Γράφει ο Ηλίας Αθ. Καραθάνος

Η επικεφαλίδα εκφράζει μια αλήθεια, που αναφέρεται στην καθημερινή ζωή μας, αποσκοπώντας να την άρει απ’ την πεζότητα, τη συνήθεια και την ρουτίνα, επισημαίνοντας την ματαιοδοξία και το ανέφικτο της πραγματικότητας. Αυτή η θεόπνευστη φράση βρίσκεται καταχωρημένη στην Παλαιά Διαθήκη, Ψαλ λη΄7.

Στο αέναο στροβίλισμα των καιρών, τα χρόνια, οι μέρες κι οι νύχτες έρχονται και παρέρχονται, καθώς όπως τονίζει η Αγία Γραφή, κάθε γνωστό, αλλάζει, φεύγει, χάνεται Έτσι λέει κι «ο σκοτεινός» φιλόσοφος Ηράκλειτος: «Πάντα ρεί, πάντα χωρεί και ουδέν μένει». Αυτά λέγονται και στην Αγία Γραφή (Α΄ Κορινθ ζ΄ 31): «Παράγει γάρ το σχήμα του κόσμου τούτου».

Όλα βρίσκονται σε μιαν αδιάκοπη κίνηση στο ρου της ιστορίας που κυλά στην αχανή άβυσσο της αιωνιότητας, με την διαπόρευση του ανθρώπου από γενιές σε γενιές. Και πάνω στη σκηνή του επίγειου θεάτρου, πάλι η συνεχής συναλλαγή κι ο δρόμος γεμάτος κόσμο που κατευθύνεται και δραστηριοποιείται κινούμενος προς τα πάνω, ώστε να Τον πλησιάσει.

Ο αιώνιος Νόμος του Θεού διακρίνει την ουσία από τον τύπο, θέτοντας τις αληθινές αξιολογικές βάσεις του φαινομένου καθώς τίποτε δεν μπορεί να συμβεί, χωρίς τη συγκατάθεση ή τη σύμπραξή Του. Σαν περαστική σκιά, ίνδαλμα, φάντασμα, μια εικόνα η παρουσία μας στον κόσμο που ολοένα σβήνει πιο πολύ και φεύγει η ζωή, η πορεία μας πάνω στο πρόσωπο της γης.

Ένα view master η ζωή με απανωτές εικόνες σε μια ταινία που συνεχίζει να προβάλλεται, όσο καιρό επιτρέπει η αγαθότητά Του. Μέχρι τότε η ταινία ολοένα γυρνά στον κινηματογράφο με αλλεπάλληλες σκηνές. Εμφανίζεται μια ποικιλία από εικόνες, κάποια να είναι λιτή, φτωχή, αδύναμη, κάποια άλλη δυνατή, πληθωρική, εντυπωσιακή, σύμφωνα με το ακατάληπτο σχέδιο κι απόλυτα πανάγιο θέλημά Του.

Με κτυπητά χρώματα κι εναλλαγές κι εκπλήξεις, σε διεγείρει, ενώ η άλλη υποτονική, σε αφήνει αδιάφορο. Κι οι δύο σκηνές τελικά πέρασαν, ήδη έφυγαν και δεν άφησαν πίσω ούτε ατμό. Θα έρθει μια τρίτη εικόνα, που θα μοιάζει με τις προηγούμενες και προσπαθεί να τις αντικαταστήσει, ίσως για να κεντρίσει ακόμη περισσότερο το ενδιαφέρον, να εξάψει την περιέργεια, να ελκύσει την προσοχή και να δώσει ανεξίτηλο νόημα, όχι μόνον στην αλήθεια του παρόντος χρόνου, όσο επιτρέπει ο Κύριος.

Η διαμόρφωση αυτής της οπτασίας συντελείται από το ζύμωμα της ανθρώπινης ελεύθερης βούλησης, την οποία ακόμη σέβεται κι ο Θεός. Αυτός βέβαια επιθυμεί τη θεάρεστη αποτύπωσή της στη συμπεριφορά του ανθρώπου, γιατί «πάντας θέλει σωθήναι και εις επίγνωσιν αληθείας ελθείν», μέσα στα πλαίσια της ανεπανάληπτης αγάπης Του για μας. Το δικαίωμα επιλογής των δρόμων της αρετής ή της κακίας είναι αναφαίρετο κι ανήκει στον άνθρωπο από αρχαίων χρόνων, αν και κατέχει τη σχετικότητα, ενώ την απολυτότητα διατηρεί μόνον ο Κύριος.

Εξάλλου, απ’ αυτό το δεδομένο έλκεται η αφορμή για την ανάπτυξη της ηθικότητας του ανθρώπου κι η διαβάθμισή της σε μια αξιολογική κλίμακα επιτυχίας, της οποίας οι βάσεις αναβλύζουν από την πηγή της χριστιανικής αντικειμενικότητας και παράλληλα της μοναδικότητα του Χριστού.

Έτσι η εικόνα του καθενός γίνεται ατομική κι ανήκει ξεχωριστά στον καθένα κι ενδεχομένως μπορεί ο φορέας να επενδύσει τη συμπεριφορά του με πλουμιστούς χρωματισμούς, όχι μόνον επιδερμική, αλλά και με ενσωματωμένα εσωτερικά πετράδια ανυπολόγιστης αξίας, ώστε στην ουσία και στον τύπο να την κάνει ελκυστική και παραδειγματική, καθώς ο σκανδαλισμός που αποφεύγεται, αποτελεί ατόπημα ολκής.

