Γράφει ο Ηλίας Αθ. Καραθάνος

Πρόκειται για την Αγία που πολλοί επικαλούμαστε, τις πρόθυμες πρεσβείες της προς τον «πόνο» μας, ενώ συνάμα διαθέτει παρρησία προς τον Πανάγαθο, λόγω του στολισμού της με σπάνιες αρετές.

Πολλοί αισθάνονται ότι έχουν χρέος να εκπληρώσουν, μια οφειλή στην προστάτιδα των Αθηνών, γιατί τη νιώθουν κοντά τους, να τους σκέπει μυστικά. Γι’ αυτό η θέλησή τους για προσκύνηση της ιεράς εικόνας και του σεπτού σκηνώματός της στον μητροπολιτικό Ναό Αθηνών, αψηφά κάθε ταλαιπωρία και κούραση.

Η μορφή της Αγίας είναι προσηνής σε όλους, απλή, απλοϊκή, καταδεκτική, αγαθή ψυχή και ταυτόχρονα υποβλητική και εμπνέει σεβασμό, γι’ ατό αμέτρητα πλήθη προστρέχουν ως ικέτες, στη χάρη της. Διαβάζοντας τον άγιο βίο της, κοντοστεκόμαστε κι απορούμε κιόλας για το μέγεθος της αυταπάρνησης, αυτοθυσίας, φιλανθρωπίας κι ολόψυχης παράδοσης του εαυτού της στο πανάγιο θέλημα του Παντοδύναμου Θεού.

Η ζωή της λιτή και τακτική, ήταν πέρα από κάθε όριο ανθρώπινης λογικής. Αγωνιζόταν στον στίβο που ακολουθούσαν όλοι οι άγιοι διατηρώντας την αυτοεκτίμηση, μέσα σ’ έναν πρωτοφανή αγωνιστικό παλμό. Οι Άγιοι ζουν τις δυσκολίες του κόσμου, αλλά αποστρέφονται τα εγκόσμια, σε μια βιωτή που υπερβαίνει τις συνθήκες του κόσμου.

Ειδικά, το σκήνωμά της, μας υποβάλλει, μας γεμίζει με δέος, κάνοντας εμφανή τη μικρότητά μας. Μέσα στην χρυσοποίκιλτη λάρνακα, περιβεβλημένο τα μοναχικά ενδύματα, σημείο μετοχής της Αγίας στην αγγελική πολιτεία, μας καλεί να αποθέσουμε εκεί τις αγωνίες, τα προβλήματα κάθε λογής, το άγχος της καθημερινότητα, τις ποικίλες αντιξοότητες, να τα αποθέσουμε όλα στην μεσιτεία της προς τον Κύριο, με άφθαστη πίστη και προσήλωση.

Τα τροπάρια της Παράκλησης, το ένα μετά το άλλο, φανερώνουν την οσιακή ζωή, τους πνευματικούς της Αγίας, πέρα από την δέηση κι ευχαριστία που αναπέμπουν. Ακόμη περιλαμβάνονται κι άλλοι στίχοι που την μακαρίζουν για τα τόσα άρρητα, τα οποία απολαμβάνει στην αιωνιότητα του Παραδείσου.

Ενδεικτικά, αναφέρεται παρακάτω ένα τέτοιο τροπάριο, το οποίο υμνεί την Αγία που ξεπέρασε τις υλόφρονες και χοϊκές ηδονές της σαρκός της: «Σαρκός κατεφρόνησας την τρυφήν, άνω κληρουχίας μετασχούσα χαρμονικώς, και ούτω, Οσία Φιλοθέη, εν Ουρανοίς συναγάλλει το πνεύμα σου».

Δηλαδή βλέπουμε ότι εξυψώνεται η πνευματικότητά της και συγχρόνως αποκλείεται μια υλική της διάτρηση και διέξοδος. Ακριβώς, υπενθυμίζεται με αυτό το τροπάριο, πως η Αγία περιφρόνησε την καλοπέραση, τν απόλαυση, την ευχαρίστηση που προέρχονται από την υλοφροσύνη.

