Τα παιδιά είναι πιο ανοιχτά και πιο κοντά από μας τους ενήλικες στο βίωμα των συναισθημάτων

Η Κέλλυ Μαλαμάτου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1973. Έχει σπουδάσει γλωσσολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και ψυχολογία στο Πανεπιστήμιο Κρήτης. Τα τελευταία χρόνια εργάζεται ως ψυχολόγος στη Θεσσαλονίκη. Έχει εκδώσει δύο ποιητικές συλλογές: "Αθέατες μεταβάσεις" (Γαβριηλίδης, 2011), για την οποία τιμήθηκε με το βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου ποιητή 'Μαρία Πολυδούρη' του Δήμου Καλαμάτας, και "Σημεία ρήξης" (Μελάνι, 2015) καθώς και το παιδικό βιβλίο "Όταν ένα δεινοσαυράκι συνάντησε ένα κρεμμυδάκι" (Gema, 2016).

Ερ. Πώς αρχίζει η συγγραφή μιας νέας ιστορίας;
Απ. Μια νέα ιστορία θα έλεγα πως στην περίπτωσή μου αρχίζει να γράφεται συνήθως άξαφνα και αβίαστα όπως ένας έρωτας, ένας στίχος, μια μελωδία. Στην πορεία έρχεται ο μόχθος και οι όποιες δυσκολίες.

Ερ. Ποια είναι η πηγή έμπνευσης για να γράψετε ένα βιβλίο;
Απ. Πηγή έμπνευσης μπορεί να αποτελέσει μια προσωπική εμπειρία, μία σκηνή από την εξωτερική πραγματικότητα, ένα βαθύτερο θέμα που απασχολεί τον εσωτερικό μου κόσμο αλλά που νιώθω ότι μάλλον αφορά και άλλους, κάποτε το ταξίδι ή ακόμη και μία μονάχα ατάκα...

Ερ. Πόσο χρόνο κάνετε για να γράψετε μια ιστορία;
Απ. Μέχρι τώρα μία παιδική ιστορία τη δουλεύω περίπου ένα χρόνο, πέρα από τις ώρες που γράφω, είναι και οι ώρες που την κουβαλώ μέσα μου και σκέφτομαι γι' αυτή.

Ερ. Ποια είναι η σημασία της καλής εικονογράφησης μιας ιστορίας;
Απ. Η εικονογράφηση είναι πάρα πολύ σημαντική, οι εικόνες είναι το πρώτο κομμάτι του βιβλίου με το οποίο έρχεται σε επαφή το μικρό παιδί, οι εικόνες τού μιλούν πρωταρχικά, οι λέξεις ακολουθούν. Η καλή εικονογράφηση αναδεικνύει το κείμενο, το εμπλουτίζει, μπορεί να το πάει παραπέρα, να του δώσει ποιητική, ονειρική διάσταση, μπορεί να υπογραμμίσει τα συναισθήματα, τις σχέσεις, το χιούμορ, όπως το έκανε πολύ όμορφα η εικονογράφος Γιούρι Κουμάντα στο «Όταν ένα δεινοσαυράκι συνάντησε ένα κρεμμυδάκι».

Ερ. Ποια ήταν η αφορμή για να γραφεί το βιβλίο σας;
Απ. Αφορμή στάθηκε η απάντηση της βαφτισιμιάς μου, τριών χρονών τότε, που σε ερώτησή μου για το τι δώρο να της πάρω, μου είχε πει έναν δεινόσαυρο κι ένα κρεμμύδι. Μου έκανε τόσο εντύπωση η επιλογή της και κυρίως το πώς στην παιδική φαντασία μπορεί να συνυπάρχουν σε ένα δώρο, σε μία φράση ένας δεινόσαυρος κι ένα κρεμμύδι. Έτσι προσπάθησα να δημιουργήσω ένα πλαίσιο σύνδεσης και συνύπαρξής τους μέσα σε μία ιστορία και παράλληλα να μιλήσω για κάποια θέματα που νιώθω ότι μπορεί να απασχολούν τα παιδιά, θέματα που μοιάζει να παίζουν έναν όχι και τόσο αμελητέο ρόλο στη ζωή.

