Πιστεύω στα υπέροχα θαύματα που μπορεί να κάνει η αγάπη όταν οι άνθρωποι είναι μονιασμένοι και δεν βλέπουν τις διαφορές τους

Ο Γεώργιος Ελ. Τζιτζικάκης γεννήθηκε το 1981, ζει στην Αθήνα και κατάγεται από τα Χανιά. Εργάζεται στον τομέα της Καλλιτεχνικής Βιβλιοδεσίας, έχει σπουδάσει Διοίκηση Αθλητικών Επιχειρήσεων και Δημόσιες Σχέσεις, είναι Διαιτητής Ποδοσφαίρου του Συνδέσμου Αθηναίων Διαιτητών και από το 2008 κατέχει τον τίτλο του Reiki Therapist Of Usui System of Natural Healing. Η ενασχόλησή του με τη συγγραφή ξεκινά από τα εφηβικά του χρόνια, όταν στα δεκαεπτά του κερδίζει βραβείο από την Πανελλήνια Ένωση Λογοτεχνών για το διήγημα «Ο Ζητιάνος». Το μυθιστόρημα «Τ’ αηδονιού το δάκρυ» (Ωκεανίδα, 2015) ψηφίστηκε από τους αναγνώστες ως ένα από τα δέκα επικρατέστερα στα Βραβεία Βιβλίου Public για το 2016, στις κατηγορίες «Ελληνικό Μυθιστόρημα» και «Ηρωίδα Έμπνευση». Το Ένα δράμι δύναμης είναι το έκτο του βιβλίο.

ΕΡ. Από πότε ξεκινήσατε να γράφετε διηγήματα αλλά και μυθιστορήματα;
ΑΠ. Ξεκίνησα να σκαρώνω ιστορίες στην ηλικία των δεκατεσσάρων. Βαστούσα ημερολόγιο και έφτιαχνα κόσμους, βουτούσα μέσα τους γιατί ήταν ο τρόπος μου να ξεφεύγω από τις δύσκολες στιγμές μιας ταραγμένης ζωής, τόσο στα παιδικά όσο και στα εφηβικά μου χρόνια. Σήμερα, είκοσι χρόνια μετά, θαρρώ πως ακόμα το ίδιο συμβαίνει, οι ιστορίες είναι τελικά τα καταφύγιά μου, πολλές φορές, ακόμη και η ίδια η σωτηρία μου.

ΕΡ. Τι είναι αυτό που σας κάνει να γράφετε και να εμπνέεστε; Μήπως η γραφή είναι ένα ασίγαστο πάθος;
ΑΠ. Είναι όντως ένα ασίγαστο πάθος και όπως όλα τα πάθη, μπορεί κι εκείνη να σε κάψει αν αποφασίσεις να την προδώσεις! Αυτό που θέλω να πω είναι πως η γραφή είναι ένα εντελώς προσωπικό ζήτημα, δε λειτουργεί κατά παραγγελία και με συγκεκριμένες νόρμες, καθώς αποτελεί μια συζήτηση και συνάμα μια αντιπαράθεση αν θέλετε, με τον ίδιο σου τον εαυτό. Όποιος γράφει, - θα το γνωρίζετε κι εσείς -, επιθυμεί να "αυτοψυχαναλυθεί" με μια βουτιά στα μέσα του, αυτό κάνω και εγώ. Εκείνος που γράφει τελικά, θα πρέπει να αποτολμά σχοινοβασίες και άλματα επάνω από κενά, να δοκιμάζει και να δοκιμάζεται για να δώσει το καλύτερο στον αναγνώστη, βιώνοντας κι ο ίδιος αυτή την αίσθηση του αβέβαιου, του ιλίγγου που του προσφέρει η διαδικασία μιας νέας γραφής και του αχαρτογράφητου τόπου που θα οδηγηθεί.

