Γράφει ο Ηλίας Αθ. Καραθάνος

Κατ’ αρχήν η ζωή του λαϊκού Χριστιανού δεν διαφέρει πολύ από την αντίστοιχη του Χριστού είναι μία, ανεξάρτητα από τον ενδιάμεσο, που συντέλεσε στη νουθεσία και τον δρόμο, που ακολουθήθηκε από τον πιστό. Γι’ αυτό όσα ισχύουν για τον μοναχικό, ταιριάζουν και στον λαϊκό βίο κι αντίστροφα.

Με άλλα λόγια, όταν λέμε για τον μοναχικό και λαϊκό τύπο, είναι σαν να πρόκειται για τις δυο πλευρές του ίδιου νομίσματος, Λοιπόν, το παρόν πόνημά μας, συγχρόνως αναφέρεται και στις δυο αυτές όψεις του Χριστιανισμού. Όμως το Χριστιανικό βίωμα είναι ενιαίο. Ο Αβάς Λονδίνος και για τις δύο εκφάνσεις Χριστιανικής ζωής, λέει: «Εν ατιμία δόξα, εν ασθενεία δύναμις».

Πρώτα-πρώτα το γνώρισμα του Χριστιανού είναι να ζει με υπακοή. Με αυτή, όταν συνδυάζεται με την ταπεινοφροσύνη και την πραότητα, ο άνθρωπος μπορεί να κάνει σπουδαία άλματα και να ξανακερδίσει τον χαμένο Παράδεισο. Είναι γνωστό εξάλλου ότι το γεγονός της έξωσης οφείλεται στην καταγραμμένη αιτία στην πόρτα του Παραδείσου της χλιδής, που επιγράφει: ΑΝΥΠΑΚΟΗ.

Τώρα για να εισέλθει κάποιος στον Παράδεισο, πρέπει να ντυθεί «Τον Υιό της απωλείας» κι αντίθετα ν’ ακολουθήσει την πόρτα που αναγράφει τη λέξη: ΥΠΑΚΟΗ. Σημαντική είναι η αξία της υπακοής στην Ορθόδοξη Χριστιανική θεολογία και Παράδοση. Η υπακοή ξεχειλίζει από την καρδιά ενός πιστού σαν αμέριστη αγάπη κι εμπιστοσύνη προς έναν άλλο σεβάσμιο Χριστιανό.

Ο πρώτος πιστεύει στην αγαθότητα του δευτέρου, σαν να είναι φωνή του Θεού κι αταλάντευτα δείχνει το δρόμο της σωτηρίας. Συνήθως αυτός ο δεύτερος άνθρωπος είναι ο πνευματικός Πατέρας, καθοδηγητής, άριστος παιδαγωγός που έλκει την υπακοή, υποταγή κι οδηγεί στην υποχώρηση, την ανεξικακία, στην συγχωρητικότητα.

Αυτή η αρετή έχει τη δυνατότητα να χειραγωγεί με ασφάλεια, ακόμη και διά μέσου της στενής πύλης στην Βασιλεία των Ουρανών. Η εκλογή της υπακοής επαφίεται στη βούληση καθενός, δημιουργώντας μια εντελώς νέα κατάσταση ελευθερίας, χωρίς να επιβάλλεται από κανέναν άνωθεν εξουσιαστή και τύραννο, γιατί ο Χριστός λέει «όστις θέλει…».

Εξάλλου η υπακοή δεν αποτελεί τιμωρία, ούτε συνιστά ποινή, που επιβάλλεται, κατ’ εξαναγκασμό του άλλου, ούτε λογίζεται ως επιτίμιο για απραξία κάποιου χριστιανικού καθήκοντος, γιατί παρέλειψε την υποβάλλει ή έκανε κάποια παράβαση κανόνος ή παραβίαση οδηγίας χριστιανοπρεπούς συμπεριφοράς.

Εδώ για παράδειγμα γίνεται, όπως συμβαίνει, όταν πηγαίνει κάποιος στον γιατρό, όπου συχνάζουν οι άρρωστοι ελεύθερα και με απροφάσιστη εμπιστοσύνη υπακούουν στις συνταγές κι οδηγίες του, δηλαδή σε μια τυφλή υπακοή.

Έτσι, παρόμοια συμβαίνει και στην Χριστιανική ζωή, είτε στη μοναχική, είτε στην λαϊκή, που η υπακοή είναι μια ελεύθερη κατάσταση, η οποία εξασφαλίζει στην ψυχή του Χριστιανού ασφάλεια κι απέραντη γαλήνη.