Αυτά, αν και τόσο σπουδαία, τα θεώρησε ευτελή, πρόσκαιρα, ασήμαντα και τιποτένια πράγματα, γιατί μετείχε ουράνια και θεία κληρονομιά, αφού δέχτηκε την άνωθεν κλήση, έχοντας αγκαλιάσει την κλίση ν’ αγωνιστεί, προκειμένου να επιτύχει την αγιότητα. Μάλιστα αυτή την επιλογή της, την έκανε με ζήλο, με άφθαστη χαρά, με σταθερή, ακλόνητη κι αμετάβλητη απόφαση.

Σίγουρα, αναρίθμητα επίγεια αγαθά, θα μπορούσε ν’ απολαύσει, έχοντας σπάνια οικογενειακή επιφάνεια, πλούτο, ανέσεις, μόρφωση και προσόντα. Κι όμως όλα αυτά άγγιζαν την ύλη, και τα έβλεπε ως μηδαμινά, μπροστά στο ανεκτίμητο κάλεσμα ν’ αγωνιστεί στον δύσκολο στίβο της αγιότητας.

Το παράδειγμά της είναι για μας έλεγχος συνείδησης και συνάμα γίνεται επιτακτική μίμηση. Εμείς πολλές φορές, σ’ αντίθεση με την δεοντολογία της Αγίας, υποκύπτουμε σε μάταιες και παροδικές απολαύσεις και μας κάνουν αυτές επιρρεπείς στην καταστροφή, πράγμα που συνδέεται με την φιλαργυρία, η οποία αίρει την απλότητα, που είναι εποικοδομητική, εισάγοντας την μονομέρεια που αποτρέπει τη διάσπαση.

Εμείς, δυστυχώς πολύ συχνά εφησυχάζουμε, δικαιολογώντας τον εαυτό μας, τον οποίο βγάζουμε «λάδι», με το να κρύβουμε την αδυναμία μας, καθώς όχι λίγες κι ης εγωιστική συνάμα.

Τελικά φαίνεται αναμφίβολα ότι είμαστε τουλάχιστον χλιαροί Χριστιανοί, λίγο του κόσμου και λίγο του Χριστού, αν όχι και χειρότερα. Αυτό συμβαίνει, γιατί ίσως οι αποφάσεις μας δεν είναι στέρεες, συμπαγείς και δυναμικές. Ούτε αυτές έχουν την τόλμη και τον ηρωισμό, που προϋποθέτει ο σεβασμός του θελήματος του Θεού.

Όμως, η προκειμένη Αγία, μας διδάσκει έμπρακτα τα αντίθετα από τα δικά μας πεπραγμένα, ακολουθώντας μια θυσιαστική πρακτική, με την προβολή της αυταπάρνησης κι αυτοθυσίας. Ακόμη κι ο φαρισαϊσμός δεν την αιχμαλώτισε, θεωρώντας τελευταίο τον εαυτό της, ενώ εξύψωνε τον άλλο.

Έτσι, απέκτησε μια παγκόσμια ακτινοβολία η καλοσύνη της, αγαπώντας όλη την ανθρωπότητα, ως γέννημα του ενός Θεού, σεβόμενη τις κοινωνικές επιταγές της αδελφοσύνης, της αλληλεγγύης και τις χριστιανικές της ανεξικακίας κι ανιδιοτέλειας. Σε όλους τους ανθρώπους εξαπλώνεται η πρεσβεία της, χωρίς μεροληψία, ούτε να διακρίνει πολιτισμική στάθμη.

Κι όμως η ελπίδα μας δεν χάνεται, παρά τις πτώσεις μας, παρά τον διχασμό μας συνειδήσεως που επέρχεται κάποτε, γιατί η ζωή της Αγίας Φιλοθέης ασκεί μέσα μας κάποια μυστική έλξη. Αυτό το γεγονός αποτελεί απόδειξη ότι έμφυτα το «είναι» μας νοσταλγεί κάτι άλλο, το οποίο βρίσκεται επέκεινα του πρόσκαιρου.