ΕΡ. Τον Οκτώβριο του 2016 εκδόθηκε το μυθιστόρημα «Ένα δράμι δύναμης», από τις εκδόσεις Ωκεανίδα. Ποιος ήταν ο λόγος που το γράψατε;
ΑΠ. Ήθελα να μιλήσω για το σκοτεινό πρόσωπο που βλέπω τριγύρω μου παντού, ειδικότερα σαν πέσει η νύχτα στους δρόμους της Αθήνας. Το "Ένα δράμι δύναμης", καταπιάνεται με το θέμα της εμπορίας ανθρώπων, το διεθνώς γνωστό ως trafficking. Στην Αθήνα αλλά και έξω από αυτή, το φαινόμενο έχει πάρει τρομακτικές διαστάσεις· υπάρχουν ψυχές που καθημερινά ξεπουλιούνται λες και είναι αντικείμενα, υπάρχει τριγύρω τους ένας κλοιός εκφοβισμού και βίας από ένα ολόκληρο υπόγειο σύστημα που λειτουργεί ανενόχλητο· ύποπτα ανενόχλητο αν με ρωτάτε. Γυναίκες που γίνονται σκεύη ηδονής με τη χρήση βίας και την απειλή της ζωής τους, παιδιά-δούλοι που δεν θα χαμογελάσουν ποτέ όπως ένα παιδί πρέπει να χαμογελά, ενήλικες που ζούνε στοιβαγμένοι σ' ένα δωμάτιο με ενοίκιο των πέντε ευρώ κατά κεφαλήν, εργαζόμενοι δωδεκάωρα για ένα πιάτο φαγητό. Το βιβλίο δεν αποτελεί αυτό καθαυτό μια κοινωνική πραγματεία, αλλά ένα μυθιστόρημα δράσης, με πολλά ψυχολογικά στοιχεία και κοινωνικές προεκτάσεις. Η ιστορία μου, όπως καταλαβαίνετε, είναι η κοινή ιστορία όλων όσων στάθηκαν άτυχοι από νωρίς στη ζωή ή ξεπουλήθηκαν βασιζόμενοι σε μια ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον. Όλες εκείνες οι ψυχές που παγιδεύτηκαν μέσα στα γρανάζια του trafficking, αναγκάστηκαν να επιβιώσουν όπως και όπου μπορούσαν, λίγοι δραπέτευσαν και δυστυχώς σε ολόκληρη την υπόλοιπη ζωή τους έφεραν το στίγμα του περιθωρίου. Είναι ύποπτο αυτό που συμβαίνει στη χώρα μας, αλλά αν καταφέρω με το βιβλίο αυτό να αφυπνίσω έστω και έναν άνθρωπο ώστε να αλλάξει κάτι στην κατάσταση αυτή, τότε θα θεωρήσω πως άξιζε το ρίσκο για κάθε κίνδυνο που αντιμετώπισα στη διαδικασία συγγραφής και περισυλλογής των στοιχείων.

ΕΡ. Καστοριά- Βόλος- Χανιά - Αθήνα, το οδοιπορικό επιβίωσης ενός παιδιού στους δρόμους. Για πόσο καιρό μπορεί ένα παιδί να ζήσει με αυτό τον τρόπο;
ΑΠ. Εμπειρικά μπορώ να σας πω ότι κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να ζήσει στον δρόμο, πόσο μάλλον ένα παιδί. Δυστυχώς, το γνωρίζουμε όλοι, δεν είναι πάντα οι ζωές όμορφες και δεν είναι όλων μας οι πορείες στρωμένες με την γαλήνη μια οικογενειακής ηρεμίας. Ειδικότερα μέσα στην κρίση, το πρόσωπο μιας χώρας γίνεται σκληρότερο και αυτό μπορείς να το δεις καθημερινά στους δρόμους και τη συμπεριφορά των κατοίκων μιας μεγάλης πόλης. Αλλάζουν τα χαρακτηριστικά τους, τραβάνε γραμμές, αγριεύουν οι ματιές, είναι έτοιμοι να εκραγούν γενικώς και αυτό δυστυχώς έχει ως αποτέλεσμα να μην παρέχεται αρκετός χώρος για να ανθίσει η φιλοξενία, η αλληλοβοήθεια, η φιλανθρωπία. Θα πρέπει να σας πω ότι τα παιδιά που σήμερα καταλήγουν στους δρόμους, δεν έχουν καμία σχέση με τα παιδιά άλλων δεκαετιών, με τον έφηβο λουστράκο ή τον μικρό κουλουρτζή που βλέπαμε σε ταινίες. Τότε τα παιδιά αγωνίζονταν αλλά είχαν να αντιμετωπίσουν τη φτώχεια κουβαλώντας μια ελπίδα πως μια μέρα μπορεί και όλα να είναι καλύτερα. Σήμερα, οκτώ στα δέκα παιδιά, δεν καταφέρνουν να διαφύγουν, δεν καταφέρνουν καν να επιβιώσουν, ο κόσμος όλος έχει γίνει ένας πολύ δύσκολος τόπος και τα παιδιά το γνωρίζουν, γι' αυτό και δεν διαφαίνεται πια η ελπίδα στα μάτια τους.

