Αναρτήθηκε στις:22-06-23 18:32

Εκλογές Μαΐου-Ιουνίου 2023: Πώς η σταθερότητα κερδίζει την… αλλαγή


Γράφει ο Αντώνης Κολιάτσος*


Πολλά τα γραφόμενα, περισσότερα τα ακου(γ)όμενα και ατέρμονα ήταν και συνεχίζουν να είναι τα συζητούμενα στους ανά την επικράτεια καφενέδες, για αυτήν τη μεγάλη ανατροπή των εκλογών της 21ης Μαΐου εέ.

Από την άλλη οι βαθυστόχαστες σχετικές αναλύσεις, μέχρι και προβλέψεις για το αποτέλεσμα της προσεχούς εκλογικής Κυριακής (25/06-2023), κατακλύζουν τον τύπο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, σε μια προσπάθεια να εξηγήσουν πως η σταθερότητα νίκησε κατά κράτος την αλλαγή, με εκείνο το, πραγματικά αναπάντεχο, συντριπτικό 41% της ΝΔ έναντι του 21% του ΣΥΡΙΖΑ και, παρεμπιπτόντως, τι αυτό προδικάζει για το αποτέλεσμα των επικείμενων νέων εκλογών.

Ωστόσο στις, από διάφορους αναλυτές, προβαλλόμενες αιτιάσεις που επέφεραν αυτό το εκλογικό αποτέλεσμα - έκπληξη, ελάχιστα έως καθόλου συμπεριελήθησαν: η ιδεολογικό - πολιτική και ψυχικό - κοινωνική μεταβολή που υπέστη η πλειονότητα των Ελλήνων πολιτών από την 13-ετή «μνημονιακή» δοκιμασία του. Καθόσον πρόκειται για μια σοβαρή αιτία που άλλαξε την εν γένει συμπεριφοριστική τους αντίδραση και από μια πλευρά επιτάχυνε την μετάλλαξη και της εκλογικής συμπεριφοράς τους, από μετρημένη και υπεύθυνη, σε εν πολλοίς αγελαία.

Ο διαχρονικός Έλληνας


Ίσως αυτό να ηχεί παράταιρα, αλλά είναι μια μεγάλη αλήθεια ότι ο μέσος Έλληνας διαχρονικά, διακρίνεται για τον ατομικισμό του και ως σύνολο δείχνει λαός… Απαράμιλλος ίσως, αλλά με όλα τα προτερήματα και τα ελαττώματα των «αστικά» είτε «πολιτικά» αδιαπαιδαγώγητων λαών.

Άλλωστε συχνά ακούγεται ότι ο Έλληνας ελάχιστα έχει την συνείδηση του πολίτη. Δεν δείχνει… πολίτης, αφού από την κούνια μέχρι τον τάφο του βρίσκεται σε εχθρική σχέση με το κράτος. Δικαιολογημένα θα πείτε, αφού σχεδόν κανείς δεν του μιλάει, γιατί υπάρχει το κράτος, πως λειτουργεί, τι του προσφέρει. Ενώ ελάχιστα είναι τα περιστατικά καλής και έντιμης συμπεριφοράς του, ως διοικούμενου, απέναντι στην κρατική εξουσία. Καμιά έκπληξη, επομένως, λένε κάποιοι κοινωνιολογικοί ερευνητές, εάν σε ένα υποθετικό δημοψήφισμα βλέπαμε τον Έλληνα ευχαρίστως να ψηφίζει υπέρ της καταργήσεώς του κράτους, χωρίς, ωστόσο, να είναι αναρχικός.

