Συνέντευξη της συγγραφέως Κριστίν Χάνα στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

Εξιδανικεύουμε τους εαυτούς μας μέσω του έρωτα αλλά στις δύσκολες στιγμές υπάρχει ένα ολοκληρωτικό ξεγύμνωμα και η αλήθεια αποκαλύπτεται

Η Kristin Hannah έχει είκοσι δύο μυθιστορήματα στο ενεργητικό της, πολλά από τα οποία φιγουράρουν στις λίστες μπεστ σέλερ των New York Times.

ΕΡ. Το βιβλίο σας ξεκινάει με τη φράση «με τον έρωτα ανακαλύπτουμε ποιοι θέλουμε να γίνουμε με τον πόλεμο ανακαλύπτουμε ποιοι πραγματικά είμαστε». Μπορείτε να σχολιάσετε αυτό το γνωμικό;
ΑΠ. Αυτή η πρόταση είναι στην πραγματικότητα η καρδιά του βιβλίου “Το Αηδόνι”. Τονίζει αυτό που πιστεύω ότι είναι η ουσία της ιστορίας: ότι δηλαδή εξιδανικεύουμε τους εαυτούς μας μέσω του έρωτα, αλλά στις δύσκολες στιγμές, ειδικά στο σκοτάδι του πολέμου υπάρχει ένα ολοκληρωτικό ξεγύμνωμα και η αλήθεια αποκαλύπτεται. Κάποιοι θα αποδειχθεί ότι είναι ήρωες ενώ κάποιοι άλλοι δειλοί. Νομίζω ότι όλοι πιστεύουμε ότι είμαστε ήρωες στην καρδιά μας, αλλά η λυπηρή αλήθεια είναι ότι όταν βρισκόμαστε συχνά αντιμέτωποι με κινδύνους που απειλούν την ζωή μας, αποφασίζουμε να δούμε τα πράγματα ως “προβλήματα των άλλων”. Οι χαρακτήρες στο έργο “Το Αηδόνι” βρίσκονται αντιμέτωποι κάθε φορά με απίστευτες και τρομακτικές επιλογές. Στον έρωτα και στον πόλεμο κάθε ήρωας θα ανακαλύψει ποιος είναι στην πραγματικότητα.

ΕΡ. Το μυθιστόρημα αναφέρεται στην περίοδο του Δευτέρου Παγκοσμίου πολέμου. Από πού ξεκίνησε η ιδέα να γράψετε ένα μυθιστόρημα για εκείνη την περίοδο;
ΑΠ. “Το Αηδόνι” είναι μία φανταστική ιστορία που είναι εμπνευσμένη από αληθινά γεγονότα και αληθινούς ανθρώπους. Εμπνεύστηκα αρχικά την συγγραφή του μυθιστορήματος, αφού είχα διαβάσει την ιστορία μιας γυναίκας από το Βέλγιο που δημιούργησε μία από τις πρώτες διαδρομές διαφυγής έξω από την κατεχόμενη από τους Ναζί Γαλλία. Είχε μία απίστευτη ιστορία που με τράβηξε αμέσως. Όσο πιο πολύ διάβαζα γι' αυτήν και για γυναίκες σαν και αυτή, τόσο περισσότερο ήθελα να μοιραστώ τις ιστορίες τους με τον κόσμο με έναν τρόπο που θα ηχούσε βαθιά στους μοντέρνους αναγνώστες και να κάνει τον κόσμο να αναρωτηθεί τι θα έκαναν σε παρόμοιες καταστάσεις. Επίσης βλέπω τον κόσμο ως αυξανόμενα επικίνδυνο και από κάποιες οπτικές μισαλλόδοξο. Νομίζω ότι οι ιστορίες κουράγιου και γενναιότητας στον πόλεμο είναι πολύ επίκαιρες αυτή την στιγμή. Είναι μία καλή υπενθύμιση του τιμήματος της μισαλλοδοξίας και του πολέμου.