ΕΡ. Ποιους κινδύνους αντιμετωπίζει ένα παιδί που ζει στους δρόμους; Ποια είναι η μέριμνα της πολιτείας σε αυτή την περίπτωση;
ΑΠ. Ένα παιδί έχει μονάχα κινδύνους να αντιμετωπίσει όταν ζει στους δρόμους, ακριβώς για αυτό τον λόγο σκληραίνουν, μεγαλώνουν πριν της ώρας τους και αναγκάζονται να βηματίσουν μονοπάτια παρανομίας. Πολλές φορές, μέσα στο δικό μας τρέξιμο, μέσα στον δικό μας ενήλικο πανικό επιβίωσης, βλέπουμε ένα παιδί δεκατεσσάρων, δεκαπέντε ετών, να δείχνει μαγκάκι, να περνάει για σκληρό αντράκι και θεωρούμε πως όντως έτσι είναι, όμως είναι απλά η άμυνά του αυτή· μέσα του, βαθιά μέσα του, εξακολουθεί να είναι ένα παιδί που αναζητά μια αγκαλιά και λίγη αγάπη όπως όλα τα παιδιά αυτό αναζητούν, κάπου να ακουμπήσουν, να ζεσταθούν. Όλα τα παιδιά του κόσμου θα πρέπει να έχουν στέγη, τροφή, παιχνίδι και αγάπη, όμως... εσείς βλέπετε κάποια μέριμνα για τα χαμένα παιδιά του κόσμου; Δυστυχώς δεν υπάρχει τίποτα παρά μόνον η αγκαλιά όσων θέλουν να τα βοηθήσουν από το υστέρημά τους. Όμως ναι! Υπάρχουν άνθρωποι που πραγματικά θέλουν να βοηθήσουν και πιστεύουν ακράδαντα σε αυτό που είχε τραγουδήσει και ο Παύλος, πως "αν γλιτώσει το παιδί, υπάρχει ελπίδα!", και πιστέψτε με, σε μια εποχή όπου όλα καταρρέουν, αυτό δεν είναι καθόλου λίγο.

ΕΡ. Γράφετε: «Όταν τάχεις χάσει όλα, όταν όση δύναμη κι αν έχεις νιώθεις πως δεν αρκεί, κάνεις κουράγιο, τόσο πολύ κουράγιο». Από πού αντλούμε αυτή την δύναμη να παίρνουμε κουράγιο στις δυσκολίες της ζωής;
ΑΠ. Ναι, πράγματι κάνεις κουράγιο εκείνες τις στιγμές· όχι φυσικά για να αντέξεις κι ακόμη περισσότερα, αλλά κουράγιο μέχρι τη στιγμή που θα βρεις το κατάλληλο χώρισμα ανάμεσα στις πλάκες πίεσης, θα στριμωχτείς ανάμεσά τους αλλά εντέλει θα περάσεις και θ' αντεπιτεθείς κατά μέτωπο στον δυνάστη σου. Αν το πιστεύεις, κάποτε θα καταφέρεις και να αλλάξεις ολόκληρη τη ζωή σου! Είμαι της πεποιθήσεως και της πίστης, πως υπάρχουν εντός μας απεριόριστες δυνάμεις τις οποίες σκεπάζουμε με την γκριζαμάρα της καθημερινότητας που ζούμε. Η "δύναμη", και ακόμη περισσότερο η έλλειψή της, είναι μια λέξη που στις μέρες μας τυλίγει τη σκέψη μας. Αναρωτιόμαστε πόση από δαύτη έχουμε ακόμα για να αντέξουμε όλα αυτά που μας συμβαίνουν. Σας υπόσχομαι όμως πως υπάρχουν μεγάλες, τεράστιες ποσότητες δύναμης κρυμμένες εντός μας, ακόμα και όταν πιστεύουμε πως έχουμε πιάσει πάτο, η δύναμή μας είναι εκεί και περιμένει το κατάλληλο ερέθισμα για να ενεργοποιηθεί. Εκείνο που χρειάζεται είναι να πιστέψουμε σε αυτήν, να την εμπιστευτούμε και να ισχυροποιηθούμε! Ελπίζω όσοι διαβάσουν το βιβλίο να ταυτιστούν με τον ήρωα και να καταφέρουν να ενισχύσουν έστω και λίγο τη δύναμή τους, έστω και ένα δράμι.

