
Γράφει ο Νίκος Κέφης
Η πρώτη διεθνής πράξη που έτεινε στην ίδρυση ενιαίου Ελληνικού κράτους ήταν το μυστικό Πρωτόκολλο της Πετρουπόλεως, της 4ης Απριλίου 1826, που υπέγραψαν η Αγγλία και η Ρωσία. Στις δύο αυτές δυνάμεις προστέθηκε σε λίγο και η Γαλλία και η συνεννόηση των τριών δυνάμεων για την επίλυση του Ελληνικού ζητήματος Κατέληξε στη συνθήκη του Λονδίνου της 6ης Ιουλίου 1827.
Στις 22 Μαρτίου 1829 υπογράφηκε από τις τρεις δυνάμεις στο Λονδίνο, πρωτόκολλο που αποτελεί συμπλήρωμα της συνθήκης της 6ης Ιουλίου 1827, με το οποίο συμφωνήθηκε να αρχίσουν διαπραγματεύσεις με την Πύλη, για την ίδρυση του Ελληνικού κράτους, του οποίου όριζε και τα σύνορα στη συνοριακή γραμμή κόλπου Βόλου - κόλπου Άρτας.
Στις 3 Φεβρουαρίου 1830 με νέο πρωτόκολλο, που υπέγραψαν και πάλι στο Λονδίνο, Αγγλία, Γαλλία και Ρωσία διακήρυξαν την πολιτική ανεξαρτησίας της Ελλάδος.
Τα πρώτα σύνορα του κράτους καθορίστηκαν τελικά με το διακανονισμό της Κωνσταντινουπόλεως, της 9/21 Ιουλίου 1832. Τα σύνορα αυτά περιελάμβαναν τις Κυκλάδες, την Εύβοια, την Πελοπόννησο και τη Στερεά Ελλάδα μέχρι τους κόλπους της Άρτας (Αμβρακικό) και του Βόλου (Παγασητικό), αφήνοντας την Πρέβεζα και το Βόλο στην Τουρκία.
Στις 25 Νοεμβρίου 1832 περατώθηκε η χάραξη των συνόρων και υποβλήθηκε στη διάσκεψη η σχετική έκθεση της οριοθετικής επιτροπής. Τέλος στις 26 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους η Πύλη αποδέχθηκε την τελική ρύθμιση των Ελληνο-τουρκικών συνόρων.
Τα Επτάνησα προσαρτήθηκαν στην Ελλάδα με την συνθήκη του Λονδίνου της 17/29 Μαρτίου 1864, που υπογράφηκε από την Ελλάδα, την Γαλλία και τη Ρωσία.
Το 1881, η Ελλάδα επεκτάθηκε στη Θεσσαλία και στην περιοχή της Άρτας μέχρι τον Άραχθο, με την συνθήκη της Κωνσταντινουπόλεως 20 Ιουνίου/ 2 Ιουλίου 1881, μετά από διαπραγματεύσεις που έγιναν μεταξύ Ελλάδας και Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, με τη μεσολάβηση των Μ. Δυνάμεων, όπως καθόρισε η συνθήκη του Βερολίνου της 13 Ιουλίου 1878. Η συνθήκη αυτή του Βερολίνου έγινε για να ανατραπεί η Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου της 3ης Μαρτίου 1878, που δημιούργησε τη Μεγάλη Βουλγαρία.
Το 1898, η Κρήτη κηρύχθηκε αυτόνομος υπό τον πρίγκιπα Γεώργιο της Ελλάδος σαν συνέπεια των αγών της. Το 1905, εξερράγη η επανάσταση της Θερίσου υπό τον Βενιζέλο και το 1908 κηρύχθηκε η ένωση της Μεγαλονήσου με την Ελλάδα, η οποία τελικά πραγματοποιήθηκε το 1912 και αναγνωρίστηκε από τη συνθήκη του Βουκουρεστίου της 10ης Αυγούστου 1913.
Το 1912-1913, έγιναν οι Βαλκανικοί πόλεμοι, μετά τους οποίους η Ελλάδα επεκτάθηκε στη Μακεδονία, στην Ήπειρο και στο Αιγαίο.