Ερ. Τι θα συμβεί άραγε όταν ένα δεινοσαυράκι συναντήσει ένα κρεμμυδάκι; Μπορείτε να μιλήσετε για το βιβλίο σας;
Απ. Αυτό που είναι σημαντικό είναι η συνάντησή τους, η συνάντηση δύο τόσο διαφορετικών πλασμάτων η οποία επιδρά και στους δύο με έναν τρόπο θετικό. Από τη μια πρόκειται για ένα μεγάλο και δυνατό δεινοσαυράκι που έχει όμως την ιδιαιτερότητα να κλαίει συχνά και από την άλλη για ένα μικρό κρεμμυδάκι που νιώθει αδύναμο το ίδιο αλλά που σκορπάει το κλάμα σε άλλους. Και οι δύο ήρωες έχουν κάποια σχέση με το κλάμα, και οι δύο έχουν μία πλευρά εξαιτίας της οποίας νιώθουν αδύναμοι και κάπως μόνοι. Επιχείρησα λοιπόν να μιλήσω στα μικρά παιδιά, με τη βοήθεια βέβαια του χιούμορ, για το θέμα της θλίψης και της αδυναμίας και εννοώ ως αδυναμία ό,τι μπορεί να νιώθει κανείς ως αδύναμη πλευρά του εαυτού του. Επιπλέον, προσπάθησα μέσα από την ιστορία να αγγίξω τη διαχείριση όλων αυτών, δίνοντας έμφαση στην αποδοχή, το μοίρασμα και την ενσυναίσθηση. Το δεινοσαυράκι και το κρεμμυδάκι αλλάζουν θέση κάποια στιγμή, μπαίνει το ένα στη θέση του άλλου, γίνονται κρεμμυδόσαυρος και δεινοκρεμμύδι, βιώνουν τα πράγματα αλλιώς και αυτή η εμπειρία, μαζί με τη σχέση που χτίζουν μεταξύ τους, τους δυναμώνει και τους μεταμορφώνει. Σίγουρα τα θέματα που θίγει το βιβλίο δεν είναι θέματα για τα οποία μιλάμε εύκολα, ωστόσο φαίνεται πως στην κοινωνία μας δυσκολευόμαστε ακόμη αρκετά με αυτά και γι' αυτό χρειάζεται ίσως να βοηθήσουμε τα παιδιά να τα αντιμετωπίσουν, με την ελπίδα πως έτσι στο μέλλον ο κόσμος μας θα υποφέρει λιγότερο.

Ερ. Στη λύπη και στη χαρά χρησιμοποιούμε λέξεις που κρύβουν τα μυστικά μας. Η κωδικοποίηση των συναισθημάτων είναι ένα παιχνίδι που μπορεί να περάσει εύκολα από τις σελίδες ενός παιδικού βιβλίου;
Απ. Τα παιδιά είναι πιο ανοιχτά ούτως ή άλλως και πιο κοντά από μας τους ενήλικες στο βίωμα των συναισθημάτων, δεν ξέρω πώς εννοείτε την κωδικοποίησή τους, πιστεύω όμως πως αυτό που είναι σημαντικό είναι να δοθεί ο χώρος στα παιδιά να ανακαλύψουν και να μιλήσουν για τα συναισθήματά τους, να αφουγκραστούν συναισθήματα, να ακούσουν ότι και άλλοι μπορεί να νιώθουν παρόμοια και ιδανικά να έρθουν σε επαφή με ένα λειτουργικό και ανακουφιστικό τρόπο διαχείρισής τους. Ένα παιδικό βιβλίο έχει πραγματικά τη δύναμη να το κάνει αυτό και μάλιστα μέσα από μία ήσυχη, ασφαλή και διασκεδαστική κάποιες φορές διαδρομή.

