Ο Γρηγόρης Καρταπάνης γεννήθηκε το 1962 στον Βόλο, όπου και διαμένει έως σήμερα. Εργάζεται στο ναυπηγείο (ταρσανά) στα Πευκάκια του Βόλου. Αρθρογραφεί κάθε Κυριακή στην εφημερίδα του Βόλου «Ταχυδρόμος» και είναι μέλος στο Δ.Σ. της Εταιρείας Θεσσαλικών Ερευνών. Είναι παντρεμένος με την Κατερίνα Ελευθερίου και έχει τέσσερα παιδιά. Προηγούμενα βιβλία: «Ναυπηγικές Αναφορές και Ναυάγια στα διηγήματα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη», εκδ. ΗΒΗ, 2019Το Θ/Κ Γ. Αβέρωφ στον Βόλο. Κατάπλοι 1911-1939», εκδ. ΗΒΗ, 2019.

Η αγάπη για τον γενέθλιο τόπο και την ιστορία του. Μια ερευνητική ματιά σε γεγονότα και καταστάσεις που ξεχώρισαν από τη συνήθη καθημερινότητα της τοπικής κοινωνίας.

Η ίδια η πόλη και η περιοχή της: φυσική ομορφιά και ιστορική παρουσία από τα απώτατα ακόμη χρόνια που ο μύθος εμπλέκεται με το ιστορικό γεγονός. Η Αργοναυτική εκστρατεία υπήρξε η πρώτη οργανωμένη ερευνητική «υπερπόντια» αποστολή. Στους αρχαίους χρόνους υπήρξαν αξιόλογες πόλεις: Παγασαί, Δημητριάς κ.α. όπως και στα βυζαντινά χρόνια μιας και στον ύστερο Μεσαίωνα ανιχνεύονται οι απαρχές του Κάστρου του Βόλου που συνεχίζει και κατά την Τουρκοκρατία. Αλλά και στη νεότερη ιστορία από το 1821 έως σήμερα έχει να επιδείξει σημαντικές στιγμές: επαναστάσεις 1854 και (κυρίως) 1878 με τη συνακόλουθη προσάρτηση της Θεσσαλίας στην ελληνική επικράτεια (1881), μαζί με την Άρτα, ατυχής πόλεμος 1897, για να περάσουμε στον 20ο αιώνα όπου υπήρξε πάλι συμμετοχή σε κορυφαία γεγονότα: Βαλκανικοί Πόλεμοι, χρόνια Α’ Παγκοσμίου Πολέμου και Εθνικού Διχασμού, Μικρασιατική Καταστροφή με υποδοχή σημαντικού αριθμού προσφύγων, πόλεμος 1940, Κατοχή, με σπουδαία αντιστασιακή δράση σε Πήλιο, Όθρυ κλπ., ανάδειξη προσωπικοτήτων σε διάφορους τομείς: Ιάσων, Πηλέας, Ρ. Φεραίος, Άνθιμος Γαζής, Παπαδιαμάντης, Γιάννης Κορδάτος κα.

Πιστεύω πως σηματοδοτεί την ίδια του την ύπαρξη και την πορεία του στον χώρο και τον χρόνο και λειτουργεί ως μια μητρική αγκαλιά. Και γίνεται ιδιαίτερα προσφιλής όταν έχει να προσφέρει υλικό που να προκαλεί τον ερευνητή σε διερεύνηση και βαθύτερη γνώση του τόπου του κατά το παρελθόν.

Οι απόψεις που εκφράζονται τόσο σε προσωπικό, όσο και γενικότερο, δημόσιο επίπεδο, παρουσιάζονται απόλυτα θετικές από τις πρώτες κιόλας μέρες της κυκλοφορίας του βιβλίου από το βολιώτικο κοινό, καθώς αποκαλύπτονται – ή υπενθυμίζονται αν θέλετε – άγνωστες πτυχές της διαδρομής της πόλης και της ευρύτερης περιοχής της Μαγνησίας από τις αρχές του 20ου αιώνα έως τα μέσα περίπου της δεκ. του ’60. Ομοίως θετική είναι η ανταπόκριση των κυριακάτικων άρθρων που δημοσιεύονται στην ιστορική εφημερίδα του Βόλου, Ταχυδρόμος.

Τα γεγονότα που μνημονεύονται είναι οπωσδήποτε διακριτά και όχι συνήθη. Η παρουσίαση εικόνων από άλλες εποχές φανερώνει ομοιότητες αλλά και διαφορές, απότοκες αντίστοιχα της διαχρονικότητας κάποιων συμπεριφορών αλλά και των ρηξικέλευθων αλλαγών που επέρχονται στο διάβα του χρόνου. Πράγματα και καταστάσεις άλλοτε παραμένουν απίστευτα ίδια – ή έστω με κάποια «εκσυγχρονιστική» προσαρμογή – και άλλοτε μεταλλάσσονται εντελώς.

