Ο Πάνος Αμυράς γεννήθηκε στην Αθήνα το 1966 και μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε Οικονομικές Επιστήμες στην ΑΣΟΕΕ αλλά γρήγορα στράφηκε στη δημοσιογραφία. Ξεκίνησε την καριέρα του από την οικονομική εφημερίδα Εξπρές. Το 1994 εντάχθηκε στο δημοσιογραφικό δυναμικό του Ελεύθερου Τύπου, ενώ από το 2011 έχει αναλάβει τη διεύθυνση της εφημερίδας. Έχει εργαστεί στο ραδιόφωνο της ΕΡΑ (Α΄ Πρόγραμμα) και στον ραδιοφωνικό σταθμό City FM. Είναι παντρεμένος και πατέρας δύο παιδιών.

Ερ. Πώς ξεκίνησε η ιδέα της συγγραφής του βιβλίου «Ο λιμός», εκδόσεις Διόπτρα;
Απ. Αγαπητέ κύριε Ιντζέμπελη, το βασικό στοιχείο που με προκάλεσε να ερευνήσω και τελικώς να φτάσω στη συγγραφή του βιβλίου ήταν η ανάγκη να μάθω για μία περίοδο της Κατοχής, η οποία παρά το μεγάλο αριθμό των θυμάτων παραμένει στο περιθώριο της συλλογικής μας μνήμης. Όλοι έχουμε ακούσει για την πείνα, τις ουρές και τα “κάρα του θανάτου”, όμως συλλογικά αγνοούμε τι πραγματικά συνέβη τον δραματικό χειμώνα του 1941-1942, πώς οργανώθηκε η διεθνής βοήθεια, ποιοι ήταν οι αρνητικοί ή θετικοί πρωταγωνιστές της εποχής. Κατά τη διάρκεια της έρευνας ανακάλυψα άγνωστους ήρωες, καλά κρυμμένα γεγονότα και κυρίως ένιωσα, έστω και με την ασφάλεια που παρέχει η απόσταση δεκαετιών, τι σημαίνει η προσπάθεια να επιβιώσεις όχι απλώς σε μία ανθρωπιστική κρίση αλλά σε συνθήκες λιμοκτονίας. Η δραματική καθημερινότητα των πολιτών και ταυτόχρονα η δράση των απάνθρωπων κυκλωμάτων που πλούτιζαν από την ακραία πείνα ήταν τα στοιχεία που κέντρισαν την προσοχή μου. Με το βιβλίο θέλησα να ταξιδέψω τους αναγνώστες σε αυτή την περίοδο μέσα από μία ιστορία με αστυνομική πλοκή και μυστήριο, που αποτελεί και το “όχημα” για να φωτίσω πτυχές της εποχής.

Ερ. Μέσα στις σελίδες του μυθιστορήματος αναφέρετε άγνωστα γεγονότα της Αθήνας της Κατοχής. Αυτά τα γεγονότα τα γνωρίζουν οι Αθηναίοι;
Απ. Από τα μηνύματα που λαμβάνω από όσους έχουν διαβάσει τον βιβλίο μάλλον όχι. Οι αναγνώστες εκπλήσσονται για συνταρακτικά γεγονότα που αγνοούσαν, όχι στην Αρχαιότητα, αλλά στην εποχή των γονιών ή και παππούδων τους. Η περίοδος του λιμού παραμένει ακόμη άγνωστη, ενδεχομένως διότι αμέσως μετά ακολούθησε ο Εμφύλιος, που με την έντασή του κάλυψε τα προηγούμενα δεινά. Έχω την εντύπωση όμως ότι έχουν ξεχαστεί και άνθρωποι, που είχαν καθοριστικό ρόλο στην αντιμετώπιση του λιμού μέσα από τη διεθνοποίηση του προβλήματος και την κινητοποίηση της παγκόσμιας κοινής γνώμης. Για παράδειγμα, πολλοί δεν γνωρίζουν τον Αριστοτέλη Κουτσουμάρη, ένα θρυλικό αξιωματικό της Αστυνομίας και αφανή ήρωα της περιόδου, ο οποίος συντόνισε τη διανομή βοήθειας από τον Ερυθρό Σταυρό και συνέβαλε αποφασιστικά στην όσο το δυνατόν αντιμετώπιση του προβλήματος.

Ερ. Η διερεύνηση της έρευνας της δολοφονίας είναι μια δύσκολη υπόθεση. Δεν φοβάται ο αστυνόμος Αγραφιώτης να ψάξει ανάμεσα στα μέλη της δωσιλογικής κυβέρνησης;
Απ. Ο υπαστυνόμος Νίκος Αγραφιώτης, που αποτελεί τον κεντρικό ήρωα του βιβλίου, αναλαμβάνει να εξιχνιάσει τη δολοφονία ενός αξιωματικού των Ες Ες, ο οποίος βρέθηκε στην Αθήνα με εντολή του Γκέμπελς. Ουσιαστικά, ο Αγραφιώτης καλείται να κινηθεί σε ένα ναρκοθετημένο πεδίο. Έχει να αντιμετωπίσει τους Γερμανούς και Ιταλούς κατακτητές, τα συμφέροντα των μαυραγοριτών, τους επίορκους της Ειδικής Ασφάλειας και μέλη της δωσιλογικής κυβέρνησης. Η έρευνα ανατίθεται σε αυτόν γιατί “είναι αναλώσιμος”, προέρχεται από καθεστώς διαθεσιμότητας λόγω της κλοπής της σβάστικας στην Ακρόπολη, κανείς δεν θα τον μοιρολογήσει εάν χαθεί. Αυτό όμως είναι και το μεγάλο του όπλο. Δεν έχει πουλήσει τη συνείδησή του, δεν έχει να χάσει τίποτα. Για αυτό και οι έρευνες του παντού, στα παράνομα στέκια της Κατοχικής Αθήνας, στα καμπαρέ, στα καζίνο και βέβαια στα κολαστήρια της Γκεστάπο, θα γίνουν με οδηγό την ηθική του, όπως την αντιλαμβάνεται ο ίδιος στην σκληρή περίοδο της Κατοχής.

