε «πολιτισμό» τέθηκαν πριν από πολλά χρόνια από οραματιστές και ουτοπιστές. Χωρίς την ουτοπία είμαστε χαμένοι. Είναι ζοφερό αν δεν ελπίζουμε σε κάτι καλύτερο. Για να ευτυχίσει ο άνθρωπος δε χρειάζεται μόνο να απολαμβάνει το ένα ή το άλλο, αλλά να ελπίζει και να επινοεί και να αλλάζει…

Κλείστε λοιπόν την τηλεόραση, κοιτάξτε γύρω σας και οργανωθείτε. Να γίνεται χοντρόπετσοι. Μην επιτρέπετε να σας λένε οι άλλοι τι να κάνετε. Αν θέλετε να αλλάξουμε τον κόσμο, πρέπει να είμαστε εξωπραγματικοί, παράλογοι και απίθανοι. Και να θυμάστε : Αυτούς που τάχθηκαν υπέρ το τέλος της δουλείας, την χειραφέτηση των γυναικών, την εμφάνιση του κοινωνικού κράτους, την δημοκρατία ήταν προοδευτικές ιδέες που ξεκίνησαν ως παράλογες, παράφρονες και «τρελές», αλλά τελικά έγιναν αποδεκτές από τον κοινό νου. Αυτό συνέβαινε μέχρι τη στιγμή που τους δικαίωσε η Ιστορία.

Το βιβλίο αυτό δεν επιχειρεί να προβλέψει το μέλλον. Επιχειρεί να ξεκλειδώσει το μέλλον. Να ανοίξει τα παράθυρα του μυαλού μας. Ο Ρούτγκερ Μπρέγκμαν είναι μέλος μιας νέας γενιάς στοχαστών που προτείνουν συναρπαστικές εναλλακτικές στις παγιωμένες ιδέες των τελευταίων σαράντα ετών.

«Να είστε ρεαλιστές! Να απαιτείτε το αδύνατο!» Αυτό ήταν το σύνθημα των διαδηλώσεων του 1968 στο Παρίσι. Το ίδιο σύνθημα πρέπει να κυριαρχεί και σήμερα, λέει ο συγγραφέας. Έφτασε η ώρα να επιστρέψουμε σε μια ουτοπική σκέψη, που ωστόσο έχει ρεαλιστική εφαρμογή.

Διαβάστε το.

Ο Ρούτγκερ Μπρέγκμαν είναι ένας από τους πλέον διακεκριμένους νεαρούς στοχαστές της Ευρώπης. Έχει εκδώσει τέσσερα βιβλία με θέμα την Ιστορία, τη Φιλοσοφία και τα Οικονομικά. Το ΟΥΤΟΠΙΑ ΓΙΑ ΡΕΑΛΙΣΤΕΣ, που κυκλοφορεί σε 17 χώρες, έγινε μπεστ σέλερ στην Ολλανδία και αποτέλεσε αφετηρία για το κίνημα του βασικού μισθού, που σύντομα έγινε πρωτοσέλιδο στη χώρα. Ο συγγραφέας έχει προταθεί δύο φορές για το Ευρωπαϊκό Βραβείο Δημοσιογραφίας για το έργο του στην ολλανδική εφημερίδα De Correspondent. Άρθρα του έχουν εμφανιστεί επίσης στην Washington Post και στο BBC.

Κώστας Τραχανάς