Η ιδέα για το μυθιστόρημα αυτό γεννήθηκε μετά από μια ξενάγηση στο Μουσείο Μακεδονικού αγώνα στη Θεσσαλονίκη, όπου στα χρόνια της τουρκοκρατίας ήταν η έδρα του ελληνικού προξενείου. Εκεί την περίοδο 1904-1906 εργάστηκαν επίλεκτοι Έλληνες αξιωματικοί ως γραφείς, κατάσκοποι που έδωσαν την ίδια τους τη ζωή για τον αλύτρωτο ελληνισμό. Γνώριζα ότι παρόμοιες καταστάσεις είχαν διαδραματιστεί και στο ελληνικό προξενείο των Ιωαννίνων στα χρόνια της σκλαβιάς με πρωταγωνιστές Έλληνες αξιωματικούς που υποδύονταν τους γραφείς. «Κάποιες φορές η ζωή συνταιριάζει τον χρόνο με τις σκέψεις των ανθρώπων κι εμείς που δεν γνωρίζουμε το μεγάλο παιχνίδι των συμπτώσεων το ονομάζουμε όλο αυτό μοίρα» γράφω σε κάποιο σημείο του μυθιστορήματος. Νέος δάσκαλος διορίστηκα στο Ρέθυμνο. Εκεί η μοίρα όρισε να γνωρίσω τους απόγονους δύο μακεδονομάχων που πολέμησαν και στην απελευθέρωση της Ηπείρου, του καπετάν Χρήστου Μακρή και του καπετάν Στυλιανού Κλειδή. Έξαφνα, οι ιστορίες των βιβλίων έγιναν άνθρωποι που πολέμησαν, αγάπησαν και πόνεσαν, αλλά και άνθρωποι που θυμούνται και τιμούν τους προγόνους τους για την αποκοτιά και το θάρρος τους και μου μεταφέρουν τις αναμνήσεις τους απ’ αυτούς. Τέλος, με αφορμή μια επίσκεψή μου στο CheckpointCharlie, το σημείο ανταλλαγής, εισόδου και εξόδου των κατασκόπων στο Βερολίνο η ιδέα να γράψω ένα ιστορικό μυθιστόρημα με επίκεντρο την απελευθέρωση των Ιωαννίνων επανήλθε και το μυθιστόρημα ξεκίνησε να γράφεται στη Στουτγάρδη της Γερμανίας.

Στις 21 Φεβρουαρίου 1913 ο διοικητής του ελληνικού ιππικού Αλέξανδρος Σούτσος που μπήκε στα Ιωάννινα για να τα παραλάβει από τους Τούρκους είδε από το μπαλκόνι του τουρκικού διοικητηρίου κάτω στην πλατεία τα άλικα φέσια των σκλάβων που είχαν γίνει κομμάτια και τα παρομοίασε με παπαρούνες.

Το μυθιστόρημα ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2012 στη Στουτγάρδη και ολοκληρώθηκε στα Ιωάννινα τον Απρίλιο του 2020. Είναι πράγματι μεγάλου όγκου μυθιστόρημα, χωρίς να περιλαμβάνονται σ’ αυτό οι υποσημειώσεις και οι αναφορές σε κάθε υπαρκτό πρόσωπο, τοποθεσία ή κατάσταση, οι οποίες θα μπορούσαν να συγκροτήσουν ένα επιπλέον βιβλίο.

Ο λόγος της επιλογής αυτής οφείλεται στην καταγωγή μου από τα Ιωάννινα και της πίστης ότι μπορούσα να τοποθετήσω με μεγαλύτερη άνεση τους ήρωες του μυθιστορήματος σε ένα χωροταξικό πλαίσιο που ο ίδιος γνώριζα πολύ καλά.

Σε κάθε εποχή οι άνθρωποι καλούνται να αντιμετωπίσουν της δυσκολίες της ζωής. Κάποιες φορές όμως μια γενιά ανθρώπων στέκεται τυχερή και τα κοινωνικά, οικονομικά, πολιτικά πλαίσια στα οποία ζει της επιτρέπει να υπερβεί τον εαυτό της και να μεγαλουργήσει. Στο σημείο αυτό αναμφίβολα μπαίνει και ο ρόλος του ηγέτη στην ιστορία που συνταιριάζει τις κρυφές ελπίδες όλου του λαού και τις μετατρέπει σε όραμα. Η ανάγκη για ελευθερία όμως είναι πανανθρώπινη και διαπερνά όλες τις εποχές και όλους τους λαούς.

