Αναρτήθηκε στις:14-12-23 14:38

Συνέντευξη του Μιχάλη Ψαλιδόπουλου στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη


Ο Μιχάλης Ψαλιδόπουλος είναι σύμβουλος στο Ινστιτούτο Ελληνικής Ευημερίας και Ανάπτυξης (IHGP) του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος και ομότιμος καθηγητής της Ιστορίας Οικονομικών Θεωριών στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών, ΕΚΠΑ. Διατέλεσε αναπληρωτής εκτελεστικός διευθυντής στο ΔΝΤ( 2015-2020), επιστημονικός διευθυντής του ΚΕΠΕ (2015) και κάτοχος της Έδρας Κ. Καραμανλής στη σχολή Fletcher του Πανεπιστημίου Tufts στις ΗΠΑ (2010-2014). Το συγγραφικό του έργο είναι επικεντρωμένο στη σχέση οικονομικής σκέψης και οικονομικής πολιτικής στον 19ο και τον 20ο αιώνα.


Πώς ξεκίνησε η ιδέα της συγγραφής του βιβλίου «Παναγής Παπαληγούρας», εκδόσεις Ίδρυμα Βουλής;


Το Ίδρυμα της Βουλής εκδίδει μεταξύ άλλων ειδική σειρά βιογραφιών σημαντικών κοινοβουλευτικών του παρελθόντας. Μου έγινε πρόταση να αναλάβω τον συγκεκριμένο πολιτικό και δέχθηκα με χαρά. Το βιβλίο είναι το όγδοο της σειράς.

Γιατί δίπλα από τον τίτλο έχετε τον υπότιτλο, «Ένας διανοούμενος στην πολιτική»;


Γιατί ο Παπαληγούρας ήταν ένας εξαιρετικά μορφωμένος διανοούμενος με μελέτες φιλοσοφικού περιεχομένου, ένας άνθρωπος με νομικές και οικονομικοπολιτικές σπουδές και ενεργό συμμετοχή στις πνευματικές αναζητήσεις της δεκαετίας του 1930. Τότε ήταν που έκανε και διατριβή στις Διεθνείς Σχέσεις σε φημισμένο πανεπιστήμιο του εξωτερικού, συμβάλλοντας στον διεθνή διάλογο και τους σε εξέλιξη ευρισκόμενους προβληματισμούς παραμονές του Β Παγκοσμίου Πολέμου. Στράφηκε στην ενεργό πολιτική μεταπολεμικά και μετασχημάτισε το διανοητικό του φορτίο σε δράση υπέρ της ευημερίας της Ελλάδας. Ήταν ένας διανοούμενος που αφοσιώθηκε στην πολιτική.

Ποιο ήταν το κίνητρο για να ασχοληθείτε με την προσωπικότητα του Παναγή Παπαληγούρα;


Ως ερευνητής μελέτησα εκτεταμένα την εξέλιξη της οικονομικής σκέψης στην Ελλάδα και στα πλαίσια των ερευνών μου βρέθηκα μπροστά στην περίπτωση του Παπαληγούρα. Διαπίστωσα ελλιπείς βιβλιογραφικές πηγές και εξέδωσα το 1996 τόμο με ομιλίες και άρθρα του Παπαληγούρα καλύπτοντας ένα κενό. Υπάρχουν αρκετές ρηχές κατά την άποψη μου απόψεις περί των θεωρητικών αφετηριών της μεταπολεμικής οικονομικής πολιτικής στη χώρα μας. Είχα την φιλοδοξία να συμβάλλω στην ορθή τεκμηρίωση της οικονομικής του σκέψης και πως αυτή συνέκλινε με τις αρχές διακυβέρνησης του Κωνσταντίνου Καραμανλή και την πολιτική της Τράπεζας Ελλάδος. Στο βιβλίο έκανα προσπάθεια να τοποθετήσω την υπό διαμόρφωση ευρισκόμενη μεταξύ 1935 και 1940 οικονομική σκέψη του Παπαληγούρα στο διεθνές πλαίσιο αναζητήσεων του μεσοπολεμικού φιλελευθερισμού. Αρχειακή έρευνα ανέδειξε δάσκαλους και επιρροές του Παπαληγούρα από τις μεταπτυχιακές του σπουδές. Το ιδεολογικό αυτό οπλοστάσιο ήρθε στην πορεία αντιμέτωπο με την συγκεκριμένη εθνική πραγματικότητα μετά το 1944. Η επιλογή του Παπαληγούρα στις συγκεκριμένες συνθήκες ήταν ο αγώνας για βελτιώσεις με τους απαραίτητους συμβιβασμούς παρά η αποχή από την πολιτική πράξη για λόγους ιδεολογικής καθαρότητας. Παρακολουθώντας τις παγκόσμιες εξελίξεις στην οικονομική σκέψη επέλεξε έναν συνδυασμό θεωρίας και πράξης σύμφωνο με τα διεθνή δρώμενα που ωφέλησε τον τόπο όπως απόδειξαν οι ρυθμοί ανάπτυξης κλπ. Όλα αυτά ήταν ένα ισχυρό κίνητρο ενασχόλησης με το θέμα για ένα ιστορικό της οικονομικής σκέψης σαν εμένα.

