Του Σταύρου Ελ. Καλογιάννη

Σε 18 εκατομμύρια ευρώ ανέρχεται το ανταποδοτικό τέλος για τους οικιακούς καταναλωτές σε περιοχές όπου λειτουργούν σταθμοί Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), σύμφωνα με πρόσφατη ανακοίνωση του Υπουργείου Περιβάλλοντος.

Το ποσό αυτό, που αφορά το χρονικό διάστημα 2010 – 2014, αποδίδεται με πολύ μεγάλη καθυστέρηση στους οικιακούς καταναλωτές 274 Δημοτικών και Τοπικών Κοινοτήτων σε όλη τη χώρα, στα όρια των οποίων βρίσκονται μονάδες ΑΠΕ, κυρίως δε μικρά υδροηλεκτρικά έργα (μ-ΥΗΕ) και αιολικά πάρκα.

Υπενθυμίζεται ότι ο νόμος για το ανταποδοτικό τέλος σε δήμους και κατοίκους περιοχών που φιλοξενούν εγκαταστάσεις ΑΠΕ, μέσω της παρακράτησης ποσών από τον Λειτουργό της Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΛΑΓΗΕ), ψηφίστηκε αρχικά το 2006 και εξειδικεύτηκε το 2013.

Στην Ήπειρο, δικαιούχοι είναι οι κάτοικοι 15 μικρών κυρίως, ορεινών και μειονεκτικών χωριών, στα όρια των οποίων λειτουργούν μικρά υδροηλεκτρικά έργα, οι οποίοι θα λάβουν συνολικά 613.000 ευρώ.

Από το ποσό των 613.000 ευρώ, περισσότερο από το μισό (358.000 ευρώ) θα καταλήξει στην Περιφερειακή Ενότητα Ιωαννίνων, στα όρια της οποίας λειτουργούν μικρά υδροηλεκτρικά, ενώ ένα σημαντικό κομμάτι αφορά χωριά της Άρτας (187.000 ευρώ).

Έτσι, η Ανατολική του δήμου Ιωαννιτών θα λάβει 34.000 ευρώ περίπου, το Μεγάλο Περιστέρι 23.000 ευρώ, το Ανθοχώρι 14.000 ευρώ, το Δίστρατο 22.000 ευρώ, το Βρυσοχώρι 11.000 ευρώ, η Αγία Παρασκευή Κόνιτσας 40.000 ευρώ, η Κληματιά 154.000 ευρώ, η Παλιουρή 53.000 ευρώ, τα Θεοδώριανα 50.000 ευρώ, η Παντάνασσα 82.000 ευρώ, ο Άγιος Γεώργιος Ζηρού 82.000 ευρώ.

Αυτά τα ποσά είναι εξαιρετικά σημαντικά για τις Κοινότητες, αν συνυπολογίσουμε ότι η ΣΑΤΑ που λαμβάνουν από το Υπ. Εσωτερικών, για το 2016, είναι εξαιρετικά χαμηλή: για παράδειγμα, η Κληματιά λαμβάνει 11.500 ευρώ, ενώ η Παλιουρή μόλις 3.500 ευρώ (!)

Θα ήταν δε πολλαπλάσια τα έσοδα από τα ανταποδοτικά τέλη των ΑΠΕ, με σημαντικότατη ενίσχυση για τους ορεινούς δήμους και τους κατοίκους τους, εάν είχαμε μεγαλύτερο αριθμό εγκατεστημένων μ-ΥΗΕ, αξιοποιώντας ορθολογικά το πολύ πλούσιο υδάτινο δυναμικό μας. Εάν, δηλαδή η Πολιτεία δεν έθετε γραφειοκρατικά, κυρίως, εμπόδια και εάν δεν υπήρχαν οι τοπικές αντιδράσεις στη χωροθέτηση μικρών υδροηλεκτρικών (ακόμα και της τάξεως του 1 MW!) και αιολικών, που απέτρεψαν πολλές τέτοιες μικρές μονάδες να κατασκευαστούν (στην Ήπειρο δεν λειτουργεί κανένα αιολικό πάρκο!). Αντιδράσεις οι οποίες στη μεγάλη πλειοψηφία τους ήταν αστήρικτες και έδιναν απλώς αφορμή σε λαϊκιστές παράγοντες να ασκήσουν την πολιτική τους.

