Ο Πάπας Ελευθέριος γεννήθηκε το 130μ.χ.στην Νικόπολη της Ηπείρου, οι γονείς του τον ονόμασαν Ελευθέριο και εκείνος επέλεξε να το διατηρήσει όταν έγινε κληρικός. Η Αρχαία Νικόπολη ιδρύθηκε ως σύμβολο της νίκης του Γάϊου Ιουλίου Καίσαρα Οκταβιανού και μετέπειτα Ρωμαίου Αυτοκράτορα Αυγούστου ενάντια στον Μάρκο Αντώνιο και την Κλεοπάτρα της Αιγύπτου, το 31π.χ.με βίαιη μετεγκατάσταση κατοίκων από την ευρύτερη περιοχή.

Ο Ελευθέριος ήταν Έλληνας στην καταγωγή συγκεκριμένα, σύμφωνα με το Liber Pontificalis (στη βίβλο των Ποντιφήκων), που αφηγείται την ιστορία των Παπών, αναγράφεται ότι γεννήθηκε στην Αρχαία Νικόπολη της Ελληνικής Ηπείρου.

Η Παποσύνη του χρονολογείται από το 174 έως το 189 μ.χ. Η παρουσία του σε υψηλά Κλιμάκια της Εκκλησίας πριν ακόμη γίνει Πάπας μαρτυρεί τη σοβαρότητα και την εκτίμηση που απολάμβανε. Ο σύγχρονός του εκκλησιαστικός συγγραφέας Ηγήσιππος έγραψε ότι ο Ελευθέριος ως κληρικός υπηρέτησε κοντά στον Πάπα Ανίκητο καθώς και στον Πάπα Σωτήρ, τον οποίο διαδέχθηκε ο Ελευθέριος στον Επισκοπικό Θρόνο της Ρώμης.

Στους πρώτους μεταχριστιανικούς αιώνες η Εκκλησία της Ρώμης διαμόρφωσε τη θεολογική και διοικητική της ταυτότητα υπό το βάρος διωγμών αιρέσεων και δογματικών συγκρούσεων. Σε αυτή τη μεταβατική περίοδο, δεσπόζει η μορφή του Πάπα Ελευθέριου. Η εποχή του Ελευθέριου ήταν φορτισμένη από τη δράση αιρετικών κινημάτων, όπως ο Γνωστικισμός και ο Μοντανισμός, που προσπαθούσαν να αποσπάσουν πιστούς και να αλλοιώνουν τη διδασκαλία της Εκκλησίας.