Όπως δεν θα ήταν παράδοξο, η σχεδόν καθολική αποδοκιμασία του στον Έλληνα πρωθυπουργού, ο οποίος, για παράδειγμα, επικαλούμενος τις τεράστιες απώλειες εσόδων σε ετήσια βάση από την μη έκδοση αποδείξεων (σ.σ, πρόσφατα στοιχεία της ΕΛΣΑΤ κάτι τέτοιο διαχρονικά διαπιστώνουν), έβγαινε με διάγγελμα στον ελληνικό λαό και δήλωνε ευθαρσώς: «εάν δεν ζητάτε απόδειξη για κάθε αγορά ή παροχή υπηρεσίας, τότε ο ΦΠΑ θα ανέβει όχι στο 24% ούτε στο 25% ,αλλά στο 30%, ή ακόμη και στο 35%, οι μισθοί και συντάξεις θα μειωθούν οριζόντια, σε εξ’ ίσου μεγάλα ποσοστά και οι φορολογικοί συντελεστές επίσης θα φθάσουν στα ύψη».

«(Homo) Post-Memoriale Craecum» (Ο «μετά-μνημονιακός» Eλληνάνθρωπος)


Όμως, είναι αυτός, ο άλλος μέσος Έλληνας πολίτης, που ως «μετά-μνημονιακός άνθρωπος», πλέον, καλείται να εκλέξει τους εκπροσώπους του στο ελληνικό κοινοβούλιο και συνακόλουθα την κυβέρνησή του. Και είναι ο ίδιος που προσήλθε στις 21 Μαΐου ε.έ, και θα προσέλθει εκ νέου στις κάλπες της προσεχούς Κυριακής: φανερά πιεσμένος από τα πολλαπλά αδιέξοδα που αντιμετωπίζει, φοβισμένος από την εκρηκτική ανεργία και τη μεγάλη φτώχεια που διαβλέπει να τον απειλούν, τρομοκρατημένος για την κοινωνική περιθωριοποίηση που βλέπει να έρχεται να του… χτυπάει την πόρτα, αλλά και σφόδρα οργισμένος από την εκτεταμένη διαφθορά, την μεταναστευτική έκρηξη, τη μάστιγα των ναρκωτικών, την «επίπεδο-ποιημένη», πλέον, γενικότερη παρακμή της ελληνικής κοινωνίας κ.α. Είναι όμως, ο ίδιος, και πολίτης χωρίς ελπίδα, στη σκέψη ότι τα επίχειρα της μέγγενης των μνημονιακών δεσμεύσεων της χώρας του, δεν θα τερματισθούν, ή τουλάχιστον δεν θα μετριαστούν στο ορατό μέλλον...

Από την άλλη, αυτός ο ιδιότυπος «(homo) Post-Memoriale Graecum» (σ.σ, ο «μετά-μνημονιακός» Έλληνάνθρωπος, σε ελεύθερη μετάφραση από την λατινική), όντας ψυχικά εξουθενωμένος, οικονομικά εξαθλιωμένος, ιδιαίτερα προβληματισμένος για το σήμερα αλλά και βαθιά ανήσυχος για το αύριο, νιώθει μπερδεμένος, αν όχι αηδιασμένος, από όσα εν πολλοίς δολερά από τις τηλεοράσεις και τα ραδιόφωνα καθημερινά βλέπει και ακούει από τους «κοκορομαχούντες» δοκησίσοφους κομματικούς ινστρούχτορες: για την… καμένη απλή αναλογική, τις κυβερνήσεις προοδευτικής κατεύθυνσης ή ειδικού σκοπού ή των ηττημένων, που δεν πρόκειται να συγκροτηθούν, την κωλοτούμπα του Τσίπρα το μακρινό 2015, τις «Δήμητρες» του Βαρουφάκη, την ακρίβεια, τον πληθωρισμό, τα ακαταλαβίστικα για τον πολύ κόσμο τερτίπια της ελληνικής οικονομίας και κυρίως για τον μπαμπούλα της ακυβερνησίας, αν το πρώτο κόμμα δεν λάβει ισχυρή αυτοδυναμία, έχει περιέλθει σε πλήρη σύγχυση και σε αδυναμία να αξιολογήσει και να κρίνει με κρίση δίκαιου και υπεύθυνα σκεπτόμενου εκλογέα πρόσωπα και προγράμματα.

