Αναρτήθηκε στις:28-08-19 12:00

Συνέντευξη του Αριστείδη Κυριαζή στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη


Διηγήματα, νουβέλες, μυθιστορήματα, ποιήματα και έρευνες νέων συγγραφέων με τις νέες ιδέες τους, πάντα βοηθούν την κοινωνία να εκμεταλλευθεί τις κατακτήσεις κάθε εποχής


Ο Αριστείδης Κυριαζής γεννήθηκε το 1946 στην Καλλονή Λέσβου όπου μαθήτευσε μέχρι και την Ε΄ τάξη Γυμνασίου. Αποφοίτησε από το Ε΄ Γυμνάσιο Αρρένων στα Εξάρχεια. Είναι πτυχιούχος του Φυσικού τμήματος του Πανεπιστημίου Αθηνών και υπηρέτησε στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση τα έτη 1975-2010 ως καθηγητής και Διευθυντής Λυκείου και Τεχνικής Σχολής. Έχει δημοσιεύσει άρθρα και έρευνες σε εφημερίδες και περιοδικά καθώς και σε πολυσυλλεκτικούς τόμους της Λέσβου και της Αθήνας, με παράλληλη δημοσιογραφία στον έντυπο τύπο, στο ραδιόφωνο και στην τηλεόραση. Το 1996 κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις "Δωδώνη" των Αθηνών το βιβλίο "Αναζητώντας την Ερατώ", το 1999 από τις ίδιες εκδόσεις και με επανέκδοση τον ίδιο χρόνο το βιβλίο "Η Ερατώ εις Λέσβον και εις τον Μυτιληναίων Αιγιαλόν", το 2010 το βιβλίο "Τα Αστέρια του Μουράγιου" από τις εκδόσεις "Αιολίδα" της Λέσβου και το 2018 το βιβλίο "Κολπος Καλλονής Λέσβου-Ιστορική Περιήγηση" από τις εκδόσεις της Λέσβου "Μύθος".


Είσαστε γνωστός από τη δημοσίευση σε εφημερίδες και περιοδικά, κυρίως στο «Εμπρός» και στο «Λεσβιακό Ημερολόγιο. Γράμματα-Τέχνες-Πολιτισμός» του Παναγιώτη Σκορδά πολλών επιμέρους άρθρων και μελετών για τη Λέσβο. Τι σας κινεί να γράφετε και να είσαστε ενεργός αρθρογράφος για ότι έχει σχέση με το αγαπημένο σας νησί την Λέσβο;


Πρωταρχική αιτία είναι η αγάπη μου για την ιδιαίτερη πατρίδα μου, την Καλλονή Λέσβου, για την οποία αφιερώνω το μεγαλύτερο τμήμα της αρθρογραφίας μου σε έντυπα της Λέσβου και της Αθήνας. Ιδιαίτερα η από το 2009 ανελλιπής δεκαπενθήμερη συνεργασία μου στο "Εμπρός" της Λέσβου με τον τίτλο "Νήσος Λέσβος Αιολίς", που δανείστηκα από τον χαρακτηρισμό στο χάρτη του Κλαύδιου Πτολεμαίου (100-170 μ.Χ.) για τη Λέσβο, η οποία στέκει απέναντι στα παράλια της Μικράς Ασίας και κάτω από την Προποντίδα και την Τρωάδα, καθώς και η επίσης ανελλιπής συνεργασία μου από το 2011 με το "Λεσβιακό Ημερολόγιο" του Παναγιώτη Σκορδά, με δεσμεύουν στη συνεχή μελέτη της ιστορίας της Λέσβου και στην συνακόλουθη προβολή της. Κατά δεύτερο λόγο η έρευνα και η συγγραφή άρθρων, μελετών και βιβλίων αποτελεί μία από τις ευχάριστες ενασχολήσεις μου, που έχει πλέον εξελιχθεί σε τρόπο ζωής, στη βάση της άποψης του Αριστοτέλη ότι: «Όλοι οι άνθρωποι από τη φύση τους επιθυμούν τη γνώση». («Πάντες άνθρωποι του ειδέναι ορέγονται φύσει»).