ΕΡ. Στο βιβλίο γράφεται την ιστορία δυο αδερφών που αντιστέκονται κατά την περίοδο της Γερμανικής Κατοχής της Γαλλίας. Από την άλλη φωτίζεται την ιστορία αφού μας μαθαίνεται τι έκαναν οι γυναίκες εκείνη την περίοδο. Γιατί δεν ξέρουμε πολλά πράγματα για την αντίσταση των γυναικών στη συγκεκριμένη περίοδο;
ΑΠ. Βασικά η τόσο μεγάλη απώλεια της ιστορίας των γυναικών είναι κάτι που με ενοχλεί ιδιαίτερα. Ψάχνω ενεργά ώστε να γράφω ιστορίες οι οποίες δίνουν έμφαση στο πως οι γυναίκες έχουν διαμορφώσει τον κόσμο μας. Αυτή η ιδέα της χαμένης ιστορίας των γυναικών είναι ιδιαίτερα εμφανής στο πλαίσιο του πολέμου. Η ιστορία συχνά λέγεται από άντρες και σχετίζεται με άντρες. Νομίζω ότι είναι ζωτικό να θυμόμαστε τις θυσίες που έγιναν από τις γυναίκες. Οι γυναίκες της γαλλικής Αντίστασης αντιμετώπισαν απίστευτες ανισότητες και πήραν θαρραλέες ευκαιρίες για να βοηθήσουν τους άλλους και να σώσουν τα παιδιά τους και τους εαυτούς τους. Θέλω αυτές οι ιστορίες να ειπωθούν και να μείνουν αλησμόνητες.

ΕΡ. Η Βιαν και η Ιζαμπέλ έχουν μεγάλη διαφορά στην ηλικία και βλέπουν τα πράγματα διαφορετικά. Παρότι έχουν περάσει άσχημα αφού η μητέρα τους έχει πεθάνει και ο πατέρας τους εγκατέλειψε έχουν το ηθικό υπόβαθρο και πιστεύουν ότι ο κατακτητής θα φύγει μόνο με τον αγώνα του γαλλικού λαού. Το ίδιο έκαναν όμως και οι υπόλοιπες γυναίκες;
ΑΠ. Συμπληρωματικά με την διαφορά ηλικίας, οι αδερφές ξεκινούν το μυθιστόρημα με πολύ λίγα κοινά στοιχεία (μια ονομαστική σύνδεση που όμως ξεπερνούσε τα βιολογικά κριτήρια) και διαφορετικές συμπεριφορές. Η Ιζαμπέλ, όντας νέα και κατά κάποιο τρόπο αφελής, είναι φλογερή, παρορμητική, και ρομαντική. Βλέπει τον κόσμο (και τον πόλεμο) με μία οπτική “άσπρου-μαύρου”. Για αυτήν, η αντίσταση είναι μία δεύτερη φύση, μία απόφαση που δεν χρειάζεται ούτε λεπτό σκέψης. Από την άλλη, η Βιάν είναι μία σύζυγος και μητέρα, υπεύθυνη για την ζωή του γιού της. Γι' αυτήν τίποτα δεν αξίζει περισσότερο από τον γιό της. Είναι σταθερή, προσεκτική, και κάτι περισσότερο από ευάλωτη στην απουσία του άντρα της. Είναι τρομοκρατημένη από τον πόλεμο και από την ιδέα ότι μπορεί να κάνει ένα τρομερό λάθος. Η ιδέα του πολέμου ενάντια στους Ναζί της φαίνεται γελοία. Πιστεύει ότι μπορεί να σκύψει το κεφάλι της να μην δώσει σημασία και να επιβιώσει. Ωστόσο μαθαίνει αρκετά γρήγορα ότι μερικές φορές η επιβίωση από μόνη της δεν είναι αρκετά καλή. Ήθελα να δείξω μέσω αυτών των δύο γυναικών, δύο πολύ διαφορετικές προσεγγίσεις στην ιδέα της κατοχής της χώρας κάποιου από τον εχθρό. Νομίζω ότι αντιπροσωπεύονται από πολλούς Γάλλους της εποχής. Αν και, όπως γνωρίζουμε, χρειάζονταν ένας πολύ ιδιαίτερος χαρακτήρας για να μπει κανείς στην αντίσταση και να παλέψει, δεν μπορώ να φανταστώ το θάρρος που είχαν αυτοί οι άνδρες και γυναίκες ώστε να πάρουν τις ευκαιρίες τους και να πολεμήσουν για την ελευθερία.

