Ενδεχομένως να δημιουργηθούν νέες συνθήκες

Γράφει ο Νίκος Κέφης

Το έτος 2017 που διανύουμε πολλά καινούρια μπορεί να μας φέρει. Νέες και χειρότερες τρομοκρατικές επιθέσεις, επιδείνωση της προσφυγικής κρίσης, πολιτική αλλαγή σε κυβερνήσεις και ηγετικά πρόσωπα, νέες συμμαχίες, εξομάλυνση σχέσεων Ανατολής - Δύσης και ιδίως Αμερικής - Ρωσίας καθώς και πολλές άλλες.

Σε επίπεδο πολιτικών προσωπικοτήτων ο Βλαντιμίρ Πούτιν, είναι ο ισχυρότερος άνδρας του πλανήτη, σύμφωνα με το περιοδικό Forbes, ο Ντόναλντ Τραμπ ήταν το πρόσωπο της περασμένης χρονιάς σύμφωνα με το περιοδικό Times και η Άνγκελα Μέρκελ θα είναι μεταξύ των πρωταγωνιστών του 2017.

Μερικά από τα πολιτικά πρόσωπα που θα έχουν καθοριστικό ρόλο τη χρονιά που διανύουμε σύμφωνα με διεθνείς αναλύσεις θα είναι ο Βλαντιμίρ Πούτιν, ο Ντόναλντ Τραμπ, ο Σι Τζιν Πινγκ, η Άνγκελα Μέρκελ, η Τερέζα Μέι, η Μαρίν Λεπέν και ο Ταγίπ Ερντογάν.

Ειδικότερα η Ρωσία έχει γίνει και πάλι μια παγκόσμια δύναμη και αυτό οφείλεται στον Βλαντιμίρ Πούτιν. Η πιο πρόσφατη επιτυχία του Ρώσου προέδρου είναι η νίκη στη Συρία με συμμάχους την Τουρκία και το Ιράν και σήμερα και την Αμερική. Σύμφωνα με διεθνείς αναλυτές οι ισορροπίες στην Μέση Ανατολή δεν είναι πια δουλειά της Ευρωπαϊκής Ένωσης καις του ΝΑΤΟ αλλά ούτε και των Αράβων. Από την πρόσφατη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της Ρωσίας, της Τουρκίας και του Ιράν, άρχισε να καθορίζεται η τύχη της Τουρκίας. Εξομάλυνες τις τεταμένες σχέσεις Ρωσίας - Τουρκίας, μιας Τουρκίας μέλους του ΝΑΤΟ και παραδοσιακής συμμάχους των ΗΠΑ και εκμεταλλεύτηκαν πλεονεκτήματα που απορρέουν από τη γεωστρατηγική της θέση. Διαψεύστηκαν οι προβλέψεις πιστοληπτικών οίκων αξιολόγησης για κατάρρευση της Ρωσικής οικονομίας μετά τις κυρώσεις που επέβαλε η Δύση στη Ρωσία λόγω προσάρτησης της Κριμαίας με αποτέλεσμα ο Πούτιν να δηλώνει ότι έρχονται καλύτερες μέρες για το Ρωσικό έθνος και η οικονομία μπαίνει σε ρυθμό ανάπτυξης. Μάχεται σθεναρά για την εξόντωση του ισλαμικού κράτους με σύμμαχο τώρα και τον πρόεδρο των ΗΠΑ.

Αναμένεται λόγω των στενών σχέσεών του με τον πρόεδρο Τράμπ να εξομαλυνθούν οι σχέσεις Ρωσίας - ΗΠΑ επ’ ωφελεία καις της Ευρώπης.

Ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, αναμένεται να είναι ένας από τους μεγάλους πρωταγωνιστές στη διεθνή σκηνή τη νέα χρονιά. Μεγιστάνας των ακινήτων ο Τραμπ κατά την προεκλογική του εκστρατεία συνάντησε τη σφοδρή επίθεση κάποιων από τα Μέσα Ενημέρωσης. Επίθεση δέχεται και σήμερα ως πρόεδρος από το προηγούμενο κατεστημένο το οποίο βλέπει να φεύγει ο νεοφιλελευθερισμός και να έρχεται ο προστατευτισμός. Τώρα ο νέος πρόεδρος προσδοκά να κάνει την Αμερική «και πάλι μεγάλη», όπως είχε υποσχεθεί κατά την προεκλογική του εκστρατεία. Τα πρώτα μέτρα άρχισαν να φαίνονται στον οικονομικό τομέα ενώ άλλα συνάντησαν σφοδρές αντιδράσεις. Ο νέος ένοικος του Λευκού Οίκου φαίνεται να σηματοδοτεί όχι μόνο αλλαγές αλλά ανατροπές στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ. Η συνολική προσέγγιση με τη Μόσχα στην οποία εμμένει ο νεοεκλεγείς πρόεδρος ίσως τον φέρει αντιμέτωπο με τις υπηρεσίες πληροφοριών, την ιεραρχία του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και το Πεντάγωνο. Έχει δεσμευθεί να πατάξει το Ισλαμικό Κράτος και για το λόγο αυτό στη Συρία θα δούμε στενή συνεργασία με τη Ρωσία, με στόχο την πλήρη εξάλειψη του Ισλαμικού Κράτους, με συνέπειες την ενδυνάμωση του καθεστώτος Άσαντ και την ενίσχυση του βασικού του συμμάχου, την Τεχεράνη. Έτσι τα οποία περιθώρια ελιγμών της Τουρκίας του Ερντογάν στην περιοχή αυτή μειώνονται αν δεν εκμηδενίζονται.

Τάσσεται υπέρ της ανεπιφύλακτης στήριξης του Νετανιάχου και προσδοκά στην άμεση αποκατάσταση των καλών σχέσεων με το Ισραήλ που είχαν διαταραχθεί επί Ομπάμα και Κέρι. Όλα αυτά προκαλούν την εύλογη ανησυχία του Ερντογάν ο οποίος δηλώνει φανερά ότι προσδοκά από τον Τραμπ τον τερματισμό της υποστήριξης των Κούρδων στη Συρία αλλά και την έκδοση του Ιμάμη Φετουλάχ Γκιουλ.

Η πλέον περίπλοκη πτυχή της εξωτερικής πολιτικής Τραμπ θα είναι η σχέση με την Κίνα όπου και οι δύο πλευρές είναι ταυτόχρονα οικονομικά αλληλοεξαρτώμενες αλλά γεωπολιτικά σε πορεία μετωπικής σύγκρουσης.

Το κυριότερο όμως είναι ότι η πολιτική Τραμπ θέλει να περιορίσει και να ελέγξει με μια δόση εθνικής περιχαράκωσης μια παγκοσμιοποίηση την οποία η ίδια επέβαλλε ως μονόδρομο.

Πιστεύουμε στα οφέλη της παγκοσμιοποίησης δήλωσε ο Κινέζος πρόεδρος, Σι Τζι Πίνγκ, στη Σύνοδο Ασίας - Ειρηνικού που πραγματοποιήθηκε στη Λίμα του Περού, ενώ στη Δύση η παγκοσμιοποίηση προβληματίζει ή ακόμη και εξοργίζει όλο και περισσότερους. Αν οι ΗΠΑ θέλουν να υπαναχωρήσουν από τις διεθνείς συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου εμείς δεν θα τις ακολουθήσουμε, τόνισε ο Κινέζος πρόεδρος και είναι πλέον σαφές ότι η Κίνα είναι έτοιμη να πάρει τα ηνία της παγκοσμιοποίησης.

Το 2017 θα είναι ένας κρίσιμος χρόνος για την Ευρώπη όχι μόνο λόγω των προεδρικών εκλογών στη Γαλλία αλλά και των βουλευτικών εκλογών στη Γερμανία. Η καγκελάριος, Άνγκελα Μέρκελ, θα επιδιώξει και τέταρτη θητεία σε μια δύσκολη περίοδο για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Γερμανίδα καγκελάριος δεν είναι μόνο το πολιτικό στήριγμα της χώρας της αλλά και της ΕΕ. Μια ήττα της θα μπορούσε να είναι το μεγαλύτερο χτύπημα για την πολιτική σταθερότητα της ΕΕ, μετά το Brexit.