Από πότε ξεκινήσατε να ασχολείστε ερευνητικά με την ιστορία του γενέθλιου τόπου, της Καλλονής;


Τα δημοσιεύματά μου για τη Λέσβο αρχίζουν από το 1975, όταν διορίστηκα καθηγητής Φυσικής στη Μέση Εκπαίδευση και συνεχίστηκαν με τα τέσσερα βιβλία μου. Το πρώτο: "Αναζητώντας την Ερατώ", (εκδόσεις "Δωδώνη" 1996), με πέντε από τα δεκαεπτά διηγήματά του, να αφορούν τη Λέσβο, το δεύτερο: "Η Ερατώ εις Λέσβον και εις τον Μυτιληναίων Αιγιαλόν", (εκδόσεις "Δωδώνη" 1999 και επανέκδοση τον ίδιο χρόνο), με περιγραφή της ζωής της Λέσβου του 1908, το τρίτο: "Τα Αστέρια του Μουράγιου", με περιγραφή της ζωής της Καλλονής Λέσβου του 1960, (εκδόσεις "Αιολίδα" 2010) και το τέταρτο: "Κόλπος Καλλονής Λέσβου-Ιστορική Περιήγηση" (εκδόσεις "Μύθος" 2018), που αφορά την ιστορία της περιοχής του Κόλπου Καλλονής από το απώτατο μυθολογικό παρελθόν μέχρι και την απελευθέρωση του νησιού το 1912 από την τουρκική κατοχή των 450 χρόνων.

Πριν από λίγους μήνες προχωρήσατε σ’ ένα συνολικότερο σχεδιασμό. Από πότε ξεκίνησε η ιδέα συγγραφής της μελέτης του τέταρτου βιβλίου σας;


Η ιδέα άρχισε το 2007 όταν συνειδητοποίησα την αναγκαιότητα συλλογής και καταγραφής σε ένα βιβλίο όλων των μυθολογικών και ιστορικών καταγραφών της ελληνικής και ξένης βιβλιογραφίας για τον Κόλπο της Καλλονής και τους γύρω του τόπους, με την απαραίτητη σύνδεσή τους, τον σχολιασμό και τα εξ αυτών πολύτιμα συμπεράσματα.

Ποιες είναι οι δυσκολίες που συναντήσατε;


Έπρεπε να βρεθούν, μελετηθούν και αντιπαραβληθούν όλες οι πληροφορίες, οι υποθέσεις και τα συμπεράσματα των Ελλήνων και ξένων περιηγητών, χαρτογράφων, αρχαιολόγων, ιστορικών, φιλοσόφων, λογοτεχνών, ποιητών και μελετητών της αρχαιότητας, του μεσαίωνα και των τελευταίων αιώνων και να μεταφερθούν στο βιβλίο, με τη γλώσσα που έχουν γραφεί, μεταφρασθεί και καταχωρηθεί σε τόμους και ιστορικά, ερευνητικά και αρχαιολογικά ελληνικά και ξένα περιοδικά, που διατίθενται στα βιβλιοπωλεία και βιβλιοθήκες. Επίσης έπρεπε να μελετηθούν οι κώδικες της Ιεράς Μητροπόλεως Μηθύμνης Λέσβου, όπως επίσης και οι κώδικες των Δημογεροντιών των κοινοτήτων γύρω από τον Κόλπο Καλλονής, μαζί με τα οθωμανικά κατάστιχα φορολογίας των ετών 1672, 1548 και ιδιαίτερα το παλαιότερο του 1521, στοιχεία του οποίου δημοσιεύονται για πρώτη φορά.

Στο βιβλίο, με βάση την ελληνική και ξένη βιβλιογραφία επιχειρείτε ένα ταξείδι στο παρελθόν από το απώτατο μυθολογικό μέχρι το κοντινό της απελευθέρωσης της Λέσβου το 1912. Ποιες είναι οι σημαντικότεροι περίοδοι αυτής της διαδρομής στην ιστορία του νησιού;