Και είναι εξηγήσιμο, γιατί δύσκολα τον είδαμε να ανταποκρίνεται στο… προσκλητήριο 21 Μαΐου και μάλλον έτσι θα τον δούμε να προσέρχεται στην κάλπη την προσεχή Κυριακή και να ψηφίζει ψυχαναγκαστικά, εν πολλοίς «οπαδικά» και κυρίως με κριτήρια επιλογής το ρηχό «φαίνεσθαι» αντί του βαθέως «είναι» των εκλογικά αντιμαχόμενων.

Από το άλλο μέρος αυτός ο μέσος «μετά-μνημονιακός» Έλληνας:


• Απογοητευμένος από τον επιδερμικό προεκλογικό διάλογο επί των σοβαρών ζητημάτων, με κύριο στοιχείο τον «αντιμητσοτακισμό» που διέκρινε την πλειοψηφία των στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ, τις ένθεν κακείθεν ανεύθυνες και πολλές φορές ανόητες θέσεις σε κρίσιμα ζητήματα που αγγίζουν μεγάλα θέματα της κοινωνίας (σ.σ, οι “Πρέσπες του Αιγαίου”, το τείχος του Έβρου, τα παράλληλα νομίσματα, η ανάμειξη του τουρκικού προξενείου στις εκλογές στη Ροδόπη, οι εισφορές των επαγγελματιών στον ΕΦΚΑ, η φορολογία των πάνω των 5000€ εισόδημα των… μικρομεσαίων, το κλείσιμο του ματιού του Τσίπρα στους ψηφοφόρους της ΧΑ κ.ά).

• Βαθιά προβληματισμένος από την αναμφισβήτητη έλλειψη σταθερού προτάγματος του ΣΥΡΙΖΑ, για κυβέρνηση «προοδευτικής κατεύθυνσης» (σ.σ, την οποία, μετά την άρνηση του κ. Ν. Ανδρουλάκη να συμμετάσχει ο κ. Αλ. Τσίπρας μετέτρεψε σε κυβέρνηση των προοδευτικών δυνάμεων με (ΠΑΣΟΚ–ΜΕΡΑ25) και μετά την παρόμοια άρνηση του κ. Γιάνη Βαρουφάκη σε κυβέρνηση ανοχής από ΣΥΡΙΖΑ ΚΚΕ και ΜΕΡΑ-25 και ύστερα από τον αποκλεισμό του κ. Κουτσούμπα την… μετέβαλλε σε κυβέρνηση ειδικού σκοπού με το ΠΑΣΟΚ, για την τιμωρία του Μητσοτάκη για το σκάνδαλο των υποκλοπών).

• Αλλά και απορημένος με την επικρατήσασα λογική του ΣΥΡΙΖΑ, που ως αξιωματική αντιπολίτευση (2019-2023), παρέμεινε κολλημένος στη γραμμή του “ώριμου φρούτου”, κατά το πρότυπο του κλασσικού δικομματισμού και της εναλλαγής των κομμάτων (σ.σ, όπου το αντιπολιτευόμενο κόμμα εξουσίας απλά πόνταρε στη φθορά του κυβερνώντος), και δεν… χρειάστηκε να αλλάξει τίποτα. Και δεν διείδε (ο ΣΥΡΙΖΑ) ότι η ανεξήγητη αυτή παράλειψη είχε ως αποτέλεσμα να μην υπάρξει σοβαρός προγραμματικός λόγος απέναντι στην ΝΔ και κυρίως να μην προχωρήσει στην εκπόνηση ενός εναλλακτικού πολιτικού προγράμματος για την πραγματική έξοδο της χώρας από την κρίση.

Είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμα και ορισμένες θετικές προσπάθειες ανάδειξης κάποιων λύσεων στο προεκλογικό πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ, όπως το ακανθώδες ζήτημα του εσωτερικού χρέους-κόκκινα δάνεια κ.ά, συνετρίβησαν στις μυλόπετρες του δισυπόστατου ιδεολογικό-πολιτικού χαρακτήρα του (σ.σ, εκεί όπου η μειοψηφική πλευρά του επαναστατικού 4% είναι και θα είναι σε σύγκρουση με την έτερη σοσιαλδημοκρατική και πλειοψηφική), με το αλαλούμ που δημιούργησαν οι απίστευτες δηλώσεις στελεχών του στην πρώτη προεκλογική περίοδο (σ.σ, μεταξύ άλλων Κατρούγκαλος, Φωτίου, Τσακαλώτος κ.ά), που είχαν ως αποτέλεσμα να δημιουργηθεί μεγάλη αμφιβολία για την δυνατότητα του ΣΥΡΙΖΑ να κυβερνήσει τη χώρα.

Έτσι ως αδύναμο κρίκο στην μετεκλογική κυβερνητική αλυσίδα είδε ο μέσος πολίτης το κόμμα της αξιωματικής Αντιπολίτευσης, η οποία με ευδιάκριτα χαμένη, πλέον, την προοπτική να γίνει η επόμενη κυβέρνηση, έπαψε να τον γοητεύει εκλογικά. Ενώ η προεκλογική καταγγελτική επιχειρηματολογία της για τα λάθη και τις παραλείψεις της κυβέρνησης ΝΔ (2019-2023) και κυρίως για την προοπτική μιας καλύτερης μετεκλογικής προοδευτικής διακυβέρνησης με κορμό τον Σύριζα, είχε μηδαμινή απήχηση στο εκλογικό σώμα.

Ωστόσο δεδομένου ότι το θέμα αυτό κατίσχυσε στην προεκλογική περίοδο, δημιούργησε το ιδανικό πολιτικό πλαίσιο για την αξιοποίησή του από την επικοινωνιακή ομάδα της ΝΔ, στην προσπάθεια να αναδείξει την πολιτικό-κομματική Βαβέλ του ΣΥΡΙΖΑ.

Σε ένα τέτοιο προεκλογικό σκηνικό, λοιπόν, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να τον «παίζουν» οι τηλεοράσεις κατά κόρον, άλλοτε συνευρισκόμενο με ευρωπαίους ηγέτες και άλλοτε καταχειροκροτούμενο στο Αμερικανικό Κογκρέσο, και τον Αλ. Τσίπρα, αναγκασμένο να απολογείται στις συνεχείς φραστικές προκλήσεις της κυβερνητικής πλευράς, η μιντιακή υπεροπλία της ΝΔ πέτυχε: με ένα σπάρο δύο τρυγόνια… Στον μεν Κυριάκο να προσδώσει προστιθέμενη αξία στο ηγετικό προφίλ του και να τον εμφανίζει πρωταγωνιστή των προεκλογικών εξελίξεων, στον δε Αλέξη να δώσει τον ρόλο του δεύτερου που αμύνεται. Έτσι ο προπαγανδιστικός μηχανισμός της ΝΔ κατάφερε στη συνείδηση των περισσότερων, πέραν των «γαλάζιων», απλών πολιτών, να εμπεδωθεί η εικόνα ενός πανίσχυρου Κυριάκου Μητσοτάκη να προχωρά στην εκλογική αναμέτρηση με τον αέρα του νικητή και έναν Αλέξη Τσίπρα να ακολουθεί, καταιγιστικά πυροβολούμενο… Αυτό, όμως, ήταν επόμενο, να επιτρέψει στον πρώην πρωθυπουργό, αλλά και στη ΝΔ γενικότερρα. όχι μόνο να κερδίζουν τις εντυπώσεις αλλά και να καρπώνονται υψηλά ποσοστά δημοφιλίας στις δημοσκοπήσεις.

