Αναρτήθηκε στις:15-12-22 15:02

Συνέντευξη του Φώτη Βράκα στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη


Η συγκίνηση είναι μεγάλη γιατί ο κόσμος αγκάλιασε το βιβλίο από την πρώτη στιγμή



Ο Φώτης Βράκας γεννήθηκε στον Άγιο Σπυρίδωνα Άρτας το 1962. Το 1972 μετακόμισε στην Γερμανία όπου σπούδασε Γερμανικά με ειδικότητα γερμανική ιστορία και λογοτεχνία. Εργάζεται, στο Μόναχο, στον Ομοσπονδιακό Οργανισμό Αμαξοστοιχιών. Ασχολείται με την ιστορική έρευνα και αρθρογραφεί σε εφημερίδες και περιοδικά.

Πώς ξεκίνησε η ιδέα της συγγραφής του βιβλίου «Φιλιππιάδα, ο χώρος , ο οικισμός, ο καζάς», εκδόσεις 24 Γράμματα;


Στην Φιλιππιάδα είχε δημιουργηθεί μια ομάδα στο Facebook όπου κάνανε αναρτήσεις με παλιές φωτογραφίες. Άρχισα να κάνω αναρτήσεις με υλικό που είχα ήδη στη συλλογή μου αλλά και να σχολιάζω τις φωτογραφίες με τα γεγονότα. Είδα ότι άρεσε σε πάρα πολλούς να μαθαίνουν πράγματα για τον τόπο τους. Τότε σε συζήτηση με δυο φίλους γεννήθηκε η ιδέα πως καλά θα ήταν όλα αυτά να μαζευτούν σε ένα βιβλίο για να μείνει.

Γιατί διαλέξατε ως θέμα του βιβλίου σας την πόλη της Φιλιππιάδας;


Όπως γνωρίζετε ασχολούμαι με την έρευνα στην ευρύτερη περιοχή. Κάποια στιγμή με απασχόλησε η Φιλιππιάδα γιατί η βιβλιογραφία είναι φτωχή. Διάβασα για τα μνημεία της Παντάνασσας, το Ρωμαϊκό Υδραγωγείο, το κοντινό Ορράον των Μολοσσών και για τις διάφορες μονές στην περιοχή, όπως αυτή του Δράκου στο όρος Γκελμπερίνι. Η εγκατάσταση των Μουσουλμάνων της Άρτας στην Φιλιππιάδα έγινε το 1881, όταν η Φιλιππιάδα ήταν ένας Οθωμανικός καζάς δηλαδή νομός , όπου ανήκε και το χωριό μου. Όλα αυτά με ώθησαν να γράψω το βιβλίο.

Πότε χτίστηκε η πόλη και από που πήρε το όνομά της;


Πότε χτίστηκε ο οικισμός της Φιλιππιάδας δεν το γνωρίζουμε. Εικάζεται κατά τον Δάκαρη αλλά και από μια στήλη που βρέθηκε στην Άρτα, πως στην περιοχή της Φιλιππιάδας υπήρχε η αρχαία Χάραδρος. Είναι σημαντικό να ξεχωρίσουμε την παλιά από τη νέα Φιλιππιάδα. Η παλιά Φιλιππιάδα συναντάται στα πρώιμα Οθωμανικά φορολογικά κατάστιχα τέλος του 15ου αιώνα και αρχές του 16ου αιώνα. Η εμπειρία μας έχει διδάξει, πως αρκετοί οικισμοί που αναφέρονται σε αυτά τα αρχεία προέρχονται ήδη από τους υστερομεσαιωνικούς χρόνους. Το τοπωνύμιο Φιλιππιάδα μας αφήνει να καταλάβουμε πως ήταν φέουδο ή Τιμάριο κάποιου Φίλιππα. Το πρώτο της όνομα ήταν Φλωριάδα. Καμία σχέση με την Φλωριάδα του Βάλτου που δεν υπήρχε τότε. Το 1881, απελευθερώθηκε η Άρτα και με την συμφωνία της Κωνσταντινούπολης μετοίκησαν οι μουσουλμάνοι της Άρτας και ίδρυσαν την νέα Φιλιππιάδα ή νέο Λούρο ή Χαμιτιέ. Μια από τις τρεις πόλεις που έχουν ιδρύσει οι Οθωμανοί στην Ήπειρο. Έτσι λοιπόν η νέα Φιλιππιάδα, η παλιά και το Ελευθεροχώρι σχημάτισαν την Φιλιππιάδα που γνωρίζουμε σήμερα.

Μας ταξιδεύετε μέσα στο χρόνο μέσα από χάρτες εφημερίδες έγγραφα και εφημερίδες. Πώς καταφέρνετε να γοητεύετε τον αναγνώστη μέσα από αυτό το πανόραμα;


Πιστεύω πως παλιοί χάρτες και οι εικόνες γοητεύουν τον αναγνώστη. Ο αναγνώστης με αυτά που διαβάζει και βλέπει ταξιδεύει στο χρόνο.

Οι φωτογραφίες φανερώνουν μια άλλη πόλη και ανθρώπους ντυμένους με τη μόδα της εποχής. Πώς ήταν το να ζεις εκείνη την εποχή στην Φιλιππιάδα;


Οι φωτογραφίες είναι το ένα και η πραγματικότητα το άλλο. Πως ήταν να ζεις τότε; Σίγουρα δεν ήταν και τόσο άνετα. Πέρα από τον καθημερινό αγώνα επιβίωσης οι Έλληνες είχαν να αντιμετωπίσουν και τις αυθαιρεσίες των Οθωμανών -μουσουλμάνων ειδικά παρακρατικών. Πράγμα που τους δυσκόλευε τη ζωή περισσότερο.