Αρχικά η εγκατάσταση των Πελασγών και του πρώτου έποικου βασιλιά της Λέσβου, του Μάκαρα, δυτικά της εισόδου του Κόλπου και η μετέπειτα εποχή του Τρωικού πολέμου με τις επιδρομές του Αχιλλέα, που αιχμαλώτισε τις επτά Λεσβίδες καλλονές και επιπλέον την καταγόμενη από την Άκρα Βρίσα της Λέσβου, ανατολικά του Κόλπου, την πανέμορφη Βρισηίδα, την "όμοια της χρυσής Αφροδίτης" ("ικέλη χρυσέη Αφροδίτη"), όπως την αποκαλεί ο Όμηρος σε μία από τις δέκα υμνητικές καταγραφές του για αυτήν, και η οποία αποτέλεσε το μήλον της εννιάχρονης έριδας του Αχιλλέα με τον Αγαμέμνονα που καταγράφεται στην αρχή της Ιλιάδας. Επίσης σημαντική είναι η εποχή του 7ου π.Χ. αιώνα όταν ο Μυτιληναίος Αλκαίος και η Ερεσία Σαπφώ ύμνησαν με τα αξεπέραστα λυρικά τους ποιήματα τον τόπο της εξορίας τους, την αρχαία Πύρρα, ερείπια της οποίας βρίσκονται στον βορειοανατολικό μυχό του Κόλπο. Ακολουθεί η κοινή επίσκεψη των Αριστοτέλη και Θεόφραστου στον Κόλπο την τριετία 345-343 π.Χ. όπου μελέτησαν τη χλωρίδα και πανίδα της περιοχής του και κατέγραψαν πολύτιμα στοιχεία στα βιβλία τους, "Των περί τα ζώα ιστοριών" και "Περί Φυτών Ιστορίας", αντίστοιχα. Ενδιαφέρουσα είναι η εποχή της Βυζαντινής κυριαρχίας, οπότε τα Βασιλικά Χωρία, στην ανατολική ακτή του Κόλπου, αποτέλεσαν τόπο εξορίας Βυζαντινών Αυτοκρατόρων και Πατριαρχών, καθώς και η κατοχή της Λέσβου από τους Γενουάτες Γατελούζους (1355-1462), όταν στον πύργο του Βυζαντινού αυτοκράτορα Μανουήλ Β΄ Παλαιολόγου, στο Σκαμνιούδι Λισβορίου, στην ανατολική ακτή του Κόλπου, πέρασε το μήνα του μέλιτος ο γιος του, ο τελευταίος αυτοκράτορας του Βυζαντίου, ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, όταν παντρεύτηκε στις 27-7-1441 την Αικατερίνη Γατελούζου. Σημαντική είναι και η περίοδος της τουρκοκρατίας (1462-1912) με την καταγραφή πολλών στοιχείων από τα Οθωμανικά Κατάστιχα αλλά και από την τεράστια βιβλιοθήκη της Μονής Λειμώνος, βορειοδυτικά του Κόλπου, όπου εξήντα τέσσερα μόλις χρόνια μετά την εγκαθίδρυση της οθωμανοκρατίας, ο πρωτοπόρος μητροπολίτης Μηθύμνης άγιος Ιγνάτιος ο Αγαλλιανός, ίδρυσε κατά τα χρόνια της ηγουμενίας του (1526-1530) μαζί με τα μοναστήρια του, το πρώτο σχολείο αρρένων στη Λέσβο και το πρώτο σχολείο θηλέων σε όλη την οθωμανική αυτοκρατορία, επιτρέποντας να τον αποκαλώ πρώτο Σχολάρχη της Λέσβου επί τουρκοκρατίας. Το βιβλίο κλείνει με την περιγραφή της απελευθερωτικής μάχης της Λέσβου το 1912 στα βορειοδυτικά του Κόλπου.