ΕΡ. Περιγράφοντας το χωριό Καριβό και την τοπική κοινωνία μοιάζει σαν να ζωγραφίζατε τις σκηνές της καθημερινής ζωής. Πώς σχεδιάζετε ή γράφετε ένα μυθιστόρημα;
ΑΠ. Κάθε μυθιστόρημα είναι λίγο διαφορετικό στην προσέγγιση αλλά συνήθως ξεκινώ με μια κεντρική ιδέα που έχει αιχμαλωτίσει την προσοχή μου. Πρέπει να ΑΓΑΠΗΣΩ αυτή την ιδέα γιατί θα χρειαστώ δύο χρόνια ώστε να την εξερευνήσω, να την διαχωρίσω και να την επανασυναρμολογήσω. Στο βιβλίο “Το Αηδόνι” αυτή η κεντρική ιδέα ήταν μία ερώτηση: Πότε εγώ ως μητέρα και σύζυγος θα ρίσκαρα την ζωή μου (και ακόμα περισσότερο την ζωή του ίδιου του παιδιού μου) για να σώσω έναν ξένο; Ήταν ακριβώς αυτή η ερώτηση και η αναζήτηση της απάντησής της που διαπερνούσε την έρευνα αλλά και την συγγραφή του μυθιστορήματος. Όταν έχω την ιδέα, τότε γράφω και ξαναγράφω μέχρι να δημιουργήσω την πλοκή και τους χαρακτήρες που αντιπροσωπεύουν με τον καλύτερο τρόπο αυτό που θέλω να πω.

ΕΡ. Ο Ουίνστον Τσώρτσιλ είπε: «Αν περνάς μια κόλαση, συνέχισε να περπατάς». Πώς όμως χωρίς φαγητό , χωρίς να ξέρεις ότι αύριο θα υπάρχεις;
ΑΠ. Οι ελλείψεις και οι στερήσεις που προκλήθηκαν από τον πόλεμο ήταν κάτι που ήθελα να επιδείξω. Ήθελα πραγματικά ο σύγχρονος αναγνώστης να καταλάβει και να συμπάσχει με αυτά που πέρασε ο γαλλικός λαός κατά την διάρκεια της κατοχής. Όπως έχω ξαναπεί τα περισσότερα μυθιστορήματα και μη που έχουν γραφτεί για τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο είναι επικεντρωμένα στις μάχες, στα πεδία μαχών και στις μάχες μεταξύ ανδρών. Νομίζω ότι είναι επιτακτική ανάγκη να κοιτάξουμε και στο “μέτωπο” του σπιτιού και τι συνέβαινε με τους ανθρώπους που έμειναν πίσω.

ΕΡ. Η Ιζαμπέλ βοηθά στο να δραπετεύσουν οι πιλότοι προς στα γαλλικά σύνορα και η Βιάν στηρίζει τα παιδιά που έχουν μείνει ορφανά. Αλληλεγγύη , αγάπη για το συνάνθρωπο. Αυτά αισθήματα τα συναντάμε αλήθεια στην σημερινή κοινωνία;
ΑΠ. Ναι, πιστεύω ότι κάθε μέρα στον κόσμο συμβαίνουν πράξεις απίστευτου θάρρους. Το μόνο που πρέπει να κάνεις είναι να ψάξεις. Τα νέα αυτό τον καιρό δεν είναι ελπιδοφόρα και εστιάζουμε σε αυτό, αλλά είναι υποχρέωσή μας να δούμε και την φωτεινή πλευρά.