Ακολούθησε ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος και η Μικρασιατική καταστροφή, γεγονότα τα οποία καθόρισαν τα τελικά εδαφικά όρια της Ελλάδας, που επισφραγίστηκαν με διάφορες συνθήκες, Λονδίνου (30 Μαΐου 1913΄), Βουκουρεστίου (10 Αυγούστου 1913) και της Λωζάνης (24 Ιουλίου 1923), ενώ η Δυτική Θράκη προσαρτήθηκε τον Αύγουστο του 1920, μετά την υπογραφή της ειδικής περί Θράκης συνθήκης των Σεβρών (28 Ιουλίου 1920).
Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, στη συνδιάσκεψη των Παρισίων αποφασίστηκε η Ένωση της Δωδεκανήσου με την Ελλάδα, η οποία επικυρώθηκε με τη συνθήκη μεταξύ Ιταλίας και Ελλάδας τον Φεβρουάριο του 1947.
Γενική περιγραφή των χερσαίων συνόρων της Ελλάδας
Από τα δυτικά προς τα ανατολικά η συνοριακή γραμμή της Ελλάδος, αρχίζοντας από το ακρωτήρι Στύλος του Όρμου της Φτελιάς στο Ιόνιο, κατευθύνεται προς το όρος Πούλια, από εκεί στρέφει προς ΒΑ, διέρχεται από τον Τσαμαντά, Μακρύκαμπο, Νεμέρσκα και Γράμμο και από τις ενδιάμεσες κοιλάδες Δρίνου και Αώου φθάνει στη λίμνη Πρέσπα (τριεθνές Ελλάδας - Αλβανίας - Γιουγκοσλαβίας).
Συνεχίζει προς ανατολάς διασχίζει τον Βαρνούντα, φθάνει στο όρος Βόρας και κατόπιν στη λίμνη Δοϊράνη. Διασχίζει τη λίμνη από νότο προς βορρά, φθάνει στο όρος Κερκίνη όπου βρίσκεται το τριεθνές Ελλάδας - Γιουγκοσλαβίας - Βουλγαρίας. Συνεχίζει ανατολικά την κορυφογραμμή της Κερκίνης και αφού διέλθει τους ποταμούς Στρυμώνα και Νέστο ακολουθεί τη γενική κορυφογραμμή της Ροδόπης στρέφεται βόρεια όπου συναντά τον Έβρο, νότια της Βουλγαρικής πόλεως Σβίλεγκραντ. Από το τριεθνές Βουλγαρίας - Ελλάδος - Τουρκίας ακολουθεί το ρου του Έβρου μέχρι της εκβολές του, εκτός από ένα μικρό τμήμα όπου σχηματίζεται το εντεύθεν του Έβρου τουρκικό προγεφύρωμα Καραάγατς, κοντά στο Ελληνικό χωριό Καστανιές.
Το βορειότερο σημείο της χώρας βρίσκεται στο χωριό Ορμένιο, το νοτιότερο στη νήσο Γαύδο, το ανατολικότερο στη νήσο Στρογγυλή, ανατολικά του Καστελόριζου και το δυτικότερο στη νησίδα Οθωνοί, Βορειοδυτικά της Κέρκυρας.
Η απόσταση από το βορειότερο μέχρι το νοτιότερο σημείο είναι 791 χιλιόμετρα και από το ανατολικότερο στο δυτικότερο 991 χιλιόμετρα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΓΥΣ, το συνολικό μήκος των χερσαίων συνόρων της Ελλάδος είναι 1.248 χιλιόμετρα περίπου, από τα οποία τα 997 επί ξηράς, τα 225 επί ποταμών και τα 25 επί λιμνών. Κατανέμονται δε όπως παρακάτω: Με την Αλβανία μήκος 246,7 χιλιόμετρα. Με την Γιουγκοσλαβία μήκος 256,13 χιλιόμετρα. Με την Βουλγαρία μήκος 531,5 χιλιόμετρα. Με την Τουρκία μήκος 215 χιλιόμετρα.