Το βιβλίο περιέχει εικοσιμία περιηγήσεις γύρω από τον Κόλπο, με την πρώτη να ξεκινά από τη βραχονησίδα της εισόδου του Κόλπου, η οποία καταγράφεται στους γεωγραφικούς χάρτες ως Καλλονή. Γιατί η Καλλονή είχε σπουδαία εξέλιξη μέσα από την ιστορική διαδρομή;


Η σπουδαιότητα του Κόλπου δηλώνεται χρονολογικά από τα ευρήματα της διενεργούμενης ανασκαφής του Πανεπιστημίου Κρήτης στα Ροδαφνίδια του Λισβορίου, στην ανατολική ακτή του πλούσιου Κόλπου, από όπου πέρασαν πριν από 780.000 χρόνια οι πρόγονοι του ανθρώπου, οι ανθρωπίδες, κατά το ταξίδι τους στην Ευρώπη από την Αφρική μέσω Μικράς Ασίας, ενώ νοτιότερα στην παραλία Χαλακιές, υπήρχε ο αρχαιότερος ως σήμερα γνωστός οικισμός όλης της Λέσβου, χρονολογημένος στην αρχή της εποχής του χαλκού και με πιθανότητες στο τέλος των νεολιθικών χρόνων, πριν από 5.000 έτη. Επίσης δηλώνεται με την αρχαία πόλη Ίσσα, στη βορειοδυτική ακτή του Κόλπου, που έδωσε το όνομά της ως το πρώτο όνομα στο νησί, εκεί όπου η Νύμφη Ίσσα, η κόρη του Μάκαρα, που αρχικά την ερωτεύθηκε ο Απόλλωνας, γέννησε με τον Ερμή τον μάντη Πρύλι, ο οποίος προφήτευσε στον Αγαμέμνονα που επισκέφθηκε την Ίσσα ότι η Τροία θα πέσει εφόσον οι Αχαιοί κατασκευάσουν τον Δούρειο Ίππο. Στη βραχονησίδα Καλλονή της εισόδου του ομώνυμου Κόλπου, προτίμησαν οι Αιολείς το 1054 π.Χ. να φθάσουν για να εποικήσουν τη Λέσβο, θυσιάζοντας ένα ταύρο στον Ποσειδώνα για το ταξίδι τους και έριξαν στα βαθιά νερά της τη θυγατέρα του Αιολέως βασιλιά Σμινθέα, την Λευκοθέα-καλλονή, για να εξευμενίσουν την σύζυγο του Ποσειδώνα, την Αμφιτρίτη, που δεν ανεχόταν να υπάρχει άλλη καλλονή ωραιότερή της. Στο Ιερό των Μέσσων, του Λεκανοπεδίου Καλλονής, στο Μέσσον της Λέσβου, επέλεξαν να συνεδριάζουν όλοι οι εκπρόσωποι των Λεσβιακών πόλεων για την επίλυση των μεταξύ τους διαφορών και εκεί γινόταν στην αρχαιότητα τα πρώτα Καλλιστεία γυναικών. Στην Πύρρα, στη βορειοανατολική ακτή του Κόλπου, κόπηκε τον 4ο αιώνα π.Χ. το μπρούντζινο νόμισμα στο οποίο στην κύρια όψη εικονίζεται η θεά που έδωσε το όνομά της στον Κόλπο, η Αφροδίτη-Καλλονή, η οποία είναι στολισμένη με σφενδόνη, σκουλαρίκια και περιδέραιο, παραπέμποντας στο στολισμό της Λευκοθέας - καλλονής που έριξαν οι Αιολείς στα νερά της βραχονησίδας, ενώ η πίσω όψη του νομίσματος με τον κερασφόρο τράγο, που είναι σύμβολο της Αφροδίτης για τη γονιμότητα, παραπέμπει στο μύθο του Θησέα με την "Επιτραγία Αφροδίτη", που αναφέρεται στο θαλάσσιο ταξίδι από την Αττική στην Κρήτη για να αντιμετωπίσει τον Μινώταυρο και υπενθυμίζει τον μύθο των Αιολέων για το ταξίδι τους από την Πελοπόννησο και Στερεά Ελλάδα στη Λέσβο. Την όμορφη περιοχή της Πύρρας περιγράφει τον 2ο μ.Χ. αιώνα και ο Λόγγος στο πρώτο ερωτικό βουκολικό μυθιστόρημα "Δάφνις και Χλόη", και την ευδαίμονα μεσαιωνική πόλη της Καλλονής, χτισμένη στους πρόποδες της αρχαίας Αρίσβης στο Λεκανοπέδιο Καλλονής, καταγράφει το 1334 ο αποβασιλέας του Βυζαντίου Ιωάννης Καντακουζηνός, ενώ ο βυζαντινός ιστορικός Λαόνικος Χαλκοκονδύλης περιγράφει την καταστροφή της, το 1450, από τον Σουλεϊμάν Μπαλτάογλου, τον ναύαρχο του Μωάμεθ του Πορθητή.