ΕΡ. Η Ιζαμπέλ έχει το ψευδώνυμο The Nightingale – Το αηδόνι. Οι Γερμανοί την κυνηγούν αλλά τους ξεφεύγει. Από πού αντλεί αυτή την μεγάλη δύναμη;
ΑΠ. Τα μεγαλύτερα προσόντα της Ιζαμπέλ στην αρχή του αντιστασιακού της αγώνα ήταν η νιότη της και το φύλο της. Αυτή ήταν η αλήθεια για πάρα πολλές γυναίκες της γαλλικής Αντίστασης. Στα πρώτα χρόνια του πολέμου οι Ναζί απλώς δεν περίμεναν ότι οι γυναίκες θα μπορούσαν να συμμετέχουν στην επικίνδυνη δουλειά της αντίστασης εναντίον των στρατευμάτων κατοχής. Το γεγονός ότι ήταν γυναίκες τις έκανε κατά κάποιο τρόπο απαρατήρητες και τις επέτρεπε να είναι κατάσκοποι και αγγελιοφόροι. Εν καιρώ φυσικά οι Ναζί αντιλήφθηκαν την αλήθεια, αλλά μέχρι τότε λειτουργούσε ήδη ένα μεγάλο κομμάτι του δικτύου.

ΕΡ. Σε πολλά σημεία του βιβλίου πήρα ανάσες και συγκινήθηκα. Αληθινά με κερδίσατε ως αναγνώστη. Ποια είναι τα στοιχεία που ο συγγραφέας χρησιμοποιεί για να γίνει το βιβλίο του αγαπητό στον αναγνώστη;
ΑΠ. Σας ευχαριστώ πολύ. Ακούω συχνά ότι οι αναγνώστες συγκινούνται βαθιά με αυτό το μυθιστόρημα. Νομίζω ότι αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι χαρακτήρες και ειδικά η Ιζαμπέλ και η Βιάν δίνουν την αίσθηση ότι είναι αληθινοί. Δεν είναι υπερήρωες ούτε σημαντικότεροι από τους χαρακτήρες της αληθινής ζωής. Είναι συνηθισμένες γυναίκες που τολμούν να κάνουν ασυνήθιστα πράγματα υπό την απειλή του θανάτου. Και επειδή είναι μια ιστορία που εκτυλίσσεται σε πόλεμο, δεν έχουν όλες οι ιστορίες πάντα αίσιο τέλος, κάτι που θεωρείται αρνητικό για αυτές τις γυναίκες που πλήρωσαν το ύστατο τίμημα για την γενναιότητά τους. Αν λοιπόν ενωθούν όλα αυτά δίνουν ένα δυνατό και συναισθηματικό ανάγνωσμα.

ΕΡ. Σε ένα μικρό βίντεο που είδα στο διαδίκτυο λέτε ότι το μυθιστόρημα «Το αηδόνι» είναι το αγαπημένο σας βιβλίο. Στο βιογραφικό σας διάβασα ότι έχετε γράψει πάρα πολλά βιβλία. Μπορείτε να σχολιάσετε αυτή σας τη δήλωση;
ΑΠ. Ναι, έχω γράψει περισσότερα από είκοσι μυθιστορήματα αλλά “Το Αηδόνι” είναι σίγουρα το αγαπημένο μου. Είναι αυτό το μυθιστόρημα για το οποίο είμαι περήφανη μετά από τόσα χρόνια. Νομίζω ότι είναι το αγαπημένο μου γιατί είναι μία τόσο δυναμική ματιά στις γυναίκες, στην ιστορία μας και στην γενναιότητά μας. Η ιστορία και οι χαρακτήρες ηχούν βαθιά μέσα μου αλλά και στους αναγνώστες.