Ερ. Παράλληλα κάνετε αναφορά και σε γνωστά ιστορικά πρόσωπα. Πού αρχίζει η πραγματικότητα και που η φαντασία;
Απ. Η σύνδεση των μυθιστορηματικών ηρώων του “Λιμού” με τα ιστορικά πρόσωπα της εποχής ήταν μία μεγάλη πρόκληση, αποτελεί όμως ένα στοιχείο που μπορεί να δώσει στον αναγνώστη πληρέστερη εικόνα. Ο ρεαλισμός εξάπτει τη φαντασία των αναγνωστών. Η μυθοπλασία συμπλέκεται με την ιστορία, όπως ακριβώς η αστυνομική πλοκή του βιβλίου με τα πραγματικά γεγονότα του χειμώνα του 1941. Αυτό που θέλω να σημειώσω, είναι ότι η “συμμετοχή” των ιστορικών προσώπων στο μυθιστόρημα μου γίνεται μέσα από την επεξεργασία λόγων και πράξεων τους όπως αποτυπώθηκαν σε επίσημα αρχεία, προσωπικά απομνημονεύματα ή άλλο ιστορικό υλικό. Για το λόγο αυτό στο τέλος του βιβλίου παραθέτω σύντομα βιογραφικά από τις προσωπικότητες της περιόδου, που έδρασαν με τον έναν ή άλλο τρόπο στο δράμα του λιμού.

Ερ. Με την γραφή σας καταφέρνετε να κάνετε τους αναγνώστες να σας διαβάσουν απνευστί. Ποιο είναι το μυστικό που κάνει ένα βιβλίο να διαβαστεί και να γίνει επιτυχία;
Απ. Κάθε συγγραφέας καταθέτει μέρος της ψυχής του, ελπίζοντας να μιλήσει στην καρδιά του αναγνώστη. “Ο λιμός” κάνει τα πρώτα του βήματα στο χώρο του βιβλίου, η επιτυχία του θα κριθεί με το ίδιο ακριβώς σκεπτικό. Αυτό που επιχείρησα να κάνω ήταν τα γεγονότα να εξελίσσονται με υψηλές ταχύτητες, το μυστήριο να κλιμακώνεται σε πολλά επίπεδα και μέσα από τις σελίδες να ζωντανεύουν σκηνές της Αθήνας του 1941. Ο αναγνώστης πλέον έχει την “απαίτηση” εκτός από τη λύση της αστυνομικής υπόθεσης να μάθει από τον συγγραφέα στοιχεία που αγνοούσε, όχι με στεγνή “ιστορική γραφή” αλλά μέσα από την πλοκή του έργου. Με αυτό τον τρόπο μπορεί να δεθεί με τους ήρωες, να αισθανθεί γεμάτος με όσα θα μάθει για τις ημέρες και τις νύχτες της Κατοχής και ελπίζω τελικά θα νιώσει μέρος της ιστορίας.

Ερ. Πώς συνδυάζετε το να είσαστε δημοσιογράφος και συγγραφέας;
Απ. Δεν είναι εύκολο αν και κατά τη συγγραφή του βιβλίου η δημοσιογραφία με βοήθησε σημαντικά. Η αναζήτηση πηγών, η έρευνα, η διασταύρωση στοιχείων, ακόμη και οι προσωπικές συνεντεύξεις με ανθρώπους που έζησαν στην εποχή ή έχουν αναμνήσεις από συγγενείς τους είναι δημοσιογραφικές πρακτικές που συνέβαλαν αποφασιστικά στο να τεκμηριώσω στοιχεία και να εντοπίσω πρόσωπα, που διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στην εποχή. Όμως η συγγραφή ενός μυθιστορήματος δεν είναι απλώς μία δημοσιογραφική έρευνα, απαιτεί πιο σύνθετη διαδικασία, ώστε αυτή η νοητή γραμμή που συνδέει τη σκέψη με το συναίσθημα να αποτυπωθεί στο βιβλίο. «Ο λιμός» είναι ένα κράμα αστυνομικού και ιστορικού μυθιστορήματος και όχι δημοσιογραφικό κείμενο.

Ερ. Ποια είναι η αγαπημένη σας περίοδος της ιστορίας;
Απ. Η εποχή της Επανάστασης του 1821 και των προσπαθειών που έγιναν από οραματιστές πολιτικούς για τη δημιουργία του σύγχρονου Ελληνικού κράτους. Αυτή η περίοδος αναδεικνύει τις αρετές του Ελληνισμού και ταυτόχρονα αποτυπώνει το τραγικό του στοιχείο, τη διχόνοια, που μάς έχει παγιδεύσει πολλές φορές στον τροχό της παρακμής.

Ερ. Τι σας έχουν μάθει οι γονείς σας που το τηρείτε ακόμη;
Απ. Να είμαι ο εαυτός μου και να αναλαμβάνω την ευθύνη όχι μόνο για τις πράξεις μου αλλά και για όσα μπορώ να κάνω για το κοινωνικό σύνολο.