Αναρτήθηκε στις:25-10-23 13:03

Συνέντευξη του Χρίστου Χατζήπαπα στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη


Ποιο ήταν το έναυσμα για να γραφτεί το μυθιστόρημα «Καλύτερα να μην συναντιόμασταν», εκδόσεις Γκοβόστη;


Το Καλύτερα να μην συναντιόμασταν, αποτελεί βιβλίο δυνατού έρωτα, αλλά και πόνου μέσα στο ιστορικό πλαίσιο της σύγχρονης τραγωδίας της Κύπρου. Προδοσία της Χούντας το ’74 με σύμμαχό της τον Γρίβα και την ΕΟΚΑ Β΄, διχοτόμηση της Κύπρου και η οσονούπω, τουρκοποίησή της. Η επανεκλογή για δεύτερη θητεία του Αναστασιάδη, ενός οιονεί εμπλεκόμενου στην καταστροφή, στάθηκε μια σταθερή ενόχληση, όπως, και η συχνή παραδοχή από Ελλαδίτες φίλους «μα εμείς δεν τα ξέραμε όλ’ αυτά!», νίπτουμε τας χείρας... Η παντελής όμως άγνοια της δικής μας νεολαίας, που η «διεφθαρμένη» παιδεία μας της αποκρύπτει εσκεμμένα κραυγαλέες αλήθειες, αποτελεί, ίσως το πιο ερεθιστικό για τη συνείδηση υλικό… Άλλωστε για μένα, η λογοτεχνία ήταν πάντοτε το ίαμα της Ιστορίας.

Το μυθιστόρημα διαδραματίζεται στην Κύπρο. Κατά πόσο η πραγματικότητα συμβαδίζει με την φαντασία;


Είναι ένα αδιαχώρητο κράμα. Η Ιστορία πλέκεται στα πόδια των κύριων προσώπων της αφήγησης, δίνοντάς τους ή κόβοντάς τους τα φτερά. Η 15η Ιουλίου ’74, με το πραξικόπημα, μοιράζει την Κύπρο στα δυο όπως και το παράνομο ερωτικό τρίγωνο, που ζει τη δική του παράλληλη περιπέτεια με τον τόπο. Όπως κάλλιστα η γραμμή αίματος και οι σκύλοι… της τύψης στο εξώφυλλο της Σοφίας Χατζήπαπα. Τα πλείστα γεγονότα της προδοσίας είναι αληθινά, φέρουν σφραγίδες και υπογραφές, ενώ ο έρωτας ιερουργεί πάνω στο κείμενο, το μεταπλάθει σε προσωπική υπόθεση του αναγνώστη. Ο συνταγματάρχης Μοχόπουλος αποτρέπει, ναι, τη ναρκοθέτηση από το 50 Τ.Μ της περιοχής της απόβασης, κι η Αδριανή, καταρρέει μπροστά σε μια παρέα φίλων στο Μαραμπού, κάτω στο λιμανάκι της Κερύνειας. Την ώρα που διηγούνταν την περίπτωση που ο ιερέας ενός μικτού χωριού, παρατά τη λειτουργία και πετάγεται έξω με την καραμπίνα να σκοτώσει ένα Τ/κ συγχωριανό. Του άρεσαν οι βυζαντινές μελωδίες. Βρίσκει τον εαυτό της στην αγκαλιά του εραστή της, που την συνεφέρνει. Ο έρωτάς τους, όμως, αν και ανίκητος, νικάται από το πραξικόπημα εκείνης της αποφράδας Δευτέρας. Τους χωρίζει, όπως και την Κύπρο στα δύο. Κι όταν συναντιούνται μετά από καιρό, και την αιχμαλωσία του στην Τουρκία, εκείνη του λέει αμήχανα πως θα περιμένει τον άντρα της. Που είναι τώρα αγνοούμενος…

Οι χαρακτήρες και οι καταστάσεις που μας παρουσιάζετε κατά πόσο επηρεάζονται από τα πολιτικά γεγονότα;


Όπως μόλις είδαμε οι χαρακτήρες είναι μέσα στα γεγονότα, πλάθονται από αυτά και ενίοτε τα διαμορφώνουν. Ο Αλέξης, ο φίλος του Στάθη, τρώει ξύλο με τον ιστό της ελληνικής σημαίας σε μια διαδήλωση κατά της επίσκεψης υπουργού της Χούντας Μανωλόπουλου, (πραγματικά γεγονότα) που είχε έρθει για τον εορτασμό των 150 χρόνων Παλιγγενεσίας. Αφού είχε αφήσει στο ξενοδοχείο του, ΛΗΔΡΑ, ένα πολυτελή φάκελο με τα συνθήματα «έξω η Χούντα από την Κύπρο» .