Αν τυχόν παραμένει κάποια ατέλεια πάνω στη συμπεριφορά, κι αν ακόμη αυτή έχει κάποιο κατάλοιπο βαναυσότητας, να μην έχει ανάγκη της επιείκειας κι ανεξικακίας που εξάλλου παρέχεται αφειδώς, αλλά να απαιτείται κι από τον ίδιο η εξάλειψη κάποιας ανωμαλίας, με την εφαρμογή μιας λεπτής ψηφιακής επεξεργασίας.

Η Χριστιανική ζωή είναι φως πάνω στο κομοδίνο, που καταυγάζει εσωτερικά κι ακτινοβολεί εξωτερικά, γι’ αυτό θέλει να της προσδώσεις και κάποια ειδικά τεχνικά χαρακτηριστικά, για να την κάνετε να είναι και να φαίνεται ιδανική και φαντασμαγορική, χωρίς στίγματα και ψεγάδια.

Δεν είναι τίποτε στην τύχη. Η επίγεια ζωή μας είναι προγραμματισμένη και χαρισμένη στον άνθρωπο, «κατ’ εικόνα και κατ’ ομοίωσιν» του Πλάστη του, απ’ την ασφάλειά Του, που εκδηλώνεται με άφατη ουράνια πατρική στοργή και τρυφερότητα, με σπάνιο παιδαγωγικό σύστημα μιας αποτελεσματικής νουθεσίας και ποτέ τη βάσανο της τιμωρίας. Μας οδηγεί απαρέγκλιτα στην υπομονή προς τις δοκιμασίες, στην υπακοή κι υποταγή προς το πανάγιο θέλημά Του, στην ταπεινοφροσύνη και πραότητα προς τον πλησίον, την συναίσθηση προς Αυτόν της μικρότητας κι αναξιότητας.

Επειδή όχι μόνον η υιοθέτηση κι εφαρμογή του Θείου Θελήματος «εξ όλης της ψυχής και της καρδίας και της διανοίας και (η αγάπη) του πλησίον ως εαυτόν», αλλά επιπλέον κι η διδασκαλία αυτού, οδηγεί στην ολοκλήρωση της σωτηρίας της ψυχής μας, τη χριστιανοπρεπή συμπεριφορά σου θα τη διαλαλείς με τυμπανοκρουσίες έξω στους δρόμους.

Συγχρόνως βέβαια θα διαφυλάσσεις το μέτρο της σεμνότητας, μετριοφροσύνης και ταπεινοφροσύνης, στοιχεία κι αυτά της χριστιανικής διδασκαλίας. Με κάθε πρόσφορο τρόπο, ακόμη θα επιζητήσεις να προσελκύσεις επάνω σου τα μάτια των άλλων, προκαλώντας τον προσηλυτισμό σε υγιείς βάσεις, προπαντός με την επίδραση του παραδείγματος, με αποκλεισμό του σκανδαλισμού του εν Χριστώ αδερφού μας, το οποίο ι

Είναι πολύ δύσκολο εγχείρημα αυτός ο μετριασμός, αλλά όταν αυτό διενεργείται με πίστη στον Κύριο, τότε ισχύει η αγιογραφική ρήση: «Πάντα δυνατά τω πιστεύοντι», οπότε σίγουρα θα τα καταφέρεις. Η εικόνα σου, όμως είναι συμβατική, πρόσκαιρη και θα χαθεί τελικά αν είναι υλική συσχέτιση κι όσο ήταν πιο ψεύτικη, τόσο και το κενό που θα αφήσει πίσω της, θα είναι πιο τραγικό και το χάσμα θα φανεί μεγαλύτερο, ενώ το σκοτάδι που απλώνεται ολόγυρα θα είναι πιο ψηλαφητό.

Με αυτή όμως την τακτική που δεν εφάπτεται εντελώς της πνευματικότητας, αλλά διατηρεί υλόφρονα ίχνη της πεζής καθημερινότητας, στον τελικό απολογισμό, δεν πέτυχες τίποτε, καθώς ζωγραφιές κινούμενες πάνω στην άμμο είναι οι άνθρωποι. Κι όπως η ζωγραφιά φθείρεται και ξεφτίζει και σβήνει και χάνεται, έτσι με το πέρασμα του χρόνου, συμβαίνει και με τον άνθρωπο.

«Ουδέν των εν εικόνι γεγραμμένων οι ζώντες διαφέρουσιν άνθρωποι. Ομοίως γάρ και τούτων κακείνων η φύσις υπορρεί τω χρόνω και διαφθείρεται». Κι όμως ανατέλλει ολοένα και ξετυλίγεται ο χορός στη γη, μικρό κομμάτι απ’ την αιωνιότητα στον ουρανό, που προσθέτει την παλαιότητα, την σταθερότητα, την ασφάλεια και συντηρητικότητα στην κινούμενη άμμο, που εύκολα οποιοδήποτε σχήμα της εξαφανίζεται.

Εκτός, αν συμβεί αυτό που αναγράφεται στην Επιστολή προς Κολασσαείς του Αποστόλου Παύλου (γ΄10): «Αν ενδυθώ τον νέον άνθρωπον, τον ανακαινούμενον… κατ’ εικόνα του κτίσαντος αυτόν», δηλαδή του Χριστού, που γι’ αυτό εισήλθε στον χρόνο, στην ιστορία και της γης με την ενανθρώπησή Του, θέλοντας να μας καταστήσει ανακαινισμένους με την απέραντη αγάπη Του, και συμμόρφους της μεγαλειώδους εικόνας Του.

Έτσι δεν θα σταματήσουμε στο εξής να κινούμαστε προς το αρχέτυπο της μορφής Του και να διαπορευόμαστε «από δόξης εις δόξαν» σε μιαν αέναη κίνηση έξω από τα όρια του χρόνου, στις αχανείς αβύσσους της αιωνιότητας. Εκεί θα δούμε την ολοκληρωμένη και πλήρη αλήθεια της εικόνας.