ΕΡ. Όλοι οι ήρωές σας μοιάζουν σαν τα πρόσωπα που ζουν δίπλα μας. Μήπως η εμπειρία βοηθά στο πλάσιμο των χαρακτήρων κατά τη γραφή;
ΑΠ. Δεν μοιάζουν απλώς, είναι όντως τα πρόσωπα που ζουν δίπλα μας. Δανείζομαι στοιχεία από κάθε εμπειρία της ζωής τους και από κάθε στιγμή πλάι τους· εικόνες, κουβέντες, αντιδράσεις που θα μπορούσαν να με βοηθήσουν να αποτυπώσω καλύτερα το ηχόχρωμα μιας ιστορίας. Προτιμώ πάντα να έχω ήρωες σάρκινους και καθημερινούς, και αυτό συμβαίνει γιατί πράγματι τριγύρω μου καθημερινά συναντώ "ήρωες". Εντυπωσιάζομαι από τη δύναμή τους, τους θαυμάζω και εισπράττω μοναδικά μαθήματα ζωής από τον κόσμο της καθημερινότητας. Μανάδες μόνες που μεγαλώνουν τρία παιδιά, πατεράδες άνεργους που χαμογελούν στα παιδιά τους, ανθρώπους με πραγματικά προβλήματα που όμως δεν το βάζουν με τίποτα κάτω. Υπάρχουν ήρωες, ναι! Ήρωες κρυφοί, φαινομενικά παθητικοί, δίχως τα χαρακτηριστικά ενός Διγενή, άνθρωποι που στο βλέμμα τους ακτινοβολεί ένα λαμπερό φως θάρρους, άνθρωποι με διπλωμένα φτερά στις ράχες τους, με σφιγμένα τα δόντια τους από την ένταση της ζωής τους, ήρωες που κάνουν καλό, ήρωες που σώζουν ζωές. Είναι τιμητικό που με αφήνουν να γράφω για εκείνους και τους ευχαριστώ για όλα εκείνα τα μαθήματα ζωής που μου 'χουν δώσει.

ΕΡ. Η οικονομική κρίση επηρέασε και το αναγνωστικό κοινό. Συνεχίζει να διαβάζει ο μέσος αναγνώστης;
ΑΠ. Ο βιβλιόφιλος συνεχίζει να διαβάζει, απλά έχει μετατοπίσει τις επιλογές του λόγω της οικονομικής του κατάστασης, έχει γίνει πιο αυστηρός, πιο επιλεκτικός σε ποιο βιβλίο θα επιλέξει. Σε συζητήσεις που κάνω, ακούω συνεχώς να λένε πως το βιβλίο έχει γίνει πλέον ένα προϊόν πολυτελείας. Αν μιλάμε για την αγορά, μιλάμε πλέον για ένα έως τρία βιβλία κατά αναγνώστη ανά έτος, και αυτό από μόνο του είναι θλιβερό, πιστεύω όμως στον αναγνώστη, στην αγάπη του για πολλά βιβλία και θεωρώ πως θα επανέλθει μόλις λήξει αυτή η κρίση που μας μαστιγώνει. Τα βιβλία για εκείνον που τα αγαπά, είναι παραθύρια που τ' ανοίγει κι αναπνέει τον αέρα άλλων κόσμων, οπότε όσοι διαβάζουν, βρίσκουν τρόπους ακόμη και με στενές τσέπες να αποκτήσουν τα βιβλία τους, καθώς δεν αντέχουν τα κλειστά παραθύρια. Ας μην ξεχνάμε φυσικά, πως εξαιρετική στήριξη στον βιβλιοφάγο, προσφέρουν τόσο οι κατά τόπους βιβλιοθήκες, όσο και οι Λέσχες Ανάγνωσης που αγκαλιάζουν και δανείζουν βιβλία σε όποιον τα αγαπάει.

