Γράφει ο Ηλίας Αθ. Καραθάνος

Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος που ήταν ο πιο πολύνεκρος, δεν άφησε χωρίς να χτυπήσει και την πόρτα της Ελλάδας, της οποίας η αντιστασιακή ικανότητα θαυμάστηκε για το μεγαλείο της κι από εξέχουσες προσωπικότητες (Τσώρτσιλ). Οι σιδηρές μεραρχίες ενός υπερφίαλου, στυγνού ναζιστή δικτάτορα διατάχτηκαν να κατακτήσουν όλο τον κόσμο, ακόμη και την Ελλάδα.

Ο αιμοβόρος Αδόλφος Χίτλερ, σχεδίαζε με την κατάστρωση της τακτικής του κεραυνοβόλου πολέμου, ο οποίος θέτει τον αντίπαλο προ απροόπτου. Έτσι δημιούργησε τη μεγάλη γερμανική αυτοκρατορία. Μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα, οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, πιο ισχυρές από τη δική μας, υποτάχθηκαν στον γερμανικό κολοσσό.

Δίπλα της οι θρασείς σύμμαχοί της προσπάθησαν να αποκομίσουν κάποιο κέρδος απ’ τη μερίδα του λέοντος και συναγωνίζονταν σε επίδειξη πυγμής, χωρίς να αρκούνται στα «περιπτώματα της τραπέζης». Ένας τέτοιος σύμμαχος ήταν κι η Ιταλία του φασίστα Μουσουλίνι που τα ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου 1940, χτύπησε την πόρτα της μικρής κι ουδέτερης μέχρι τότε Ελλάδα.

Κι όταν ο πόλεμος έφτασε στο θυροστόμι μπροστά από το ελληνικό κατώφλι, τότε ενωμένη η ψυχή των Ελλήνων, μέσα από το στόμα του πρωθυπουργού Ιωάννη Μεταξά, ως φυσική διέξοδο, αντέταξε το «ΟΧΙ» στο πέρασμα του Άξονα, το οποίο ισοδυναμούσε με «ΝΑΙ» στη φιλοπατρία, στη θυσία, στην ελευθερία, στην Ιστορία, στην ελληνορθόδοξη παράδοση και πίστη.

Το μεγάλο «ΟΧΙ» που ξεφώνησε ο αιώνιος Έλληνας λοιπόν, συμπύκνωνε όλα αυτά τα «ΝΑΙ», τα οποία ξεκάθαρα βροντοφώναξε, όταν έφθασε η κατάλληλη στιγμή εκείνου του πρωινού. Τότε αναφώνησε το «ΟΧΙ», ενδεικτικό της σταθερής του αντίστασης σε οτιδήποτε κι αν απειλούσε τις ρίζες της ύπαρξής του. Ήταν πρόδηλο του μεγαλείου του, που αδίστακτα το εκστομεί όπου χρειάζεται, σε κάθε απειλή της εθνική του ιδιοσυστασίας, που τον κρατεί όρθιο σε κάθε είδους δύσκολη περίσταση και πάντα τον βγάζει νικητή.

Η φιλοπατρία είναι συνυφασμένη με τη φύση του Έλληνα, που σημαίνει την αγιάτρευτη και φλογερή αγάπη για την πατρίδα του, την αθάνατη Ελλάδα. Όσο κι αν ο οίστρος της αποκατάστασης, της περιπλάνησης, του εμπορίου, της αχόρταγης περιέργειας και της αναζήτησης μιας καλύτερης κι ασφαλούς ζωής, τον φέρει μακριά σε παροικίες και κοινότητες του εξωτερικού, τον καίει η νοσταλγία κι ο πόνος του γυρισμού, «νόστιμον ήμαρ» κατά τον Όμηρο, στη θαλασσόλουστη κι ηλιόλουστη γη των προγόνων του, που εμπλουτίζεται με το ανάγλυφο των γάργαρων νερών, των πανύψηλων και δασομένων βουνών και καταπράσινων λεκανών.

Η αξεπέραστη αγάπη για την πατρίδα είναι αυτή που γέννησε μέσα στον Έλληνα τη θυσία κι αυτοθυσία του υπέρ αυτής, βωμών κι εστιών. Κανείς δεν ξέρει τη χρονική στιγμή που συντελέστηκε αυτή η γέννηση. Ναι στη θυσιαστική διάθεση έλεγαν, όταν στα χρόνια των Περσικών πολέμων έπεφταν μέχρι ενός, αποφασισμένοι να χύσουν το αίμα τους μέχρι ρανίδας, στα στενά των Θερμοπυλών κι όταν αργότερα απέκρουσαν τις ορδές των Ούννων και των Γότθων.