Ερ. Ποια είναι σήμερα η κατάσταση στην παιδική λογοτεχνία; Υπάρχουν νέοι συγγραφείς; Τι γίνεται με την έκδοση νέων εικονογραφημένων βιβλίων;
Απ. Επειδή αυτό είναι το πρώτο παιδικό βιβλίο που εκδίδω, η εμπειρία μου στο χώρο δεν είναι μεγάλη. Από τα διαβάσματά μου θα έλεγα πως σίγουρα υπάρχουν νέοι συγγραφείς, στην Ελλάδα όμως νομίζω πως υπάρχει ακόμη χώρος για το παιδικό βιβλίο και ειδικότερα το βιβλίο εκείνο που βοηθά το μικρό παιδί στην ψυχοσυναισθηματική του εξέλιξη, στην αντιμετώπιση των μεγάλων ζητημάτων της ζωής καθώς και στην ανάπτυξη της φαντασίας του. Τα εικονογραφημένα βιβλία κοστίζουν βέβαια, ίσως χρειάζεται να γίνεται πιο αυστηρή επιλογή, ίσως θα βοηθούσε αν υπήρχε η δυνατότητα για οικονομική ενίσχυση δημιουργών ή εκδοτών.

Ερ. Είστε από τους ανθρώπους που τους αρέσει να ονειρεύονται και να κάνουν σχέδια για το μέλλον;
Απ. Ναι μάλλον είμαι, απλά μεγαλώνοντας προσπαθώ να εστιάζω στο παρόν...

Ερ. Ασχολείστε με το διαδίκτυο; Ποια είναι η γνώμη σας για τα ηλεκτρονικά περιοδικά;
Απ. Το διαδίκτυο είναι κι αυτός ένας κόσμος, πέραν του συγγραφικού, στον οποίο μου αρέσει να μπαίνω, ασκεί κι αυτό μια μαγεία, αρκεί να υπάρχει ισορροπία. Όσον αφορά τα ηλεκτρονικά περιοδικά, μπορεί να μην προσφέρονται για την ίδια σωματική σχέση που είχαμε ή έχουμε με τα έντυπα, μπορούν όμως να φέρουν κοντά ανθρώπους, ιδέες, τέχνες, γεγονότα, κάτι που αλλιώς δε θα ήταν εφικτό. Εγώ πάντως έχω ενημερωθεί για βιβλία και συγγραφείς από ηλεκτρονικά λογοτεχνικά περιοδικά κι έχω δημοσιεύσει ποιήματά μου σε αυτά.

Ερ. Διαβάζουν οι νέοι βιβλία;
Απ. Μάλλον δεν είμαι η κατάλληλη να απαντήσω σε αυτό το ερώτημα λόγω της μη συστηματικής επαφής μου με νέους. Ελπίζω απλά για τον κάθε νέο χωριστά να υπάρχει ο χώρος εκείνος για το βιβλίο, τόσος όσος πραγματικά τον έχει ανάγκη.

Ερ. Μπορείτε να μας προτείνετε κάποια ενδιαφέροντα βιβλία;
Απ. Θα σας προτείνω κάποια βιβλία που διάβασα τελευταία, το «Εγκώμιο για τον έρωτα» του Alain Badiou για όποιον τον ενδιαφέρει και η φιλοσοφική διάσταση των πραγμάτων, το μυθιστόρημα-αλληγορία για την οικονομική κρίση της Αργεντινής «Η χρονιά της ερήμου» του Pedro Mairal, την ποιητική νουβέλα «Το δέντρο του Ιούδα» του Μιχάλη Μακρόπουλου και για να μην ξεχνάμε το παιδικό βιβλίο... «Η παλέτα των συναισθημάτων» της Έρας Μουλάκη, «Κόκκινο και μπλε μαζί» της DanielaBunge και τα Παραμύθια του E. E. Cummings.