Το μυθιστόρημα ξεκινά από το 1971. Ο Στάθης μετατίθεται στην Κερύνεια και διδάσκει στο γυμνάσιο. Γιατί έκανε αυτή την επιλογή;


Προσπαθώντας να ξεφύγει από έναν αδιέξοδο έρωτα, και τη λυσσασμένη γάτα φίλη, που (δεν τη κτίζει στον τοίχο, όπως στο διήγημα του Άλαν Πόε), τη δένει όμως στο σακί κι αυτή επιστρέφει. Έστω διηγηματικά. Θέλει να ξαναβρεί τον εαυτό του, του σ’ αυτή μικρή πολίχνη. Πίσω από τον Πενταδάχτυλο, εν κύματι θαλάσσης… Ξεναγούμενος, όμως, ήδη από την πρώτη μέρα, μέσα από την «Τρυπητή», τη στενή δίοδο προς τη θάλασσα, παγιδεύεται στον έρωτά της όπως θέλει η παράδοση. Και μένει για πάντα… στην Κερύνεια.

Γνωρίζεται με την Ανδριανή που είναι δασκάλα. Ένας έρωτας αναπτύσσεται. Γιατί αυτή η σχέση είναι άρρηκτα συνδεμένη με τις ιστορικές εξελίξεις;


Η ίδια είναι στην αρχή πιο πολιτικοποιημένη, ως έχουσα πατέρα τον Μενέδημο, φωτισμένο τέως δάσκαλο, που παρακολουθεί και ζει την «επικίνδυνη καμπή της Ιστορίας καθημερινά». Ο Στάθης, πολιτικοποιείται και ό ίδιος από τις καταστάσεις, αλλά και τον τέως συγκάτοικο και φίλο του Αλέξη, που είναι από νωρίς ενταγμένος στην Επιτροπή Αποκατάστασης της Δημοκρατίας στην Ελλάδα (και τρώγει ξύλο από τον ιστό της ελληνικής σημαίας).

Η αφήγηση χωρίζεται σε τρία μέρη: Ο έρωτας, ο πόλεμος και η αγάπη. Μήπως είναι συμβολική αυτή η σειρά της αφήγησης του μυθιστορήματος;


Νομίζω πως όχι. Ο έρωτας, ως το μεγαλύτερο διακύβευμα πληγώνεται από τα οδυνηρά επακόλουθα του πόλεμου. Ο οποίος δεν χαρίζεται σε κανένα, είτε αφήνοντας χιλιάδες νεκρούς στον Πενταδάχτυλο κι άλλους τόσους αιχμαλώτους στην κόλαση της αιχμαλωσίας είτε κουβαλά την ισορροπία του θανάτου και της ζωής, η οποία θα πρέπει να συνεχίσει… Με τον έρωτα μεταποιημένο σε αγάπη, που ξέρει να επουλώνει πληγές… όπου κι ο μικρός Μένιος μεγαλώνει χωρίς το στίγμα του μπάσταρδου.

Στο μυθιστόρημα αναφέρεστε στον πόλεμο με τους Τούρκους. Πιστεύατε ότι θα φθάνατε τότε σε αυτό το σημείο;


Ο «σοφός», Μενέδημος, πατέρας της Αδριανής, αλλά και άλλοι, προειδοποιούσαν συχνά τους εκπροσώπους του κακού, πως «με τις ενέργειές σας θα μας κουβαλήσετε τους Τούρκους», το βλέπανε, σε μέρες διαυγείς από τον Πενταδάχτυλο φαινόταν η Τουρκία. Οι μόνοι που δεν το βλέπανε ήταν οι χουντικοί, εμφυλιοπολεμικοί αξιωματικοί, που ήταν σύμφωνοι να δώσουν ένα… μικρό μέρος στην Τουρκία (Κάποιοι Έλληνες πρεσβευτές της εποχής το ανέβαζαν και στο 20%). Ας όψεται ο πανίβλακας Ιωαννίδης και όχι μόνο. Οι εν λόγω αξιωματικοί ήταν οιονεί κατοχική δύναμη στην Κύπρο από τις αρχές του ’70. Μόνο δεκάδα απ’ αυτούς στάθηκαν στο πλευρό της Κύπρου. Κατονομάζονται. Όπως ο Αλευρομάγειρας, που κράτησε τη Λευκωσία.

Ποια είναι η σχέση σήμερα των ελληνοκύπριων με τους Τουρκοκύπριους;


ΟΙ Τ/κ, αν και βρίσκονται συνεχώς κάτω από το γιαταγάνι του Ερντογάν, είναι ίσως η μόνη ελπίδα των Ε/κ. Μέχρι βέβαια να φαγωθούν κι αυτοί ή να μεταναστεύσουν, όπως κάνουν και οι Ε/κ νέοι…

Σε ένα από τα βιβλία σας με τον τίτλο «Αλλόφυλοι εραστές», μιλάτε για τους Ελληνοκύπριους αλλά και τους Τουρκοκύπριους. Έχει γίνει καμία προσπάθεια ανάμεσα στους συγγραφείς των δύο πλευρών να συνεργαστούν ή να συναντηθούν για να συνομιλήσουν για την τέχνη της συγγραφής ή για οτιδήποτε άλλο;


Πάντοτε οι σχέσεις μεταξύ τους ήταν άριστες, με κοινές εκδηλώσεις, μικτούς λογοτεχνικούς διαγωνισμούς για νέους, με αντίστοιχες εκδόσεις κ.α. Τελευταίως, λόγω λαθών της δικής μας πλευράς, αυτή η συνεργασία δέχτηκε κάποιο μικρό πλήγμα, που μπήκε, όμως στις ράγες της διόρθωσης.



img

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