Αναρτήθηκε στις:05-01-22 12:37

Συνέντευξη της Μαρίας Βάρβογλη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη


Στο Διαδίκτυο κυκλοφορούν πολλές ανακρίβειες για την οικογένεια και τις επιχειρήσεις Φλόκα και θέλησα να δώσω μια ακριβή ιστορία



Η Μαρία Βάρβογλη σπούδασε πολιτικές επιστήμες στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Από μικρή ηλικία αγάπησε τα ταξίδια και ανέπτυξε το ενδιαφέρον της για την αστική ιστορία. Γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη, αλλά έχει ζήσει και στις ΗΠΑ, τη Γερμανία, τη Γαλλία και την Κύπρο. Στον ελεύθερο χρόνο της διαβάζει λογοτεχνία και ασχολείται με τη ζαχαροπλαστική και την κηπουρική. Το βιβλίο αυτό αποτελεί την κληρονομιά των οικογενειακών της αναμνήσεων στα παιδιά και τα εγγόνια της.

Τι σας ώθησε να γράψετε το βιβλίο «Ραντεβού στου Φλόκα», εκδόσεις Κλειδάριθμος;


Δύο ήταν οι βασικοί λόγοι. Ο πρώτος -και κυριότερος- ήταν ότι θα ήθελα τα παιδιά μου και τα εγγόνια να έχουν γραμμένη την οικογενειακή ιστορία τους από την πλευρά της μητέρας τους. Να μην μετανιώσουν, όπως εγώ, που δεν έδινα μεγάλη σημασία στις διηγήσεις των γονιών μου και των θείων μου, με αποτέλεσμα να έχω σήμερα απορίες που δυσκολεύτηκα να τις καλύψω. Ο δεύτερος είναι ότι στο Διαδίκτυο κυκλοφορούν πολλές ανακρίβειες για την οικογένεια και τις επιχειρήσεις Φλόκα και θέλησα να δώσω μια ακριβή ιστορία.

Πώς ξεκίνησε το πρώτο ζαχαροπλαστείο Φλόκα, στη Θεσσαλονίκη;


Το πρώτο ζαχαροπλαστείο των αδελφών Αθανασίου Φλόκα άνοιξε το 1913 στην πλατεία Ελευθερίας της Θεσσαλονίκης. Τα πρώτα χρόνια είχε μέτρια κίνηση αλλά η κατάσταση άλλαξε άρδην με την έλευση στη Θεσσαλονίκη των στρατευμάτων της Αντάντ. Από τότε και μέχρι την αποχώρηση των στρατευμάτων το ζαχαροπλαστείο αυτό υπήρξε ο σημαντικότερος τόπος συγκέντρωσης της πόλης -με τις αντίστοιχες τιμές βέβαια. Αλλά και μετά τον πόλεμο, και μέχρι το 1929 που έκλεισε λόγω κατεδαφίσεως, συνέχισε να αποτελεί το καλύτερο και ακριβότερο ζαχαροπλαστείο της Θεσσαλονίκης.

Μετά από λίγα χρόνια τα ζαχαροπλαστεία έγιναν περισσότερα. Ποιο ήταν το μυστικό της επιτυχίας τους;


Η πολύ καλή ποιότητα. Να φανταστείτε ότι στη δεκαετία του 1960 τα ζαχαροπλαστεία ΦΛΟΚΑ προμηθεύονταν γάλα και κρέμα γάλακτος για σαντιγί από το τελευταίο -τότε- κοπάδι βουβαλιών στον Γαλλικό ποταμό. Ήταν όμως και το στήσιμο των καταστημάτων, που θύμιζε καφέ της κεντρικής Ευρώπης.

Στη κατασκευή της σοκολάτας και των γλυκών δούλευαν οι καλύτεροι ζαχαροπλάστες. Αυτό δεν είχε μεγάλο κόστος;


Δούλευαν πράγματι οι καλύτεροι ζαχαροπλάστες αλλά το κόστος δεν ήταν υπέρογκο. Αφενός τα προϊόντα ήταν ακριβότερα από άλλα ζαχαροπλαστεία και αφετέρου όλοι οι καλοί ζαχαροπλάστες ήθελαν να εργασθούν στου Φλόκα, επειδή οι γνώσεις που αποκτούσαν ήταν το καλύτερο διαβατήριο για μια ανεξάρτητη επιχείρηση. Σχεδόν όλα τα μεγάλα ζαχαροπλαστεία της Θεσσαλονίκης είχαν ανοίξει από πρώην ζαχαροπλάστες του Φλόκα.