Παράλληλα, όμως όπως έχει τονιστεί παραπάνω, με την υπακοή, υπάρχει και μια άλλη συναφής λέξη η «υποταγή». Αυτή δεν ξεκινά ελεύθερα από την καρδιά, με ένδειξη άπειρης εμπιστοσύνης, αλλά επιβάλλεται άνωθεν διά της βίας, από τους εξουσιαστές, δικτάτορες και τυράννους και φωλιάζει στις τρομοκρατημένες ψυχές, από τον φόβο της τιμωρίας και της ποινής

Οι τρομοκράτες εξουσιαστές επιβάλλουν την υποταγή, με εξωτερικά γνωρίσματα που εμφαίνονται με ποινές και τιμωρίες. Την έννοια της υποταγής, ψευδώς και χάρη ευφημισμού, αποκαλούν «υπακοή», για να εξαπατήσουν τους αδαείς κι ανυποψίαστους θρησκευόμενους και τα ανώριμα ακόμη παιδιά.

Στην Χριστιανική ζωή δεν ευδοκιμεί η λέξη υποταγή, καθώς πνέει άνεμος ελευθερίας σε όλες τις πτυχές και κόλπους της Εκκλησίας. Δεν υφίστανται ποινές και τιμωρίες, αλλά βασιλεύει η αγάπη κι εμπιστοσύνη, που συνιστούν την ελεύθερη κι αγία υπακοή.

Οι Χριστιανοί ζουν στηριζόμενοι στην προσευχή, Προσεύχονται για να ζουν, αλλά και ζουν για να προσεύχονται, δηλαδή αυτός ο κανόνας ισχύει κι ευθέως κι αντίστροφα, όπως γίνεται με τους αγγέλους στους ουρανούς που είναι σε μία διαρκή υμνολογία προς τον Κύριο.

Όλοι αναγνωρίζοντας την μικρότητα κι αναξιότητά τους έναντι του Ουράνιου Πατέρα και ζητούν τη σωτηρία τους, κατόπιν για οικείους, συγγενείς, γνωστούς, φίλους κι εχθρούς. Προφέρουν ονομαστικά όσους ζήτησαν αυτή την χριστιανική ενέργεια.

Δεν παύουν να προσεύχονται για όλο τον κόσμο, γνωστούς κι άγνωστους, πρόσωπα και συλλογικούς φορείς. Προσεύχονται για την ειρήνη και την προκοπή της ανθρωπότητας Υπέρ ευσταθείας και σωτηρίας της. Το πλήθος των φωνών συγκινούν τον Κύριο, που είναι ευαίσθητος και λυγίζει εύκολα κατακλυσμένος από συναισθηματισμό.

Οι Χριστιανοί έχουν ανεξικακία και διάθεση συγχωρητικότητας, σαν τα άκακα παιδιά, που ζουν ευχάριστη ζωή, αρεστή στον Κύριο, διανθισμένη, με αστεία, αλληλοπειράγματα χαμηλών, ήπιων και σεμνών τόνων, τραγούδια, ψαλμωδίες και προσκυνηματικές εκδρομές.

Το να ζει κανείς σαν τα παιδιά, τίθεται από τον Κύριο, ως προϋπόθεση, για την είσοδο στη Βασιλεία των Ουρανών. Αυτός ο Ίδιος, συγκεκριμένα μας λέει: «Αμήν λέγω υμίν, εάν μη στραφήτε και γένησθε ως τα παιδία, ου μη εισέλθητε εις την βασιλείαν των ουρανών». (Ματθ 18, 3). Εδώ δηλαδή προϋποθέτει την παιδική αθωότητα, ως εισιτήριο που επιτρέπει την είσοδο στη Βασιλεία των Ουρανών.

Ανακεφαλαιώνοντας, με λίγα λόγια βιοτικής αξίας για τα όσα προαναφέρθηκαν, ομολογούμε ότι προκύπτει η ομορφιά, η ωραιότητα της Χριστιανικής ζωής, που είναι ωφέλιμη, σωτήρια και παραδεισένια. Δεν υπάρχει αμφισβήτηση, για την αντίθεση παραδείσου-κόλασης, αντίστοιχα με τη Χριστιανική ζωή-σύγχρονο κόσμο.

Όποιος απολαύσει βιωματικά κι από κοντά τις δύο αυτές καθημερινές τακτικές, μπορεί να καταλάβει καλά αυτή τη διαφορά. Συμπερασματικά λέμε λοιπόν ότι επειδή είναι ωραία κι ωφέλιμη-σωτήρια η Χριστιανική ζωή, γι’ αυτό οι Χριστιανοί την διάλεξαν και την ζουν. Ο στόχος τους είναι διττός, να κερδίσουν δηλαδή την επίγεια και την αιώνια ζωή, μοιάζοντας με τον Θεό με το να αποκτήσουν τη θέωση, σε μια υπερβατική πρακτική.

Ας αξιώνει επομένως ο πανάγαθος Θεός πολλούς ανθρώπους να ζουν μια Χριστιανική ζωή, σαν Χριστιανοί και Χριστιανές να ζουν από τώρα τον Παράδεισο, να βοηθούν με αγάπη Χριστού τους συνανθρώπους τους και να πετυχαίνουν τον προορισμό του ανθρώπου που είναι το «καθ’ ομοίωσιν».