Επίσης έλεγαν «ΝΑΙ» στον «νυν υπέρ πάντων αγώνα», όταν στα τείχη της Βασιλεύουσας, ψήφισαν από κοινού το θάνατο, χωρίς να λυπηθούν τη ζωή τους κι όταν ακόμη στους μαρτυρικούς αιώνες της Τουρκοκρατίας είχαν βάλει σαν μοναδικό σκοπό τους το θάνατο, παρά την υποδούλωση στον ξενόφερτο ζυγό. Δηλαδή από τους προϊστορικούς χρόνους, με τα προελλαδικά φύλα, τον Μινωικό και Μυκηναϊκό πολιτισμό, τα Ομηρικά έπη, τα αριστουργήματα του Ησιόδου, την αρχή της Ιστορίας του, ο Έλληνας γίνεται θύτης του εαυτού του, τον οποίο δεν λογαριάζει μπροστά στον κίνδυνο σκλαβιάς, υπακοής, συμμόρφωσης κι υποταγής στα ιδιοτελή, ιδιότροπα και βάναυσα κελεύσματα ξένων κι ανελεύθερων άκρως αυταρχικών διαταγών.

Λοιπόν αναμφίβολα συμπεραίνεται το αναμφισβήτητο γεγονός για τον Έλληνα, για τον οποίο είναι καλύτερος ο θάνατος και προτιμότερος από μια άνετη αλυσοδεμένη ζωή, γεμάτη αναπάντεχα δωρήματα. Η κατάφασή του στην ελευθερία, είναι συστατικό στοιχείο του «είναι» του, με όποιο τίμημα κι αν απαιτήσουν οι περιστάσεις. Αυτό το ζήτημα αποτελεί ιδιαιτερότητα των Ελλήνων, εγγεγραμμένο στο ΔΝΑ, στερεότυπο που μεταβιβάζεται απαράλλακτα εδώ κι αμνημόνευτες χιλιετίες από τη μια γενιά στην άλλη.

Πάνω στο πρόσωπο της γης οι Έλληνες συνιστούν μία από τις δυναμικότερες και μακροβιότερες φυλές που μεγαλουργούν πάντα σε πνευματικές αναζητήσεις και υλικά αριστουργήματα. Η φύτρα τους έχει λαμπρή παρουσία που ξεπερνά ακόμη και τα μυθικά χρόνια του παρελθόντος και χάνεται στην μακρινή απόστασή τους, στην οποία ατονεί το φως της Ιστορίας.

Η εθνική τους συνείδηση είναι αδιασάλευτη, απτόητη κι ακμαία, σε μία αδιάσπαστη συνέχεια, τουλάχιστον σε όλη την ιστορική τους πορεία, ώστε σήμερα να προκύπτει μια χειροπιαστή διαμόρφωσή της, με καθορισμένα χαρακτηριστικά υψηλού πνευματικού και διανοητικού επιπέδου. Το πλούσιο απ’ όλες τις πλευρές παρελθόν του Έλληνα, τον κάνει ακάθεκτο ακόμη και στις παντοειδείς δυσκολίες, ενώ του ανοίγει διάπλατα την πόρτα που τον οδηγεί σ’ ένα επιτυχημένο μέλλον.

Ο αγώνας του Έλληνα πάντα, και τότε και τώρα, γίνεται «για του Χριστού την πίστη την αγία και της πατρίδος την ελευθερία» Οι θησαυροί του είναι τα ιερά κι όσια της Ελληνοορθοδοξίας, μαρτυρία κι οι χιλιάδες Άγιοι, του λαού μας, οι αξίες και τα ιδανικά του, οι πατρογονικές του θύμησες, τα λαξευμένα μάρμαρά του με περίσσια πνεύματος, οι εκκλησιές του, τα θαυματουργά του εικονίσματα, οι πάπυροι κι οι περγαμηνές των πατέρων του με τα καλαίσθητα βιβλία της γενιάς του.

Με αυτό το σκεπτικό, κοντά στον Θεό, τα Ιερά Μυστήριά Του και τις Θείες Ακολουθίες Του, πορεύτηκε πάντα ο Έλληνας κι αναδείχτηκε ακμαίος κι έβγαινε καθαρός κι αδούλωτος. Κι έτσι γευόταν το θρίαμβο της νίκης σε όλα τα επίπεδα της δραστηριότητας, ακόμη κι αν είχε να κάνει ο Έλληνας με οποιονδήποτε κακόβουλο ή ανήθικο επιδρομέα. Βέβαια αυτές οι αρετές είναι τα νάματα που τρέφουν τον Ελληνικό λαό σε κάθε εποχή και τον τοποθετούν πανέτοιμο στις επάλξεις της τιμής.

Στην Υπέρμαχο Στρατηγό να διασώζει το λαό της. Κηρύγματα που έριχναν το φως του λόγου του Θεού στις ψυχές των μαθητών. Ιερά Εξομολόγηση που εξαφάνιζε τα κρίματά τους και τους ετοίμαζε για την Κοινωνία του Θεού στη γη και στον ουρανό. Το Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας φέρνει το Χριστό ανάμεσά μας και μέσα μας κι όχι σπάνια χαρίζει δυνατή εμπειρία της παντοδυναμίας και της θαυματουργίας Του.
«Σύ εί ο Θεός, ο ποιών θαυμάσια μόνος» ομολογούν όλοι σχεδόν οι Έλληνες, γιατί ξέρουν καλά την αξία της συνεργείας Του, προκειμένου να ξεπεράσουν και την τωρινή οικονομική κρίση. Πιστεύουν ακράδαντα ότι ο Θεός είναι μαζί μας και για την προσφορά μας σ’ Αυτόν με ¨το έλεος που θέλει» θα μας ανταμείψει με την τελική νίκη. Ο λαός μας έχει ηθικό καθήκον να δοξάζει και να ευχαριστεί «πάντων ένεκεν» τον «δυνατόν εν πολέμοις Κύριον».

