Το νέο σύστημα θα είναι υποχρεωτικό για το σύνολο των μισθωτών και αυτοαπασχολουμένων που εισέρχονται για πρώτη φορά στην αγορά εργασίας από 1η Ιανουαρίου 2022 και είναι υπόχρεοι επικουρικής ασφάλισης (μισθωτοί δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, δικηγόροι και μηχανικοί). Προαιρετικά, αν δηλαδή το επιθυμούν, μπορούν να ενταχθούν σε αυτό ασφαλισμένοι κάτω των 35 ετών, οι οποίοι είτε δεν έχουν υποχρεωτική επικουρική ασφάλιση (π.χ. ένας λογιστής), είτε είναι ήδη ασφαλισμένοι στο υφιστάμενο σύστημα.

Το ύψος των εισφορών για το νέο επικουρικό σύστημα παραμένει ως έχει (6% για τους μισθωτούς και βάσει ασφαλιστικής κλάσης για τους αυτοαπασχολουμένους).

Η διαχείριση των ατομικών «κουμπαράδων» θα γίνεται μέσω ενός νέου δημόσιου φορέα, του Ταμείου Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης, που θα διοικείται από πιστοποιημένους επαγγελματίες, θα υπόκειται σε ισχυρή κρατική εποπτεία και θα επενδύει με αυστηρά και διαφανή κριτήρια. Θα δημιουργηθεί περιορισμένος αριθμός προσεκτικά σχεδιασμένων επενδυτικών χαρτοφυλακίων, όπου –με επιλογή του ασφαλισμένου και ανάλογα με το προφίλ του– θα επενδύονται τα κεφάλαια του «ασφαλιστικού κουμπαρά» του. Κάθε εργαζόμενος θα μπορεί να έχει τον πλήρη έλεγχο των εισφορών του και των αποδόσεών τους μέσω πρόσβασης από το κινητό ή/και τον υπολογιστή του ανά πάσα στιγμή, όπως συμβαίνει και με το e-banking.

Οπως σημείωσε ο υπουργός Εργασίας, τα πλεονεκτήματα του νέου συστήματος είναι:

1. Οδηγεί σε υψηλότερες επικουρικές συντάξεις για τους νέους ασφαλισμένους.

2. Δίνει στον νέο ασφαλισμένο περισσότερες επιλογές και μεγαλύτερο έλεγχο στο τελικό ύψος της σύνταξής του.

3. Βοηθάει στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των νέων προς το ασφαλιστικό σύστημα.

4. Μέσα από το νέο σύστημα θα δημιουργηθεί και ένας εθνικός «κουμπαράς», οι πόροι του οποίου θα επενδυθούν στην εθνική οικονομία. Οι επενδύσεις σημαίνουν ανάπτυξη, νέες θέσεις εργασίας, αυξημένα έσοδα για το κράτος.5. Ενισχύει τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος.

Ο υφυπουργός Εργασίας κ. Τσακλόγλου σημείωσε πως «σε πάρα πολλές χώρες του ΟΟΣΑ πάνω από το 50% του εργατικού δυναμικού καλύπτεται συμπληρωματικά από κάποιο κεφαλαιοποιητικό πρόγραμμα ασφάλισης. Η απόδοση που δίνουν τα συστήματα αυτά είναι ικανοποιητικότατη. Τα συστήματα της νοητής κεφαλαιοποίησης (σ.σ. όπως είναι ο υφιστάμενος επικουρικός κλάδος του e-ΕΦΚΑ) ήταν 1,7%, ενώ των συστημάτων της πραγματικής κεφαλαιοποίησης ήταν 4,2%».

Η αλλαγή του συστήματος σε κεφαλαιοποιητικό καθίσταται αναγκαία εξαιτίας των δημογραφικών εξελίξεων.

Οπως σημείωσε ο κ. Τσακλόγλου, το υφιστάμενο εξ ολοκλήρου διανεμητικό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης λειτουργεί αποτελεσματικά όταν οι εργαζόμενοι είναι πολλοί και οι συνταξιούχοι λίγοι. Κάτι που συνέβαινε στο παρελθόν, αλλά όχι πια. Τις δεκαετίες του 1950 και του 1960, όταν «χτιζόταν» το ασφαλιστικό μας σύστημα, η αναλογία εργαζομένων προς συνταξιούχους στην Ελλάδα ήταν πάνω από 4 προς 1. Σήμερα είναι 1,7 προς 1 και σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat το 2030 η Ελλάδα αναμένεται να είναι η πιο γερασμένη χώρα της Ε.Ε.

Βάσει των στοιχείων που παρουσίασε η ηγεσία του υπουργείου Εργασίας, η αναλογία ασφαλισμένων προς συνταξιούχους επικουρικής ασφάλισης, από 2,6 που ήταν το 2020 θα υποχωρήσει στο 1,7 το 2050. Δηλαδή, το 2050 1,9 εκατομμύρια συνταξιούχοι θα μοιράζονται τις εισφορές 3,2 εκατομμυρίων ασφαλισμένων. Ως αποτέλεσμα, προβλέπεται ότι η μέση επικουρική σύνταξη θα μειωθεί από 16% του μέσου μισθού που είναι σήμερα σε λιγότερο από 10%.

Από την εισαγωγή του νέου συστήματος δεν επηρεάζεται ούτε η καταβολή ούτε το ύψος των επικουρικών συντάξεων του υφιστάμενου συστήματος. Θα αναγράφεται ρητώς στον νόμο πως οι καταβαλλόμενες από το «παλιό» επικουρικό ταμείο συντάξεις δεν θα θιγούν και για τον λόγο αυτό θα υπάρχουν επιχορηγήσεις από τον προϋπολογισμό προς το «παλιό» ταμείο επικουρικής ασφάλισης.

Το ποσό που απαιτείται υπολογίζεται σε 300 εκατ. –κατά μέσο όρο– κάθε χρόνο για την πρώτη δεκαετία εφαρμογής του νέου συστήματος. Ποσό απόλυτα διαχειρίσιμο, αν ληφθεί υπόψη ότι ο κρατικός προϋπολογισμός ενισχύει το συνταξιοδοτικό σύστημα με 15 δισ. σε ετήσια βάση.

Οι υφιστάμενες συντάξεις και οι συντάξεις των ασφαλισμένων που θα συνταξιοδοτηθούν με το ισχύον σύστημα θα εξακολουθήσουν να υπολογίζονται με βάση τους υφιστάμενους κανόνες.