Γράφει ο Ηλίας Αθ. Καραθάνος


Στον Ελληνικό χώρο, η έννοια της πολυπολιτισμικότητας χρησιμοποιείται ως προκρούστεια κλίνη ακρωτηριασμού της παράδοσης κι ως οδοστρωτήρας για τη λεωφόρο της πολιτισμικής ουδετερότητας. Η κατ’ αυτόν τον τρόπο επίκληση της πολυπολιτισμικότητας, με τρόπο ανάλογο προς τη βιοποικιλότητα, όπως την αντιλαμβάνεται κανείς.

Όμως, όπως συμβαίνει στην περίπτωση του φυσικού περιβάλλοντος η ανεξέλεγκτη εισαγωγή ξένων προς την εγχώρια χλωρίδα καλλιεργειών συνιστά βιασμό της «παρθένας» φύσης και καταστροφή των ισορροπιών του οικοσυστήματος, με τον ίδιο τρόπο η υποβάθμιση ουσιαστικών στοιχείων της παράδοσης συνιστά ανεξέλεγκτη εκρίζωση δοκιμασμένων για αιώνες πολιτισμικών αξιών κι εγκατάλειψη του εδάφους σε πολιτισμικά ζιζάνια κι εισαγόμενα από την αλλοδαπή, μεταλλαγμένα πολιτισμικά προϊόντα και υβρίδια.

Εξάλλου η πολυπολιτισμικότητα δεν μπορεί να αφορά μόνο στις παγκόσμιο πολιτιστικό χάρτη. Γιατί είναι προκλητική αντίφαση να προβάλλεται ως ύψιστο ιδανικό της εποχής μας, ενώ την ίδια στιγμή να καταστρέφεται εν ονόματί της η ιδιοπροσωπία των εθνών και των τοπικών κοινωνιών.

Όταν ο λαός ενός τόπου με τον άλφα ή βήτα τρόπο αποξενώνεται από τους πυλώνες της παράδοσής του, μετατρέπει την πατρίδα του σε γκρίζα πολιτιστική ζώνη και στερεί την ανθρωπότητα από τον πλούτο της πολιτιστικής ποικιλίας.

Από την άλλη, ο σεβασμός προς τη διαφορετικότητα των πολιτιστικών παραδόσεων δεν πρέπει να οδηγεί ούτε στον σχετικισμό, ούτε στον συγκρητισμό. Κάποιες αντιλήψεις και συνήθεις, πολύ διαφορετικές από τις δικές μας, τις ελληνικές ή κι αυτές του ευρύτερου δυτικού πολιτισμού, είναι δυνατόν να αντιμετωπίζονται με κατανόηση από την ελληνική κοινωνία, συλλογικά και τους πολίτες, ατομικά.

Ας μην αναμένεται όμως, εν ονόματι του σεβασμού της ετερότητας, να υιοθετείται κι η αποδοχή συμπεριφορών που προσβάλλουν τα χρηστά ήθη, τα καλώς νοούμενα ανθρώπινα δικαιώματα, τις αιωνίου κύρους πανανθρώπινες αξίες, ή το χειρότερο, που καταχρώνται τη φιλοξενία ενός λαού κι απαιτούν την αποψίλωση της δικής του παράδοσης.

Ο σεβασμός προς τον άλλο, δεν συνεπάγεται άμβλυνση των ηθικών κριτηρίων, ούτε κατεδάφιση κάθε αξιολογικής κλίμακας. Μια τέτοια συμπεριφορά, θα σημαίνει οπισθοδρόμηση και μάλιστα με αυξημένη ταχύτητα, στον πολιτιστικό τομέα. Επίσης, ραγδαία επιστροφή στον πρωτογονισμό.

Ο ελληνικός πολιτισμός ουδέποτε υπήρξε ξενοφοβικός, αλλά πλησίασε με ενδιαφέρον τους άλλους πολιτισμούς, τους οποίους ποτέ δεν υποτιμούσε, και προσέλαβε από αυτούς ό,τι χρήσιμο μπορούσε, με τον αφομοιωτικό δυναμισμό του, να υιοθετήσει.

Γι’ αυτό ακριβώς, αφού διαλέχτηκε με τον Χριστιανισμό, βρήκε σ’ αυτόν την Αλήθεια, που εναγωνίως αναζητούσε, όπως προκύπτει απ’ την επιγραφή του βωμού της αγοράς των Αθηνών, «τω αγνώστω Θεώ», κατά την Τρίτη Ατολικριοδεία του Αποστόλου των Εθνών, του ένα μετά τον Έναν, Παύλου.

Όταν όμως ήταν πια ανακαινισμένος στην κολυμβήθρα της Εκκλησίας, διακόνησε την εξάπλωσή της στα πέρατα της οικουμένης, σεβάστηκε τη γλώσσα και τις συμβατές με την ουσία της Ορθοδοξίας συνήθειες των λαών, που φώτισε και τους προώθησε σε αυτόνομη, αλματώδη, εκρηκτική, πρωτόγνωρη, πολιτιστική ανάπτυξη-εκτόξευση.