ΕΡ. Είναι η γραφή μια μορφή τέχνης που θα μπορέσει να δημιουργήσει πυρήνες αντίστασης για να ξυπνήσει ο αναγνώστης και να αντιμετωπίσει τα προβλήματα με άλλη ματιά;
ΑΠ. Καταρχήν ένα βιβλίο μπορεί να "σκουπίσει" τα προβλήματα που στοιβάζονται βουνό μέσα στη σκέψη σου και να σου προσφέρει τις λύσεις που γύρευες καιρό! Είναι εξαιρετικά σημαντικό το γεγονός πως ένα βιβλίο σου αδειάζει την αρνητική ενέργεια αντικαθιστώντας τη με θετικότητα, και είναι επίσης αξιοθαύμαστο να επιστρέφεις δυνατότερος πίσω στη ζωή σου και να τα βλέπεις με άλλη ματιά. Εμένα τα βιβλία μου έχουν σώσει τη ζωή! Πιστεύω πως όποιος διαβάζει θα ισχυριστεί ακριβώς το ίδιο με μένα. Φυσικά και μπορεί λοιπόν ένα βιβλίο να σε αφυπνίσει, φυσικά και μπορεί να εγείρει μια συζήτηση γύρω από το θέμα του και τελικά από αναγνώστη σε αναγνώστη να δοθεί ακόμα και μια λύση. Αν δεν μπορεί να σε αφυπνίσει ένα βιβλίο, μια μουσική, ένα θεατρικό έργο, τότε νομίζω πως ανήκεις στο ποσοστό εκείνων που έχουν παραιτηθεί και απλώς περιμένουν τον θάνατο· σας ανέφερα όμως και σε προηγούμενη απάντηση τη θέση μου: Μην υποτιμάτε τη δύναμη των σιωπηλών, τη δύναμη των φαινομενικά παθητικών! Είναι ένα σκεύος αφημένο για χρόνια στη φωτιά και σιγοβράζει καιρό· δεν αργεί πολύ για να ανέβει η στάθμη του και να αρπάξει.

ΕΡ. Σήμερα βλέπουμε πολλούς νέους συγγραφείς να εκδίδουν μυθιστορήματα και ποιήματα. Όλες αυτές οι εκδόσεις βοηθούν να αναδειχτούν νέοι συγγραφείς και να ακουστούν νέες ιδέες;
ΑΠ. Η πληθώρα έργων βοηθά αν μη τι άλλο στο να υπάρχει πολυφωνία. Σε μια χώρα όπως η Ελλάδα στις μέρες μας, είναι εξαιρετικά σημαντικό να υπάρχουν πολλές γραφές γιατί αν μη τι άλλο αυτό αποτελεί ελπίδα, αποτελεί μια χαραμάδα φωτός καταμεσής τόσου σκοταδιού. Σίγουρα ζούμε σε δύσκολες εποχές για όσους θα θελήσουν να αφήσουν το λογοτεχνικό τους στίγμα, κι αυτό συμβαίνει για δεκάδες λόγους. Από την άλλη, πιστεύω πως αν έχεις ως αυτοσκοπό σου να αναδειχτείς, έχεις πάρει εξαρχής λάθος μονοπάτι. Πάντως είμαι της απόψεως πως πολλά βιβλία σημαίνουν δημοκρατία. Σημαίνουν πολλές απόψεις, πολλές ιστορίες και πολλές πιθανές αναπτύξεις θεμάτων που απασχολούν τον αναγνώστη· κι άλλωστε μη λησμονάτε πως κάθε βιβλίο έχει τον αναγνώστη του, οπότε κάθε απόπειρα είναι ευπρόσδεκτη. Ο τελικός αποδέκτης είναι πάντα ο αναγνώστης, εκείνος διαβάζει, εκείνος φιλτράρει, αξιολογεί και αποφασίσει τι είναι τελικά λογοτεχνία και τι όχι.