Αρνητικό ρόλο στη χωροθέτηση των μ-ΥΗΕ και των αιολικών έπαιξαν και πολλές περιβαλλοντικές οργανώσεις, κυρίως μεγάλες, που λειτουργούν με επαγγελματικά κριτήρια και οι οποίες, όταν δεν εξυπηρετούν ταπεινά συμφέροντα, παραπλανούν με επιτηδευμένο τρόπο τους κατοίκους των ορεινών όγκων, οι οποίοι τώρα καταλαβαίνουν ότι μόνον οφέλη υπάρχουν από την απλούστερη και πιο φιλική, περιβαλλοντικά, μορφή ενέργειας, την ανανεώσιμη.

Μεγάλη όμως συμβολή στην παραπλάνηση των πολιτών έχει και ο Σύριζα, εκπρόσωποι του οποίου ακούγοντας και μόνο για εγκατάσταση μικρού ΥΗΕ, οπουδήποτε, κήρυτταν τον πόλεμο σε όποιον το επιχειρούσε.

Όλα αυτά βέβαια μέχρι προχθές.

Ναι, μέχρι προχθές, οπότε η κυβερνητική εκπρόσωπος ανακοίνωσε ότι η Κυβέρνηση προωθεί το μεγάλο υδροηλεκτρικό έργο της Μεσοχώρας, ισχύος 162 MW, με φράγμα ύψους 150 μέτρων! Ένα έργο για το οποίο, τον Οκτώβριο του 2014, επί των ημερών της προηγούμενης Κυβέρνησης, ο Σύριζα τόνιζε ότι: «Η κατασκευή ενός νέου μεγάλου φράγματος δεν αναμένεται να λύσει κάποιο ιδιαίτερο πρόβλημα πλην ίσως των απαιτήσεων κερδοφορίας των φιλικών προς την Κυβέρνηση εργολάβων. Αυτών δηλαδή που θα αγοράσουν “κοψοχρονιάς” τον ΥΗΣ Μεσοχώρας, όπως και άλλους πέντε που ήδη είναι προς πώληση μαζί με την ΔΕΗ. Αντίθετα θα επιφέρει σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις. Όχι μόνο περιβαλλοντικές και κοινωνικές (καταστροφή βιοποικιλότητας και οικοσυστημάτων, υποβάθμιση της ποιότητας του νερού, άνοδος της υγρασίας, συμβολή στο φαινόμενο του θερμοκηπίου, ξερίζωμα Χωριών,... κλπ.), αλλά και καθαρά οικονομικές (π.χ. η πτώση των υδροφόρων οριζόντων και η υποβάθμιση της γεωργικής γης, το κόστος διαχείρισης των κινδύνων από τη μεγάλη συγκέντρωση νερού, η μετεγκατάσταση και πολλές άλλες)».

Παρ’ όλα όσα ισχυρίζονταν το 2014, το έργο θα προχωρήσει, ανακοίνωσε η Κυβέρνηση.

Όπως έχω τονίσει επανειλημμένα, είχα δε αναλάβει σχετικές νομοθετικές πρωτοβουλίες τόσο στο ΥΠΕΧΩΔΕ όσο και στο Υπουργείο Ανάπτυξης, η προώθηση των ΑΠΕ είναι πολύ σημαντική για την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας. Στεκόμουν πάντοτε επιφυλακτικά απέναντι στα μεγάλα υδροηλεκτρικά έργα, συνεκτιμώντας τις επιπτώσεις τους στο περιβάλλον με το όφελος στην εθνική οικονομία, ιδιαίτερα στην κατάσταση που αυτή βρίσκεται τα τελευταία χρόνια.

Ο ρεαλισμός στην άσκηση πολιτικής είναι αναγκαίος. Σημαντικότερη όμως είναι η πολιτική αξιοπιστία. Αποτελεί συνεπώς πρόκληση να επιχειρεί η σημερινή Κυβέρνηση άλμα, από τις εντονότατες αντιδράσεις (μέχρι ματαίωσης των έργων) για τα μικρά υδροηλεκτρικά ισχύος 2 – 3 MW, στην προώθηση έργων των 160 MW, ανερυθρίαστα, χωρίς καμία τεκμηρίωση και χωρίς να ζητήσει δημοσίως συγγνώμη.

Εν τω μεταξύ χάθηκαν και οι «οικολογικές» οργανώσεις …

Το κόστος που έχουμε καταβάλει ως χώρα και ως πολίτες, από τις απίστευτες ανευθυνότητες και τους λαϊκισμούς των σημερινών κυβερνώντων είναι εξαιρετικά υψηλό και στον τομέα της ενέργειας.