Οι αντιδράσεις του ενόψει των εκλογών


Ωστόσο αυτός ο «(homo) Post-Memoriale Graecum» (σ.σ, ο μέσος «μετά-μνημονιακός ελληνάνθρωπος») με όλα τα πιο πάνω αναφερόμενα κακά της μοίρας του, όντας αποκαμωμένος από τα πάμπολλα προβλήματα που αντιμετωπίζει στην καθημερινότητά του, ανήσυχος για τα ζώντα και επερχόμενα αλλά και βαθιά πεπεισμένος ότι δεν μπορεί να υπάρξει άλλη λύση στο ελληνικό πρόβλημα, παρά μια ισχυρή αυτοδύναμη κυβέρνηση της ΝΔ, ένιωσε την ανάγκη να αναζητήσει «ένα χέρι να πιαστεί, να πιαστεί να κρατηθεί», όπως λέει και το τραγούδι της αείμνηστης Βίκυς Μοσχολιού. Υπό αυτή την εκδοχή ο δυσαρεστημένος νεοδημοκράτης, ο μετριοπαθής Πασόκος ή και ο ολιγότερο ακραίος αριστερός, που όλοι τους δύσκολα τα βγάζουν πέρα, «υποκύπτοντας», στην έξυπνη και καταιγιστικά επιθετική μιντιακή υπεροπλία της ΝΔ, άρχισαν δειλά-δειλά να προσπερνούν τα όσα οι κομματικοί του αντίπαλοι σούρνουν στον Μητσοτάκη και την κυβέρνησή του (σ.σ, «για τα ψέματα του πρώην πρωθυπουργού», «τον επικίνδυνο για τη χώρα «Μητσοτακισμό»», «την χειραγώγηση της Δικαιοσύνης από τη ΝΔ», «το έγκλημα των Τεμπών», την «εκτεταμένη διαφθορά», «τις υποκλοπές», «την διάλυση της υγείας», «το αλαλούμ στην Παιδεία», «το μοίρασμα των επί πλέον 40 δις δανειακού χρήματος για ψηφοθηρικούς λόγους», «για τους δανειολήπτες που οι Τράπεζες και τα Funds πλειστηριάζουν τα σπίτια τους», την πλασματική υποσχόμενη μετεκλογική ευημερία κ.ά.»). Και σε εναρμόνιση με την διαχρονική και ιδιωφελή ατάκα: «τα καλά και συμφέροντα» (σ.σ, εντελώς ξένη με την γνωστή ευαγγελική ρήση), αποφάσισαν να υπερβούν τις διαχωριστικές γραμμές που «ιδεολογικό-πολιτικό-κομματικά» τους οριοθετούσαν.

Έτσι οι πιο πάνω, μεταξύ των οποίων και η πλειονότητα των εν πολλοίς «απολιτίκ» νέων, είδαν ως μάνα εξ’ ουρανού το χρήμα που μοιράστηκε στα ευάλωτα νοικοκυριά(σ. σ, και σε πλούσια που εμφανίζονται φτωχά επειδή φοροδιαφεύγουν), με τη μορφή των λογής επιδοτήσεων (σ.σ, στους λογαριασμούς ρεύματος, τα διάφορα pass, τα 150-άρια στους νέους κ.ά).

Αν και από κάποιους έγκυρους οικονομικούς αναλυτές, υποστηρίζεται μονολιθικά: «ότι με το άφθονο δημόσιο χρήμα φιλοτεχνήθηκε η εικόνα μίας δήθεν δυναμικής ανάπτυξης και προσφέρθηκε μία εύθραυστη ευημερία σε ευρύτερα κοινωνικά στρώματα – εξ’ ού «η σταθερότητα νίκησε την αλλαγή». Και ότι χωρίς αυτό το υπόβαθρο δεν είχαν πιθανότητες ούτε η πρωτοφανής ανατροπή των πολιτικών συσχετισμών μεταξύ κεντροδεξιάς και κεντροαριστεράς ούτε το μέγεθος της νίκης της Ν.Δ. στις πρόσφατες εκλογές» (σ.σ, ίδετε άρθρο Κ. Καλλίτση, Καθημερινή της Κυριακής 28/5/2023).