ΕΡ. Είστε από τους ανθρώπους που τους αρέσει να ονειρεύονται και να κάνουν σχέδια για το μέλλον;
ΑΠ. Απολύτως! Πιστεύω σε ένα καλύτερο μέλλον, πιστεύω στο Φως και όχι στο σκοτάδι, πιστεύω στα μικρά και τα μεγάλα, τα υπέροχα θαύματα που μπορεί να κάνει η αγάπη όταν οι άνθρωποι είναι μονιασμένοι και δεν βλέπουν τις διαφορές τους. Θα με πείτε ίσως ρομαντικό, ποιος δεν έχει διαφορές με τον δίπλα του; Καταλαβαίνω τι λέτε... ελπίζω όμως να αλλάξει κάποτε αυτό γιατί πραγματικά είναι τόσο σύντομο το πέρασμά μας από τη ζωή και τόσο εφήμερη η ύπαρξή μας που τσάμπα βασανιζόμαστε καθημερινά για χαζομάρες και εγωισμούς. Συχνά συμβουλεύω τους γύρω μου πως δε χρειάζεται να χάσετε κάτι, κάποιον, δε χρειάζεται να πονέσετε για να εκτιμήσετε όσα έχετε στη ζωή σας· απλά ανοίξτε τα μάτια σας, πάρτε μια βαθιά ανάσα και πείτε "Σ' αγαπώ!". Ίσως ακούγεται κουτό... δεν ξέρω... ελπίζω σε έναν άλλον κόσμο όμως.

ΕΡ. Ασχολείστε με το διαδίκτυο; Ποια είναι η γνώμη σας για τα ηλεκτρονικά περιοδικά;
ΑΠ. Είμαι ενεργός στο διαδίκτυο, καθώς αυτή είναι η άμεση επαφή μου με τον κόσμο. Είναι το άνοιγμα μια αγκαλιάς, είναι ακόμη ένας τρόπος για να βελτιώσεις την τέχνη σου ακούγοντας τα σχόλια και τις εντυπώσεις για το έργο σου. Το κυριότερο όμως είναι πως μπαίνω σε έναν τόπο που μεγαλώνει την παρέα των φίλων μου, προσθέτοντας συνεχώς νέους φίλους! Λατρεύω να γνωρίζω καινούργιους φίλους, κι άλλους ανθρώπους, νέους "ήρωες" όπως σας είπα. Η γνώμη μου για τα ηλεκτρονικά περιοδικά και δη εκείνα που ασχολούνται με τη λογοτεχνία, είναι εξαιρετική! Τα αγαπώ και όσο μπορώ αρθρογραφώ σε μερικά από αυτά· μου θυμίζουν πολύ τα νεανικά μου χρόνια, εποχές που βγάζαμε φωτοτυπίες σε δέκα αντίτυπα από τα φανζίν λογοτεχνίας και κόμικς, σελίδες που μέσα τους είχαν ιστορίες, σκίτσα, τραγούδια, παραστάσεις, με ποιητές του κέντρου, κομμάτια κλασσικών, νέες φωνές και άλλα πολλά. Τα μοιράζαμε με λίγες δραχμές στην πλατεία Εξαρχείων, στην Κοτζιά, στο Μοναστηράκι και κάναμε γνωστή σε πολλούς την τέχνη κάποιων φίλων μας. Τα ηλεκτρονικά περιοδικά σήμερα κάνουν το ίδιο μέσω του διαδικτύου, στηρίζουν με μια εξαιρετική βοήθεια τους δημιουργούς, τους προσφέρουν βήμα και κυρίως γίνονται κοινωνοί των έργων τους από τη μια άκρη της γης στην άλλη! Αναγνωρίζω στην ύπαρξή τους πως αντιπροσωπεύουν τον πολιτισμό μας ως την υπέρτατη ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον και για ένα ελπιδοφόρο παρόν, και πως επιτελούν εντέλει κοινωνικό έργο με την προσφορά γνώσης, καθώς υπάρχουν πολλοί που δεν έχουν τη δυνατότητα να ενημερωθούν αλλιώς.

ΕΡ. Τι θα απευθύνατε στους αναγνώστες μας;
ΑΠ. Εύχομαι να καταφέρω να έρθω στην υπέροχη Άρτα μας, να δω τους φίλους μου εκεί και να αποκτήσω καινούργιους, να μεγαλώσει η αγκαλιά και να φωτίσει η αλήθεια σαν κοιτάξουμε ο ένας τον άλλον. Κλείνοντας, δίνω πάντα ένα τρίπτυχο συμβουλών σε όλους τους φίλους μου, σε όλους τους δικούς μου ανθρώπους, όπως είστε κι εσείς που διαβάσατε αυτή τη συνέντευξη: Να γελάτε δυνατά να σπάνε τα άσχημα, να ρισκάρετε για τα απίθανα, και να ζείτε τις στιγμές πριν αυτές τελειώσουν!