Μετά την επικράτηση των Νεότουρκων κυριάρχησε η αντίληψη του Παντουρκισμού. Όποιος δεν αποδεχόταν ότι ήταν Τούρκος έπρεπε να εξαφανιστεί, ώστε να υπάρξει μια αμιγής αυτοκρατορία, η οποία όμως παράπαιε καθημερινά. Στην κρίσιμη αυτή στιγμή οι σκλαβωμένοι λαοί κατάλαβαν πως έπρεπε να εναντιωθούν στην τουρκική αντίληψη κυριαρχίας ή να χαθούν για πάντα. Η γέννηση των εθνικισμών με την έννοια των ανεξάρτητων κρατών – εθνών βρήκε στο σημείο εκείνο τη δικαίωσή της. Η περίοδος αυτή χαρακτηρίστηκε από την τουρκική προσπάθεια ολοκληρωτικής επικράτησης και από το «ξύπνημα» των σκλάβων λαών που προσπάθησαν να αποκτήσουν εθνική ταυτότητα και υπόσταση.

Πολλοί Έλληνες αξιωματικοί, από το 1900 ήδη, εγκατέλειπαν επίσημα ή ανεπίσημα τις τάξεις του στρατού για να υποδυθούν με κίνδυνο της ζωής τους τους κατασκόπους σε περιοχές του αλύτρωτου ελληνισμού, στη Μακεδονία, στην Ήπειρο, στην ίδια την Κωνσταντινούπολη. Δρούσαν υπό την κάλυψη του γραφέα του ελληνικού προξενείου σε τουρκοκρατούμενες περιοχές ή ως έμποροι, ελεύθεροι επαγγελματίες, επιστήμονες, προσφέροντας ανεκτίμητες πληροφορίες στην Ελλάδα. Παράλληλα, μυστικές οργανώσεις, όπως η «Ηπειρωτική Εταιρεία», τροφοδοτούσαν με οπλισμό τους μυημένους και τα ανταρτικά σώματα που αποτελούσαν στήριγμα για τους σκλαβωμένους.

Λυπάμαι πολύ που το λέω, αλλά οι νέοι άνθρωποι δεν γνωρίζουν σχεδόν τίποτε για την εποχή αυτή. Αγνοούν βασικά σημεία της ιστορίας, τόσο της πόλης όσο και της χώρας γενικότερα. Δεν ξέρουν ποιοι ήταν αυτοί που πολέμησαν για την απελευθέρωση της πόλης, τη δράση τους, ακόμη και τα ονόματά τους τα λένε λάθος. Δεν γνωρίζουν τις κοινωνικές συνθήκες της εποχής, ούτε τον τρόπο ζωής των ανθρώπων τότε. Όλα μπερδεύονται γλυκά στο μυαλό τους και γίνονται ένα ακόμη κοκτέιλ που σερβίρεται στα κτήρια και στις οδούς όπου γράφτηκε αληθινά η ιστορία.

Πολλαπλοί είναι οι λόγοι και πολύ μεγάλο το θέμα αυτό. Επιγραμματικά αναφέρω το μεγάλο εύρος της ιστορικής ύλης που είναι -κατά τη γνώμη μου- άνισα κατανεμημένο στις σχολικές τάξεις, την επιμονή στον ηγέτη, στις χρονολογίες και στις τοποθεσίες, την σχεδόν παντελή απουσία έρευνας και πηγών και τέλος, την επιλογή να προβάλλονται κάποιες ιστορικές περίοδοι και κάποιες άλλες να αποκρύπτονται τεχνηέντως, επειδή, τάχα, δεν επαρκεί ο διδακτικός χρόνος. Αν σ’ όλα αυτά προστεθεί ο εκμαυλισμός και η αποχαύνωση της τηλεόρασης και των υπολοίπων ΜΜΕ, η αποσιώπηση και η παραποίηση, το πέπλο της σιωπής και της ιστορικής λήθης γίνεται αδιαπέραστο.