ΕΡ. Μου άρεσε η ιστοσελίδα σας γιατί με βοήθησε να ξεναγηθώ στο έργο σας. Σας αρέσει η τεχνολογία και κατά πόσο βοηθά το έργο του συγγραφέα;
ΑΠ. Όταν ξεκίνησα να γράφω δεν υπήρχε τίποτα να κάνεις εκτός από το να γράφεις μυθιστορήματα και να τα στέλνεις στον εκάστοτε εκδότη. Τώρα ο κόσμος έχει αλλάξει δραματικά με την άνοδο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και των αγορών μέσω διαδικτύου. Ένας συγγραφέας έχει όλο και περισσότερες ευθύνες. Είναι υπέροχο γιατί επιτρέπει σε έναν συγγραφέα να συνδεθεί απευθείας με τους αναγνώστες και να ανοίξει διάλογο μαζί τους, αλλά είναι και μία πραγματική πρόκληση για την διαχείριση του χρόνου. Είναι εύκολο να σπαταλάς χρόνο προωθώντας μυθιστορήματα από το να ασχολείσαι με την συγγραφή τους. Εγώ προσπαθώ συνεχώς να βρω μια ισορροπία σε αυτά τα δύο.

ΕΡ. Το μυθιστόρημα «Το αηδόνι», μεταφράστηκε σε πάρα πολλές γλώσσες. Πώς νιώθετε που σας διαβάζουν τόσοι αναγνώστες σε όλα τα σημεία της γης;
ΑΠ. Είναι απόλυτα συναρπαστικό και μία μεγάλη τιμή. Είναι πάντα διασκεδαστικό να βλέπεις μία ξένη έκδοση του μυθιστορήματος αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αυτό έχει βιβλιοδετηθεί. Κάποια από τα εξώφυλλα των μεταφρασμένων μου βιβλίων είναι πραγματικά εκθαμβωτικά.

ΕΡ. Ένα από τα στοιχεία που διέκρινα στο βιβλίο σας είναι ότι έχει κινηματογραφική πλοκή. Αληθεύει ότι θα μεταφερθεί στην οθόνης Μπορείτε να μας δώσετε μερικές πληροφορίες;
ΑΠ. Ναι, και είναι τόσο συναρπαστικό! “Το Αηδόνι” είναι αυτή την στιγμή στις διαδικασίες σχεδιασμού στην εταιρία Tri Star Pictures, με την φοβερή Michelle MacLaren στην σκηνοθεσία και την Ann Peacock και τον John Sayles να γράφουν το σενάριο. Οι παραπάνω αποτελούν για μένα μια ομάδα όνειρο. Δεν μπορώ να περιμένω να δω τα κορίτσια μου στην μεγάλη οθόνη.

ΕΡ. Με την έκδοση του μυθιστορήματος βοηθήσατε να μάθουν οι νέοι για το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Ενδιαφέρονται οι νέοι να διαβάσουν τέτοια βιβλία;
ΑΠ. Αυτό ήταν η μεγαλύτερη ανταμοιβή για “Το Αηδόνι”. Στην πραγματικότητα δεν προέβλεψα πόσοι νέοι άνθρωποι θα αγκάλιαζαν το βιβλίο, αλλά αυτοί το αγκάλιασαν. Και μάλιστα σε μεγάλο βαθμό. Μου αρέσει να μπορώ να διδάξω για μια συγκεκριμένη περίοδο και έναν τόπο μέσα από την λογοτεχνία, και όπως ξέρουμε όποιοι δεν ξέρουν από ιστορία είναι καταδικασμένοι να την επαναλάβουν. Νομίζω ότι είναι επιτακτική ανάγκη οι νέοι να καταλάβουν την ιστορία που μοιραζόμαστε και τις θυσίες που έχουν γίνει από τις προηγούμενες γενιές.

ΕΡ. Έχετε επισκεφτεί την Ελλάδα; Ποια είναι η γνώμη σας για τους Έλληνες;
ΑΠ. Δεν έχω βρεθεί ποτέ στην Ελλάδα αλλά λαχταρώ όσο τίποτε άλλο να πάω εκεί. Μου αρέσουν τα πάντα σχετικά με την ιστορία σας, την κουλτούρα σας, το φαγητό και την ομορφιά της χώρας σας. Απλά ανυπομονώ να έρθω!