Έπειτα από χρόνια απόκτησε και η Αθήνα Φλόκα. Πόσα καταστήματα άνοιξαν;


Το πρώτο ζαχαροπλαστείο Φλόκα άνοιξε στην οδό Κοραή 4 το 1938. Το 1940 άρχισε η λειτουργία του δεύτερου στην οδό Πανεπιστημίου, δίπλα από του Zonar’s, που είχε μεγάλη επιτυχία. Προπολεμικά το επισκεπτόταν η βασιλική οικογένεια και μεταπολεμικά είχε γίνει στέκι πολιτικών, λογοτεχνών, μουσικών και ηθοποιών. Στις αρχές της δεκαετίας του 1970 στην Αθήνα λειτουργούσαν περί τα 10 ζαχαροπλαστεία της φίρμας.

Οι προηγούμενες γενιές έδιναν ραντεβού στου Φλόκα. Τι ήταν αυτό που τους γοήτευε;


Σίγουρα η ποιότητα των προσφερόμενων προϊόντων. Πέρα από αυτό η κοσμοπολίτική ατμόσφαιρα και η «στρατηγική» θέση των ζαχαροπλαστείων. Στη Θεσσαλονίκη η γωνία των οδών Τσιμισκή και Αγίας Σοφίας, όπου το γνωστότερο ζαχαροπλαστείο Φλόκα, ήταν την εποχή μου το μόνιμο ραντεβού της νεολαίας.

Γλυκιές λιχουδιές, σοκολάτες και καραμέλες. Και όλα τα έφτιαχνε τα ζαχαροπλαστεία. Πώς κατάφερνε τα γλυκά να τα επιθυμούν νέοι και ηλικιωμένοι;


Επειδή είχαν να προσφέρουν κάτι για τον καθένα. Σοκολατένια γλυκά για τους νέους, ελαφρότερα γλυκά με σαντιγί για τους μεγαλύτερους και σιροπιαστά κανταΐφια για τους γνώστες.

Από που αποκτήσατε όλο το φωτογραφικό υλικό;


Οι περισσότερες φωτογραφίες είναι από το αρχείο της μητέρας μου, που το κληρονόμησε από τη δική της μητέρα, την Μαργίτσα Φλόκα-Νικολάου. Στο αρχείο αυτό υπάρχουν εκατοντάδες φωτογραφίες, και ήταν δύσκολο να επιλέξουμε τις πιο ενδιαφέρουσες. Πολλές φωτογραφίες είναι από το Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο του Μορφωτικού Ιδρύματος της Εθνικής Τράπεζας. Μερικές φωτογραφίες είναι από φίλους που θέλησαν να μας βοηθήσουν στην προσπάθειά μας.

Κάποια στιγμή έπεσε η αυλαία. Ποιος ήταν ο λόγος που τα καταστήματα Φλόκα έκλεισαν;


Τα ζαχαροπλαστεία του στυλ Φλόκα έκλεισαν επειδή βασικά το κόστος λειτουργίας τους (ενοίκιο, προσωπικό κλπ.) είχε γίνει ασύμφορο. Αντικαταστάθηκαν από καφετερίες με «τυποποιημένα» είδη. Επιπλέον οι εταιρείες Φλόκα είχαν και πρόβλημα δανεισμού από την επεκτατική πολιτική που ακολούθησαν. Στη Θεσσαλονίκη ένας ακόμη λόγος ήταν η πτώχευση της βιομηχανίας σοκολάτας, που είχε το ίδιο ιδιοκτησιακό καθεστώς με τα ζαχαροπλαστεία.

Σήμερα τι έχει μείνει, ως ενθύμηση, από αυτή την εποχή;


Δυστυχώς πολύ λίγα. Τα γλυκά που έχουν τα σημερινά ζαχαροπλαστεία έχουν ωραία όψη αλλά μέτρια γεύση. Για παράδειγμα δύσκολα βρίσκει κανείς πραγματική σαντιγί από κρέμα γάλακτος, η αγορά έχει πλημμυρίσει από φυτικά υποκατάστατα. Οι παλαιότεροι έχουμε στο μυαλό τη γεύση των γλυκών που τρώγαμε τότε και μπορούμε να κάνουμε τη σύγκριση. Οι νεότεροι, που δεν έχουν δοκιμάσει τις «πραγματικές» πάστες και τούρτες, είναι δύσκολο να καταλάβουν αυτό που σήμερα λείπει. Γι’ αυτούς δεν υπάρχει ενθύμηση.

Με αυτό το βιβλίο σας νιώθετε ότι κάνατε το χρέος να περιγράψετε τις ωραίες στιγμές της νιότης σας;


Ναι, νομίζω ότι κατά κάποιον τρόπο περιγράφω και τη νιότη μου, στη δεκαετία του 1960. Το βιβλίο όμως καλύπτει πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Μέσα από την εξέλιξη των επιχειρήσεων Φλόκα περιγράφω και τη μεταμόρφωση της Θεσσαλονίκης από την εποχή της ανατολίτικης πόλης, με την περιορισμένη δυτική όψη στο παραθαλάσσιο μέτωπο, στη Θεσσαλονίκη του Μεσοπολέμου που έζησε η μητέρα μου και στη μεταπολεμική Θεσσαλονίκη που έζησα εγώ.



img

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