Σήμερα ποια είναι η εξέλιξη της Καλλονής;


Ο νεοσύστατος Δήμος Δυτικής Λέσβου, έδρα του οποίου είναι η κωμόπολη της Καλλονής, το υπό κατασκευήν λιμάνι της Δυτικής Λέσβου στο Σίγρι, στο δυτικότερο χωριό του νησιού, και ο επίσης υπό κατασκευήν δρόμος Καλλονής-Σιγρίου υπόσχονται να φέρουν πιο κοντά στον κύριο κορμό της Ελλάδας το μεγαλύτερο νησί του βορειοανατολικού Αιγαίου, το τρίτο της Ελλάδας και το έβδομο της Μεσογείου.

Ποια είναι η πνευματική κίνηση της πόλης;


Η δραστηριότητα του από το 1905 Πνευματικού Κέντρου Καλλονής "Η Αρίσβη" με την αίθουσα, τη βιβλιοθήκη και τις εκδηλώσεις της στο κτίριο της Λέσχης και στο Δημοτικό Θέατρο, η δραστηριότητα του Συλλόγου Γυναικών "Η Ευποιία", οι συχνές παραστάσεις του Ερασιτεχνικού Θεατρικού Ομίλου Καλλονής, και οι Δραστηριότητες των τοπικών Σωματείων όπως του Συλλόγου Καλλονιατών Λέσβου που εδρεύει στην Αθήνα και του Συλλόγου Μικρασιατών Καλλονής, συμβάλλουν στην πνευματική κίνηση της περιοχής που αναμένεται να αναπτυχθεί με την συνεργασία των συλλόγων της περιοχής στα πλαίσια του νέου Δήμου Δυτικής Λέσβου.

Ποια είναι τα μέρη του κόλπου Καλλονής θα προτείνατε να επισκεφτούμε;


Τους αρχαιολογικούς χώρους, όπως την Κλοπεδή της Αγίας Παρασκευής με τους δύο ναούς του Απόλλωνα και το Τέμενος της Άρτεμης, τα ερείπια της αρχαίας Αρίσβης και της αρχαίας Πύρρας. Το Ιερό των Μέσσων με τον Ιωνικό ναό του 4ου π.Χ. αιώνα. Τα ερείπια του ναού του Διόνυσου στην Άκρα Βρίσα των Βατερών της απέραντης και πανέμορφης παραλίας του Αιγαίου πελάγους. Το Παλιόκαστρο της αρχαίας Ίσσας και την παραλία Μάκαρα, με τους τρεις κιβωτιόσχημους Μυκηναϊκούς τάφους. Το παραθαλάσσιο χωριό Αποθήκα με τον θαυμαστό Ροδότοιχο της εποχής του Μάκαρα, όπου θαυμάζει κανείς τη Λεσβία δομή της κατασκευής του και τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας του ορυκτού της στυπτηρίας από την εποχή των Ρωμαίων. Επίσης τα πανέμορφα χωριά που βλέπουν στον Κόλπο, με τις πετρόκτιστες νεοκλασικές κατοικίες, τις μεγάλες επιβλητικές εκκλησίες, τα παλιά ελαιουργεία και τα καλαίσθητα σχολεία. Αξίζει να επισκεφθεί κανείς τις όμορφες αμμουδερές παραλίες του Κόλπου και να γευθεί τα νόστιμα ψάρια και ιδιαίτερα τη διάσημη παστή ή ψητή σαρδέλα Καλλονής, που προσφέρουν οι παραθαλάσσιες ταβέρνες στις Σκάλες Καλλονής, Πολιχνίτου, Λισβορίου, Βασιλικών και στη Νυφίδα και τα εντυπωσιακά πανηγύρια της όπως εκείνο της "Θυσίας του Ταύρου" στην Αγία Παρασκευή και Νάπη, που διατηρούν το πανάρχαιο έθιμο που παραπέμπει στη θυσία του ταύρου στην βραχονησίδα Καλλονή κατά την εποίκηση της Λέσβου από τους Αιολείς πριν από 3.000 έτη.