Γιατί πολλοί θεωρούν τον Παπαληγούρα ως σπουδαίο πολιτικό;


Γιατί ήταν όντως σπουδαίος, αφιερωμένος στο στόχο να πάρει η χώρα την πρέπουσα θέση στο πλαίσιο της σε εξέλιξη ευρισκομένης Ευρωπαϊκής ενοποίησης. Αναγνωρίστηκε ως τέτοιος από ομοϊδεάτες αλλά και πολιτικούς αντιπάλους. Η ανοδική πορεία της ελληνικής οικονομίας από το 1953 και εξής του οφείλει πολλά.


Ποια ήταν τα στοιχεία που τον έκαναν να διακριθεί και να ανέβει την πολιτική σκηνή;


Ήταν εργατικός και αποτελεσματικός. Γνώριζε από τις σπουδές του τα ευρύτερα διακυβεύματα και ακούραστα στόχευε στην υλοποίηση των στόχων της οικονομικής πολιτικής. Δεν τον απασχολούσαν τα μικροπολιτικά ούτε αποζητούσε την προσωπική αναγνώριση. Την κατάκτησε με το έργο του.

Στις κυβερνήσεις της ΕΡΕ υπό τον Κωνσταντίνο Καραμανλή διετέλεσε υπουργός Εμπορίου, Βιομηχανίας (1956-1958), και υπουργός Συντονισμού (1961-1963). Τι ήταν αυτό που τον έκανε να ξεχωρίζει κατά τη θητεία του σε αυτά τα υπουργεία;


Ήταν εξαιρετικά ικανός στην προώθηση των ελληνικών συμφερόντων στην Ευρώπη, και του συλλογικού καλού στα πλαίσια της ελληνικής οικονομίας. Παρακινούσε τους συνεργάτες του και τους πολίτες στην πραγμάτωση του δυνατού και την αποδοχή του μέτρου. Ήταν λιτός στην προσωπική του ζωή και ολοκληρωτικά αφοσιωμένος στο εκάστοτε καθήκον του.

Ποιες άλλες σπουδαίες ενέργειες έκανε που βοήθησαν το ελληνικό κράτος;


Τι να πρωτοαναφέρει κανείς; Από την ομαλοποίηση της αγοράς και την τροφοδοσία του πληθυσμού με τα αναγκαία μεταπολεμικά, ως την ενοποίηση της αγοράς ηλεκτρικού ρεύματος στον τόπο στη δεκαετία του 50, και από την τεκμηρίωση της ανάγκης σύνδεσης με την ΕΟΚ στις επίπονες διαπραγματεύσεις για την πλήρη ένταξη σε αυτή. Η προάσπιση και υπεράσπιση του συλλογικού συμφέροντος απέναντι σε κοντόθωρα ατομικά. Και λίγα λέω.

Τι σημαίνει το όνομα Παναγής Παπαληγούρας για τους Έλληνες σήμερα;


Δυστυχώς όχι πολλά. Το όνομα είναι σίγουρα αναγνωρίσιμο αλλά το έργο, η όλη προσπάθεια, και ο σκληρός και ανιδιοτελής του αγώνας για το καλό του τόπου δεν είναι τόσο γνωστά. Η παρούσα βιογραφία θυμίζει στους παλιότερους ξεχασμένους αγώνες και βοηθάει τους νεότερους στην ανασυγκρότηση των γνώσεων τους για την Ελλάδα. Πιστεύω το βιβλίο αυτό να διαβαστεί και να συζητηθεί.



img

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ





img

img