Από την καθημερινή μας πρακτική μας διαβίωση μέσα στους κόλπους της κοινωνίας, γεμίζουμε την εμπειρία μας, με τη δύναμη της συγγνώμης αόριστα, αλλά και την έλλειψη διαλλακτικότητας, είτε για να βγει από τα χείλη μας η μαγική αυτή, ως άνω λέξη, είτε για να γίνει αποδεκτή, από εκείνον τον οποίον ζητείται, προσκρούοντας ακόμη καμιά φορά στην επίμονη αντίρρησή του.

Αυτά τα αντικοινωνικά, αλλά κι αντιπαραγωγικά, λόγω έλλειψης κοινωνικής συνοχής στον κοινωνικο-οικονομικό τομέα, συμβαίνουν, εξαιτίας διάχυτης αλαζονείας, αυταρέσκειας κομπορρημοσύνης, φιλαυτίας κι οίησης, τουλάχιστον στο άτομο, στην υφή κι υπόσταση των διαπλεκομένων προσώπων στην εκστόμιση κι αποδοχή συγγνώμης.

Ειδικότερα, όσον αφοράει την εν επικεφαλίδι, εξεταζόμενη περίπτωση, μεταξύ γονέων και ανήλικων παιδιών, στην δεύτερη κατηγορία μικρών ανθρώπων, η ισχύς κι η δυναμική του απτού παραδείγματος και της μιμητικής λειτουργίας (χωρίς αυτή να πηγάζει απ’ το ζωώδες ένστικτο, αλλά διανοητική – εγκεφαλική διεργασία, καθόσον όσο νέος και αν είναι, πρόκειται για ολοκληρωμένο άνθρωπο.), είναι αυξημένη και μάλιστα από άτομο μεγαλύτερο σε ηλικία, όπως είναι οι γονείς. Επιπλέον, ανάμεσα σε όσους «φωλιάζει» η αγάπη, όπως η οικογένεια.

Εξάλλου σε προηγούμενο σημείωμά μας, παραθέτουμε και δώδεκα πρακτικούς τρόπους σημεία-βήματα, που έχουν αποδειχτεί εφαρμόσιμα στην προσπάθεια γονέων να μάθουν τα παιδιά τους για αλτρουιστική συμπεριφορά, ή αλλιώς να ζητούν και να δέχονται την συγνώμη.

Τίθεται όμως πολλές φορές ο προβληματισμός από τους γονείς: «Κατανοούμε την ανάγκη να βοηθήσουμε τα παιδιά μας να μάθουν να ζητούν συγγνώμη, το προστάδιο της αλτρουιστικής τακτικής για αναμόρφωση του χαρακτήρα τους, που θα προβάλλεται στην ενήλικη ζωή της ωριμότητας.

Η έκφραση συγγνώμης εκ μέρους των γονέων προς τα παιδιά τους προϋποθέτει αμέριστη ταπεινοφροσύνη, όπως και προαναφέρθηκε, χάρη έμφασης, και συνιστά πρόσφορο και τυπικό παράδειγμα ενός ανώτερου και ώριμου ανδρός και παράλληλα πρότυπο υποχώρησης στην οξυμμένη οργή του, άριστης παιδαγωγικής βαρύτητας.

Όμως, με το να ζητήσει ο γονιός συγγνώμη για κάποιο αναγνωρισμένο λάθος του ή σφάλμα ολκής, γιατί διαφορετικά γίνεται κατάχρηση της συγγνώμης κι ίσως επιφέρει το αντίθετο από το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα στην εκδικητική κι αντιδραστική φύση του παιδιού, τότε κινδυνεύει ο προκείμενος ενήλικας που λειτουργεί ως παιδαγωγός, να χάσει το κύρος του και να χαλαρώσει ο σύνδεσμος ανάμεσα σε παιδί και γονιό.

Εξάλλου η ειλικρίνεια κι η πραότητα εκτιμούνται ιδιαίτερα από τα παιδιά, ως σπάνια χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος. Κι ας υπογραμμιστεί ότι ο εγωισμός καθενός, γίνεται σφόδρα αντικοινωνικό φαινόμενο και δεν προάγει τη σύμπνοια, την ομόνοια, την κοινωνική συνεννόηση, αλληλεγγύη και συνοχή Ταυτόχρονα, η εύκολη κι αβασάνιστη συγγνώμη μπορεί να εκληφθεί ως ένδειξη αδυναμίας, ενώ στην ουσία αποτελεί γενναιότητα και ηρωισμό χαρακτήρα.