Για άλλη μια φορά ακόμη σήμερα η Ελλάδα περνά μια ιδιόμορφη οικονομική κρίση που ισοδυναμεί με ξενική κατοχή κι ο γενναίος λαός μας υποφέρει από την πείνα, τις κακουχίες, τις απώλειες, τις στερήσεις, το άγχος και την ανασφάλεια, ενώ καθημερινά βιώνει τον έσχατο κίνδυνο, τη φρίκη, τον τρόμο και την απειλή της καταστροφής και του αποτρόπαιου θανάτου. Όμως δεν παύει να αντιστέκεται και να ελπίζει. Να παλεύει για να επιβιώσει και ν’ αγωνίζεται γι’ ανάκτηση των πνευματικών κι υλικών αγαθών που έχασε.

Όχι όμως μόνος του, αλλά με τη βοήθεια του Θεού και τη συμπαράσταση της Εκκλησίας, γιατί ο λαός μας από τότε που πήρε το μήνυμα του Ευαγγελίου κι εγκολπώθηκε τη χριστιανική πίστη, συνδέθηκε άρρηκτα με την Εκκλησία, ώστε αυτό το πράγμα εντάχθηκε στην παράδοσή μας κι απέβη απαράβατο καθεστώς που τιμά τους προγόνους μας.

Κι η Εκκλησία ως στοργική μάνα που πονά τα παιδιά της, συνοδοιπορεί με το Γένος στη μαρτυρική του πορεία μέσα στην Ιστορία. Και τώρα όχι μόνον συμπαραστέκεται στον χειμαζόμενο λαό μας, αλλά διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην περίθαλψη των «πόνων» του. Είναι αδύνατο στον περιορισμένο χώρο αυτού εδώ του πονήματος, να περιγράψει κανείς την ανεκτίμητη προσφορά της Εκκλησίας πολύπλευρα στο Έθνος, όχι μόνον στις δυσκολίες του παρελθόντος, αλλά και σε τούτη την οικονομική δυσπραγία.

Κρίνεται σκόπιμη η παράθεση ενός αποσπάσματος από κείμενο του συγγραφέα Ιωάννη Μ. Παναγιωτόπουλου, συγγραφέα, που αναφέρεται στο κατόρθωμα των προγόνων μας το 1940, ανάλογης δυσκολίας με τα σημερινά: «…Τα έπη δεν τα γράφουν οι πολιτικοί. Τα γράφουν οι απλοί, οι καθημερινοί άνθρωποι, που αισθάνονται, σε μια μεγάλη στιγμή, ν’ αστράφτει μέσα τους το φως της θείας ευδοκίας. Και τα ιστορικά απροσδόκητα, που δημιουργεί η όρθια ψυχή, ανήκουν και στον αντίπαλο. Γιατί και σ’ εκείνον μαθαίνουν, πως είναι μεγάλη υπόθεση η Αρετή σε τούτον τον αλλόκοτο κόσμο. Κι είναι δώρο ακριβό η συνείδηση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας».

Η όρθια ψυχή των ηρωικών προγόνων μας δίνει την απάντηση στο ερώτημα: «πώς μπόρεσαν;» τότε, αλλά «πώς θα μπορέσουν;» και τώρα οι Έλληνες. Η Γερμανία του Χίτλερ το 1940 και της Μέρκελ σήμερα δεν μπορεί να αποστεί από τη βαρβαρότητα των Ούννων και των Γότθων, δεν υπέστη βέβαια ολοκληρωτική μετάλλαξη και παραμόρφωση, παρά αμυδρά κι επιφανειακή αλλαγή, τύπου: «Άλλαξε ο Μανωλιός κι έβαλε τα ρούχα αλλιώς», όπως εξάλλου κι εμείς, οι Έλληνες.

Η Ελλάδα στην ακτινοβολία της διατηρώντας αλώβητο το αρχαίο μεγαλείο και διδάσκοντας συγχρόνως τα πέρατα της οικουμένης ότι δεν πτοείται καθόλου από οποιαδήποτε κρίση, παρά ξανασαίνει για λίγο «και ξανά προς την δόξα τραβά», γιατί δεν εφησυχάζει στο τέλμα της απραξίας και της παθητικότητας, αλλά βρίσκεται σε συνεχή εγρήγορση. Πάντα επικαλείται τη συνέργεια του Θεού, αφού πλήρως υιοθετεί το αρχαιοελληνικό ρητό: «Σύν Αθηνά και χείρα κίνει».