Τούρκοι, Έλληνες, συμβίωναν αιώνες μεταξύ τους. Πώς καταγράψατε αυτά τα γεγονότα που αναφέρετε στο βιβλίο σας;


Όντως στην ευρύτερη περιοχή, από την εποχή του 6ου και 7ου Ενετοτουρκικού πολέμου και ως την περίοδο του Αλή πασά είχαν σχηματισθεί μουσουλμανικές κοινότητες που ζούσαν παράλληλα με τους Έλληνες-Χριστιανούς. Η Φιλιππιάδα δυστυχώς ανήκει σε μια περίοδο, όπου τα πράγματα είναι δύσκολα ή μάλλον θα έλεγα ότι η πολιτική κατάσταση ισορροπούσε πάνω σε τεντωμένο σχοινί. Από την μια οι μουσουλμάνοι, που είχαν ξεσπιτωθεί από την Άρτα και από την άλλη οι Έλληνες χριστιανοί. Ο πόλεμος του 1897 έκανε τα πράγματα χειρότερα και το χάσμα μεγάλωσε. Στο βιβλίο αναφέρω παραδείγματα για το τι ακριβώς συνέβαινε τότε. Η βία ήταν κομμάτι της καθημερινότητας.

Οι ανταποκρίσεις οι εφημερίδες και οι φωτογράφοι. Πού ανακαλύψατε αυτό το υλικό;


Στην έρευνα το ένα φέρνει το άλλο. Στάθηκα τυχερός που ο Νίκος Καράμπελας από την Πρέβεζα μου διέθεσε υλικό, από το αρχείο του. Ανακάλυψα όμως και άλλο υλικό από την έρευνα που πραγματοποίησα σε γερμανικές πηγές.

Οι βασιλείς, οι πρίγκιπες και ο Ελευθέριος Βενιζέλος. Περνούν από τη Φιλιππιάδα και το πέρασμά τους μένει σε μια στιγμή απεικόνισης του χρόνου, που αποτυπώνεται στις φωτογραφίες. Από προφορική μας συζήτηση μου διηγηθήκατε πως οι κάτοικοι των χωριών σας περίμεναν τον Πρωθυπουργό Ελευθέριο Βενιζέλο. Μπορείτε να μας πείτε λίγα λόγια;


Απ’ ότι γνωρίζω, από διηγήσεις στο σπίτι μου αλλά και στο χωριό μου, όταν οι χωριανοί μου έμαθαν πως ο Βενιζέλος θα περνούσε έξω από το χωριό για να πάει Φιλιππιάδα, πολλοί πήραν την πρωτοβουλία να τον προϋπαντήσουν. Εκείνες τις μέρες είχε βρέξει πολύ. Ο ποταμός Λούρος ήταν πλημμυρισμένος. Αυτό δεν εμπόδισε πολλούς από το χωριό να περάσουν με τα πριάρια (πλοία) ή στην περαταριά απέναντι στα Λεβούνια και να συγκεντρωθούν κοντά στο Κάστρο Ρωγών όπου περνούσε ο δρόμος και να περιμένουν να χαιρετήσουν τον Πρωθυπουργό. Μαζί τους ήταν και ο προπάππος μου ιερέας Γεώργιος Γείτονας με τον ένα γιο και την γιαγιά μου. Όταν έφτασε το αυτοκίνητο, της πομπής του Ελευθέριου Βενιζέλου, πήγαινε αργά λόγω βροχής και λάσπης, ενώ η βροχή δυνάμωνε. Οι κάτοικοι ακολουθούσαν φορώντας κάπες. Κάποιοι με μια σημαία χαιρέτησαν τον πρωθυπουργό που πέρασε κατά την μεσημβρινή ώρα. Δεν ξέρω πως μπορεί να ένοιωσε ο Ελευθέριος Βενιζέλος βλέποντας αυτόν τον κόσμο στην βροχή αλλά οι χωριανοί μου έβλεπαν, ως ήρωα, τον άνθρωπο, που τους ελευθέρωσε.

Ποια είναι η ανταπόκριση των αναγνωστών στο εκδοτικό σας επιχείρημα;


Η ανταπόκριση είναι θετική. Μάλιστα σε αυτούς οφείλεται και η έκδοση του βιβλίου με επικεφαλής τον δάσκαλο Χρήστο Αποστόλου. Αναγνώστες από την Φιλιππιάδα και την ευρύτερη περιοχή ήθελαν να δουν την μελέτη να τυπωθεί σε βιβλίο. Και το όνειρό τους έγινε πραγματικότητα. Το βιβλίο μου κοσμεί τις βιτρίνες των βιβλιοπωλείων και είναι στα χέρια των συμπατριωτών μου. Η συγκίνηση είναι μεγάλη γιατί ο κόσμος αγκάλιασε το βιβλίο από την πρώτη στιγμή. Μου τηλεφωνούν και μου στέλνουν τα συγχαρητήριά τους.


Σημείωση: Η επιμέλεια του βιβλίου ανήκει στον συγγραφέα Δημήτρη Βλαχοπάνο.



img

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