Όμως, η πιο εφαρμοσμένη, η δαιδαλώδης και μεγαλειώδης επιστήμη της ψυχολογίας, καθώς κι η καθημερινή πρακτική εμπειρία όχι μόνο αποδεικνύουν αβάσιμους τους παραπάνω φόβους, αλλά κι αναδεικνύουν κιόλας, σημαντικά οφέλη, απ’ αυτήν την συμπεριφορά.

Όταν ο γονιός ζητάει συγγνώμη για κάποιο λάθος, που έκανε, μεταφέρει στο παιδί ένα σύστημα αξιών και την πεποίθηση, πως όλοι οι άνθρωποι είναι ατελείς και κάνουν λάθη. Συνεπώς είναι τελείως φυσικό και αυτό - το παιδί - να κάνει λάθη κι έτσι ευκολότερα θα ζητήσει κι αυτό συγνώμη, όταν με τη σειρά του, κάνει κάποιο λάθος.

Παράλληλα, οι γονείς με τη συγνώμη τους, λειτουργούν ως υποδείγματα συμπεριφοράς, δείχνοντας πώς η αποδοχή της ευθύνης, μετά από ένα λάθος είναι σπουδαιότερο από το ίδιο το λάθος, και έτσι βοηθούν το παιδί να κάνει το ίδιο.

Όταν οι γονείς παραδέχονται το σφάλμα τους, δείχνουν στο παιδί ότι αισθάνονται αρκετά καλά με τον εαυτό τους και χωρίς ανασφάλεια, προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες των πράξεών τους. Πρόκειται δηλαδή, για μια υγιή αυτοεκτίμηση, η οποία λειτουργεί ως υπόδειξη για να την αναπτύξει και το ίδιο το παιδί, συντρεχουσών και των κληρονομικών καταβολών, κατά τους νόμους της βιολογίας και τη λαϊκή παροιμία: «το μήλο πέφτει κάτω απ’ τη μηλιά».

Ακόμη η εκζήτηση συγγνώμης, δείχνει στο παιδί ότι αυτό δεν είναι ένδειξη αδυναμίας. Το να ζητάς συγγνώμη και να αποδέχεσαι το σφάλμα σου, είναι σημείο αυτοκυριαρχίας, αυτογνωσίας και δύναμης, καθώς και παρρησίας, όπως έχει προλεχθεί.

Αντίθετα, το ψέμα για την κάλυψη του λάθους, είναι διαστρέβλωση της αλήθειας, ανηθικότητα, αντικοινωνικό μέτρο, που δεν προάγει την ανάπτυξη, αντιπαιδαγωγική αρχή που διδάσκει τον βούρκο, ενώ συγχρόνως σημαίνει δειλία, ανανδρία κι ηττοπάθεια.

Οι γονείς, ζητώντας συγνώμη από τα παιδιά τους, δεν χάνουν κάτι από τον ρόλο τους ως γονέων. Ο στόχος δεν είναι να κυριαρχούν πάνω στα παιδιά, αλλά να τα καθοδηγούν και να λειτουργούν ως παράδειγμα για το πώς να αλληλεπιδρούν με τους άλλους ανθρώπους στην κοινωνία.

Τα παιδιά πρέπει να διδαχτούν ότι η συγνώμη προϋποθέτει μεγάλη δύναμη ψυχής για να δοθεί, χωρίς δισταγμό και μέσα απ’ τα φυλλοκάρδια του ανθρώπου. Είναι αυτή που επιτρέπει να υπάρχει συναίσθηση του κακού που έγινε, ώστε να οδηγεί στην εμφανή βελτίωση.

Τελειώνοντας αυτό το σημείωμα, στα παιδιά τονίζουμε ανακεφαλαιωτικά και συμπερασματικά: Η συγγνώμη των γονιών προκειμένου τα παιδιά να εισπράξουν σεβασμό και την ασφάλεια, να αποδεχτούν την ατελή τους φύση, αλλά και να διδαχτούν πώς η έκφραση της συγγνώμης είναι χαρακτηριστικό των δυνατών και όχι των αδυνάτων.