Εν τούτοις το φαινόμενο αυτής της μεγάλης μεταστροφής έχει να κάνει και με τις αντιδράσεις του ήδη αναφερθέντος «μετά-μνημονιακού» Έλληνάνθρωπου, και ειδικότερα των ανασφαλών πολιτών, που στην πλειονότητά τους λειτούργησαν με την λογική της σοφής παροιμίας: «κάλλιο πέντε και στο χέρι (της ΝΔ), παρά δέκα και καρτέρει(του ΣΥΡΙΖΑ)».

Τώρα, σχετικά με το αποτέλεσμα των εκλογών της Κυριακής και τη νέα κυβέρνηση που θα προκύψει, κατά τον γράφοντα, αυτό ενέχει μια βεβαιότητα και μια δισυπόστατη αβεβαιότητα.

Η βεβαιότητα, κατά τα φαινόμενα, είναι η άνετη πρωτιά της ΝΔ και η με μεγάλη πιθανότητα αυτοδυναμία της.

Ενώ η αβεβαιότητα, κατά το ένα μέρος της, αφορά στην «αποχή», η οποία, ως λύση της εκλογικής εξίσωσης της Κυριακής είναι πολύ-παραγοντική.

Υπό αυτή την έννοια υπέρ της «αποχής» λειτουργούν οι πιο κάτω επί μέρους παράγοντες:


• το σύστημα της «λίστας», που εν τοις πράγμασι, θα περιορίσει, αν όχι θα μηδενίσει, την δραστηριότητα των υποψηφίων, οι οποίοι στις εκλογές της 21 ης Μαΐου …έτρεχαν με ζήλο για τον πολύτιμο… σταυρό, αλλά είναι αμφίβολο αν θα πράξουν με την ίδια ζέση στις μεθαυριανές (εκλογές). Και περισσότερο εκείνοι που δεν είναι σε εκλόγιμη θέση στο ψηφοδέλτιο του κόμματός τους.

• Η αποδέσμευση των ψηφοφόρων, που από υποχρέωση και μόνον προσήλθαν στις κάλπες του Μαΐου για να ψηφίσουν τον δικό τους υποψήφιο, δεν είναι βέβαιο ότι θα πάνε να ψηφίσουν.

• Το μικρό χρονικό διάστημα μεταξύ δύο διαδοχικών εκλογών, σε συνδυασμό με το κόστος μετάβασης από και προς στις κάλπες, τις συνθήκες εργασίας, τις τυχόν καλοκαιρινές διακοπές κ.ά, για κάποιους, ειδικών κατηγοριών, ψηφοφόρους, ίσως αποτελέσουν αντικίνητρα για να πάνε να ψηφίσουν ή ξανά να ψηφίσουν.

• Η χαλαρότητα με την οποία ψήφισαν, κάποιοι- κυρίως νέοι- στις εκλογές της 21 ης Μαΐου, είναι ένας παράγων, που εύκολα θα μειώσει το ενδιαφέρον τους να προσέλθουν εκ νέου στις κάλπες της Κυριακής.

Τέλος η αβεβαιότητα κατά το δεύτερο μέρος της, αφορά στο κατά πόσο οι προσελθόντες να ψηφίσουν εκ νέου, θα το κάνουν με την «λογική του Μαΐου» ή κάποιοι-και πόσοι από αυτούς(;)- θα διαφοροποιηθούν( ως προς την επιλογή τους). Αυτό ωστόσο, μαζί με τα ποσοστά που επιτύχουν τα συμμετέχοντα στις εκλογές κόμματα και τα μαθηματικά τερτίπια του εκλογικού νόμου, είναι τα στοιχεία που θα καθορίσουν το μέγεθος της αυτοδυναμίας του πρώτου κόμματος.

*email: akoliatsos@gmail.com



img

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