Η υποψηφιότητά της μπορεί να κλονισθεί από τα θέματα τρομοκρατίας και την πολιτική της στο προσφυγικό αφού στην Ευρώπη οι φωνές που ζητούν κλείσιμο συνόρων και επιστροφή στην εθνική κυριαρχία δυναμώνουν και αυξάνονται. Οι Γερμανικές εκλογές το 2017 ενδέχεται να αλλάξουν τις τύχες της Ευρώπης.

Η Βρετανίδα πρωθυπουργός Τερέζα Μέι είχε δεσμευθεί να ξεκινήσει την επίσημη διαδικασία εξόδου της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέχρι τα τέλη Μαρτίου. Η απόφαση του Ανωτέρου Δικαστηρίου της Αγγλίας που έκρινε ότι μόνο το Κοινοβούλιο έχει το δικαίωμα (εξουσία) να δώσει το έναυσμα για τη διαδικασία του Brexit έχει περιπλέξει το θέμα. Το θέμα της εξόδου της Βρετανίας από την ΕΕ έχει διχάσει σήμερα όχι μόνο τον πολιτικό κόσμο αφού υφίστανται διαφοροποιήσεις σε όλο το φάσμα των κυριότερων πολιτικών κομμάτων αλλά και την κοινωνία της Μεγάλης Βρετανίας. Η οριστικοποίηση της εξόδου από την ΕΕ της Βρετανίας θα σημαίνει σημαντικές μεταβολές με την επιβολή περιορισμών από την βρετανική πλευρά στην ελεύθερη κυκλοφορία Ευρωπαίων πολιτών στο έδαφός της.

Μεγάλος αριθμός πολιτικών αναλυτών εκτιμά ότι στις προεδρικές εκλογές της Γαλλίας θα παιχτεί σε μεγάλο βαθμό το μέλλον της Ευρωζώνης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η ακροδεξιά και ευρωσκεπτικίστρια, Μαρίν Λεπέν, έχει ταχθεί υπέρ της εξόδου της Γαλλίας από το ευρώ αλλά και την Ευρωπαϊκή Ένωση, τη στιγμή που πολλοί θεωρούν πολύ πιθανή την εκλογή της. Με την πολιτική των άλλων υποψηφίων, Φιγιόν και Μακρόν, η Γαλλία θα συνεχίσει να βαδίζει τον δρόμο των μεταρρυθμίσεων μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και με το ευρώ ως νόμισμα.

Ο Τούρκος πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, το 2016 αντιμετώπισε μια απόπειρα πραξικοπήματος, τις υποβαθμίσεις της τουρκικής οικονομίας και τους πιστοληπτικούς οίκους αξιολόγησης και πολλές τρομοκρατικές επιθέσεις. Ο Ερντογάν συνεχίζει να είναι αντιμέτωπος με την τρομοκρατία που έχει γίνει μάστιγα για τη χώρα του.

Χιλιάδες συλλήψεις και φυλακίσεις συνόδευσαν το αποτυχημένο πραξικόπημα, με χιλιάδες υπαλλήλων για δήθεν σχέσεις με τον Γκιουλέν. Από τους χειρισμούς του σε όλα τα ανοιχτά μέτωπα θα εξαρτηθεί αν η Τουρκία θα συνεχίσει να έχει τον σημαντικό ρόλο που είχε αποκτήσει στην ευρύτερη περιοχή. Προσπαθεί να στηριχθεί στις καλές σχέσεις με τον Πούτιν. Όμως είναι γνωστό ότι οι καλές σχέσεις με τον Πούτιν έχει αποδώσει καρπούς στη Συρία, φυσικά προς όφελος της Ρωσίας και των Κούρδων και όχι της Τουρκίας. Το πρόβλημα με τους Κούρδους αποτελεί ανοιχτή πληγή για τον Ερντογάν που δεν κλείνει με τίποτε.

Σύμφωνα με όλα τα παραπάνω το 2017 ενδέχεται να ανατείλει ένας νέος κόσμος με απροσδιόριστα μέχρι στιγμής αποτελέσματα και με πρωταγωνιστές στις παγκόσμιες εξελίξεις και τα πρόσωπα που προαναφέρθηκαν παραπάνω. Εν αναμονή, λοιπόν, των εξελίξεων.