Η επίσκεψη στο Βόλο και το Πήλιο του κορυφαίου μας ποιητή Γιώργου Σεφέρη, λίγους μήνες μόνο μετά την παγκόσμια αναγνώρισή του με την απονομή του βραβείου Νόμπελ, οπωσδήποτε αποτέλεσε για τον τόπο ένα σπουδαιότατο γεγονός. Η πάνδημη υποδοχή του στα μέρη που επισκέφτηκε με θερμές εκδηλώσεις, δείχνει αν μη τι άλλο το μέγεθος της προσωπικότητάς του αλλά και του γενικότερου θαυμασμού του κόσμου προς αυτόν. Η κορυφαία διάκριση άλλωστε δεν ήταν κάτι συνηθισμένο και βέβαια υπήρξε η πρώτη για την Ελλάδα. Αυτό φαίνεται, κατά τηνεπίσκεψη, πως το εννοούσε κάθε κάτοικος της περιοχής, ανεξάρτητα από μόρφωση και παιδεία.

Η θεματογραφία κατά κύριο λόγο εστιάζεται στην τοπική ιστορία και τον πολιτισμό γενικότερα, χωρίς ν’ απουσιάζουν και ευρύτερες, γεωγραφικά, προσεγγίσεις και αναφορές, όπως στη ναυτική ιστορία, τη λογοτεχνία, το ρεμπέτικο τραγούδι κ.α.

Απ’ όσο είμαι σε θέση να γνωρίζω υπάρχει ικανοποιητική αναγνωσιμότητα των τοπικών εφημερίδων τόσο με τον φυσικό, παραδοσιακό τρόπο, όσο και από τα ηλεκτρονικά μέσα. Οι βολιώτες θαρρώ πως δείχνουν, κατά ένα σημαντικό ποσοστό, ενδιαφέρον για τα τεκταινόμενα στον τόπο τους και όχι μόνο. Οι δύο ιστορικές εφημερίδες του Βόλου Η Θεσσαλία και Ταχυδρόμος ανέκαθεν για τα δεδομένα της επαρχίας διέθεταν (και διαθέτουν) υψηλή αναγνωσιμότητα.

Πιστεύω πως αποτελεί κάτι ιδιαίτερο να εργάζομαι (ως ιδιοκτήτης) σε μια ιστορική επιχείρηση που δραστηριοποιείται στα Πευκάκια απέναντι ακριβώς από το λιμάνι του Βόλου, ανελλιπώς από το 1880 έως σήμερα, δηλαδή πάνω από 140 χρόνια. Θα μπορούσαμε να αναφέρουμε πολλά, αλλά ας περιοριστούμε συνοπτικά δίνοντας επιγραμματικά την «ταυτότητα» του ταρσανά. Πρόκειται για μια οικογενειακή ναυπηγοεπισκευαστική μονάδα που ήδη αριθμεί 5 γενιές ιδιοκτητών, προσφέροντας τις υπηρεσίες της στα πλεούμενα του Βόλου, της ευρύτερης περιοχής και όχι μόνο.Κατασκευές γίνονταν παλιότερα, ενώ τώρα η δραστηριότητα προσανατολίζεται στην ανέλκυση , συντήρηση- επισκευή , εκσυγχρονίζοντας τις εργασίες της και υπακούοντας στα κελεύσματα των καιρών. Η παραδοσιακή ξυλοναυπηγική έχει δυστυχώς περιοριστεί και διατηρείται μόνον ένα μικρό τμήμα παραδοσιακών ανελκύσεων, περισσότερο για την διατήρηση της ιστορίας, μαζί με μια μικρή έκθεση- που ευελπιστούμε ότι θα οργανωθεί στο εγγύς μέλλον- παλιών εργαλείων της ναυπηγικής τέχνης.

Πρόκειται για την εκδοτική επιχείρηση του βολιώτη βιβλιοπώλη, φιλίστορα και συγγραφέα, με πλούσια οικογενειακή παράδοση (βιβλιοχαρτοπωλεία «Ήλιος») στο χώρο του βιβλίου, κ. Χρήστου Αγιώτη που αγκαλιάζει τις μελέτες τοπικού ενδιαφέροντος και τις θέτει στη διάθεση του κοινού. Δεν περιορίζεται μόνο στα τοπικά θέματα – αν και δίνεται σ’ αυτά η προτεραιότητα – αλλά πραγματοποιεί κι εκδόσεις γενικότερου ενδιαφέροντος. Υπάρχουν τρείς σειρές εκδόσεων: α) Μαγνησία, β) Νεότερη και σύγχρονη Ελλάδα και γ) Εκπαίδευση, με εκπαιδευτικά και φιλολογικά θέματα. Από το 2014 που ξεκίνησε η διαδρομή των εκδόσεων ΗΒΗ έχουν εκδοθεί (ή επανεκδοθεί φωτοαναστατικά) πάνω από 100 τίτλοι, από τους οποίους οι περισσότεροι από τους μισούς αφορούν τοπικά θέματα. Πρόκειται δηλαδή για μια αξιέπαινη προσπάθεια που θα πρέπει να βρίσκει μιμητές ώστε κάθε τόπος να παρουσιάζει τη δική του εκδοτική δραστηριότητα και τη συνακόλουθη διατήρηση της δικής του ιστορικής μνήμης.