Σήμερα βλέπουμε πολλούς νέους συγγραφείς να εκδίδουν μυθιστορήματα και ποιήματα. Όλες αυτές οι εκδόσεις βοηθούν να αναδειχτούν νέοι συγγραφείς και να ακουστούν νέες ιδέες;


Διηγήματα, νουβέλες, μυθιστορήματα, ποιήματα και έρευνες νέων συγγραφέων με τις νέες ιδέες τους, πάντα βοηθούν την κοινωνία να εκμεταλλευθεί τις κατακτήσεις κάθε εποχής.

Τι άλλο γράφετε την περίοδο αυτή; Και με τι άλλο ασχολείστε;


Πέρα από την αρθρογραφία στην εφημερίδα "Εμπρός" της Λέσβου, στα περιοδικά της και στην "Εφημερίδα των Συντακτών" της Αθήνας, δημοσιεύω έρευνες όπως το υπό δημοσίευση κείμενό μου στο "Λεσβιακό Ημερολόγιο" του 2020, με τίτλο: «Μιχάλης Καλλοναίος-Καρέκος (1895-1966), ο φιλόμουσος ποιητής, συγγραφέας και φυσιολάτρης της Λεσβιακής Άνοιξης» και ευελπιστώ σε μία νέα μου συναφή εκδοτική προσπάθεια.

Ασχολείστε με το διαδίκτυο; Ποια είναι η γνώμη σας για τα ηλεκτρονικά περιοδικά;


Παρακολουθώ την τεχνολογική εξέλιξη και τις νέες συμπεριφορές που φέρνει το διαδίκτυο, όπως τα ηλεκτρονικά περιοδικά και οι ειδησεογραφικές σελίδες του, χωρίς να μειώνω την ενασχόλησή μου με την έντυπη έκφραση την οποία και προτάσσω στα ενδιαφέροντά μου.

Γνωρίζω ότι επισκέπτεστε συχνά την Ήπειρο. Ποια είναι η γνώμη σας για την Άρτα;


Στο βιβλίο μου ευχαρίστησα τη σύζυγό μου, Κωνσταντίνα Πέτρου Βάκκα, «για την πολύτιμη βοήθειά της στη δεκαετή ερευνητική αναζήτηση των ιστορικών στοιχείων και πηγών που περιέχονται στο βιβλίο» και μαζί της επισκέπτομαι τακτικά τον τόπο καταγωγής της, την φιλική, άνετη και ιστορική πόλη της Άρτας, με τη ζωντάνια, τη φιλοξενία και το απλόχερο χαμόγελο των κατοίκων της. Την όμορφη πόλη που δίνει την ευκαιρία να ζήσουμε με τη σύζυγό μου μερικές ανθρώπινες ζεστές οικογενειακές στιγμές με τη μητέρα της και την οικογένεια της αδελφής της.

Τι θα απευθύνατε στους αναγνώστες μας;


Κάθε φορά που έρχομαι στην Άρτα προμηθεύομαι τον "Μαχητή" για να παρακολουθήσω τη ζωή της πόλης. Με τη δημοσίευση της συνέντευξης αυτής, προσκαλώ τους αναγνώστες της εφημερίδας να επισκεφθούν τη Λέσβο, ελπίζοντας ότι μετά την ανάγνωσή της αυξήθηκε το ενδιαφέρον τους για το όμορφο νησί του Αιγαίου. Επίσης ευχαριστώντας εσάς, για όσα με την καλοσύνη σας συζητήσαμε, σας προσκαλώ να επισκεφθούμε μαζί, τήν έναντι της Ίσσας αρχαία πόλη, την Άντισσα της βορειοδυτικής Λέσβου, όπως την ανέφερε ο Στράβων, την ιδιαίτερη πατρίδα σας, και στη συνέχεια να ανεβούμε στα ερείπια του Παλιόκαστρου της αρχαίας Ίσσας, που ορθώνεται επιβλητικά στο ομώνυμο βουνό της δυτικής ακτής του Κόλπου Καλλονής.




img

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ





img

img