Έτσι απέδειξε περίτρανα και εμπράκτως, ότι όχι μόνον ανέχεται, αλλά εκτιμά και σέβεται και περιλούζει κιόλας με άφατη, αδερφική κι ανεξάντλητη αγάπη τους άλλους, ως απαράμιλλες και μοναδικές αξίες κι ο οποίος πολιτισμός απέχει «παρασάγγας», από την διάπλασηδημοκρατικής.

Επομένως, για την ελληνική κουλτούρα και ψυχοσύνθεση, η πολυπολιτισμικότητα δεν μπορεί να είναι το νεοφανές ιδεολόγημα, όπως πολλές φορές επιχειρούν να επιβάλουν οι κράχτες της νέο-ταξικής ισοπέδωσης, χωρίς την ύπαρξη κινήτρων για την κατάκτηση της δημοκρατικής έννοιας της ευγενούς άμιλλας, του συναγωνισμού, της αριστείας, κατά το αριστερίστικο μοντέλο, το οποίο κρατά τα ευαγή πολιτικο-στρατιωτικά ηνία της Ελλάδας. Έτσι αναιρείται από την ελληνική ηγεσία η πανθομολογούμενη, ως αυτονόητη κι όλο διαχρονικότητα πολιτιστική, έκθαμβη λάμψη, ανεπανάληπτη κι ασύγκριτη αξία.

Γι’ αυτόν ακριβώς, το λόγο, στο σύγχρονο, ρευστό περιβάλλον, όσο πιο γερά πατά στην παράδοσή του ο ελληνικός λαός, τόσο πιο δυναμικά θα αναπτυχθεί, ώστε να ζήσει με αυτοπεποίθηση στην πολυπολιτισμική πραγματικότητα του καιρού μας.

Αρκεί να μην διακινδυνεύει η πνευματική, η ιδεολογική, η ηθική κι η υλική επιβίωση και διατήρηση μιας minimum και στοιχειώδους επάρκειας αγαθών του Έλληνα, μετά την εγκατάσταση των λαθρομεταναστών, εξαιτίας ύπαρξης πολλαπλής εγγενούς εθνικής κρίσης.

Να μπορεί κάθε Έλληνας να ζει με τρόπο, που όσο περισσότερο γνωρίζει τις παραδόσεις και την πολιτιστική στάθμη των άλλων κοινωνιών και των άλλων ανθρώπων, τόσο περισσότερο να αγαπά τη δική του παράδοση και όσο περισσότερο εμβαθύνει στον δικό του πολιτισμό, τόσο περισσότερο να σέβεται τον πολιτισμό, τις συνήθειες και τον τρόπο ζωής των άλλων ανθρώπων που συνιστά στην πορεία του.

Εξάλλου, πώς είναι δυνατόν να αναμένεται από έναν λαό ή έναν πολίτη, ο οποίος θεωρεί ήσσονος σημασίας το σεβασμό των αξιών και του ευρύτερου περιεχομένου της παράδοσής του, να σεβαστεί τις αξίες και τις συνήθειες των ξένων;

Είναι ποτέ δυνατόν εκείνος που θεωρεί συλλήβδην την εθνική και θρησκευτική του παράδοση, ως παρωχημένο αναχρονισμό να αποδεχτεί τις πτυχές της δικής τους παράδοσης;

Πώς, για παράδειγμα, ο Ορθόδοξος Χριστιανός, Έλληνας που δεν νήστεψε ποτέ, θα μπορέσει να μπει στη θέση του μουσουλμάνου ξένου, ο οποίος σεβόμενος τη δική του παράδοση, κατά φυλετική του υποχρέωση, αρνείται να φάει χοιρινό κρέας: Η προσφορά χοιρινού από τον ιθαγενή μπορεί να γίνεται από καλή πρόθεση κι όχι με προσηλυτική διάθεση. Ίσως το χοιρινό να είναι το πιο φθηνό κρέας, ίσως το πιο προσιτό τοπικά ή γεωγραφικά σε παραγωγικές ή εκτροφικές μονάδες, ίσως λόγω άγνοιας κλπ.

Επομένως, συμπερασματικά κι ανακεφαλαιώνοντας όσα έχουν εκτεθεί στα παραπάνω, τεκμαίρεται χωρίς ίχνος σωβινισμού ή θρησκευτικού φανατισμού, οφείλουμε να γνωρίσουμε, να καλλιεργούμε και να ανακοινώσουμε την παράδοσή μας, για το καλό της πατρίδας μας και για τον πλούτο της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.

Επιτέλους, βρισκόμενοι στο στάδιο ολοκλήρωσης του παρόντος πονήματος, σύμφωνα με τη δική μου ελαχιστότητα στην ελλογιμότητα, ας μην ξεχνούμε ότι ως μέλη της μιας Εκκλησίας του Χριστού στο σύγχρονο πολυπολιτισμικό μοντέλο που επικρατεί μέσα στο περιβάλλον, έχουμε αυξημένη ευθύνη, αφού ζούμε σε ελεύθερη, αλλά θρησκευόμενη Πολιτεία, την Ελλάδα, να δώσουμε δηλαδή, με δείγμα τη ζωή μας, το παράδειγμα, της μίμησης και της καλής μαρτυρίας της πίστης μας. Επιπλέον, να γνωρίσουμε το αληθινό πρόσωπο του Σωτήρος Ιησού Χριστού στους μακριά από την Εκκλησία, αδερφούς μας.