Πιστεύουμε ακράδαντα ότι κι εμείς με τη συνοδεία της Χάρης του Χριστού που μπορούμε να αποκτήσουμε, αν προσπαθήσουμε, τότε είναι πολύ πιθανό κι εμείς να αξιωθούμε να γίνουμε μέτοχοι της άνω κληρονομίας. Με προσωπικό και ξεχωριστό τρόπο, το θεϊκό κάλεσμα που κάποτε απευθύνθηκε στην Αγία κι από την οποία έγινε αποδεκτό, και τώρα κατευθύνεται στον καθένα μας, που είναι μοναδικός άνθρωπος με ιδιαίτερα ου.

Η τιμή προς εμάς του Κυρίου είναι πολύ μεγάλη, καθώς μας κατέστησε συγκληρονόμους της Βασιλείας των Ουρανών, οπότε έχουμε υποχρέωση να ανταποκριθούμε σ’ αυτή τη θεία, αλλά πατρική επιταγή, που μας δίνει άφθαστη αξία.

Αρκεί να δείξουμε προσοχή και να σκύψουμε επισταμένως με αδιάλειπτη κι επίμονη προσευχή στον Κύριο, αποκαλύπτοντας τον εαυτό μας για λόγους ταπεινοφροσύνης και μόνον, γιατί ως Παντογνώστης γνωρίζει ακόμη και τα μύχεια.

Έτσι θα βρούμε ανάγλυφα μέσα μας τα αποτυπώματα του Θεού, τα οποία συνιστούν την εικόνα Του. Κατ’ αυτόν τον τρόπο κι η κλίση μας προς Αυτόν θα γίνει παραδεκτή σε καθολικό επίπεδο. Και στη συνέχεια πραγματικά κι ουσιαστικά να αξιοποιήσουμε τη θέλησή μας, όχι με το να τη σκορπίζουμε σε εγωιστικά θελήματα, που τελικά μας φθείρουν και μας ματώνουν, αλλά αφιερώνοντάς την στο πανάγιο θέλημά Του, το οποίο μας εξαγιάζει.

Χρησιμοποιώντας ως αφιέρωμα την τιμή που κι εμείς αποδίδουμε στην Αγία Φιλοθέη, έχοντας συνάμα αγαθή προαίρεση, ανεπιφύλακτα με χαρά κι αγάπη προς τον Χριστό, ώστε κι εμείς ν' αξιωθούμε της μακαριότητας του Παραδείσου, του οποίου κοινωνός έγινε η Αγία, για την οποία άνοιξαν διάπλατα οι πόρτες του.

Δεν μας πείθουν τα λόγια χωρίς βίωμα, ενώ αντίθετα οι έμπρακτες εφαρμογές είναι αυτές που μας προωθούν και λειτουργούν ως εφαλτήρια, συντελώντας στην παρακίνησή μας. Η Αγία Φιλοθέη εκπληρώνει όλα αυτά τα δεδομένα, οπότε λοιπόν για μας απομένει να ακολουθήσουμε τα χνάρια της Αγίας, που ακόμη και σήμερα δεν παύει να διακηρύσσει πως η αγιότητα μπορεί να πραγματοποιηθεί, χωρίς να είναι ανέφικτη.

Μετά από όσα παραπάνω ειπώθηκαν, παίρνουμε θάρρος κι αυξάνεται η αισιοδοξία μας ελπίζοντας ότι κάποτε ο Κύριος, σίγουρα δεν θα μας ξεχάσει να στείλει την κλήση του για τη σωτηρία της ψυχής μας, πράγμα που αποτελεί τον απώτερο σκοπό μας, ανταμώνοντας την ήδη καλλιεργούμενη προσωπική μας κλήση, η οποία πρέπει να μιμηθεί τη ζωή της Αγίας κι Οσίας Φιλοθέης της Αθηναίας, προστάτιδα της πρωτεύουσάς μας. Ανακεφαλαιώνοντας λοιπόν, ας ζητήσουμε τις πρεσβείες της.