Πρόκειται για επιθέσεις που γίνονται είτε με διασπορά ψευδών ειδήσεων, είτε με διαστρέβλωση γεγονότων, είτε με χυδαία ή συκοφαντικά σχόλια, συνήθως από «τρολ» ή ανώνυμους λογαριασμούς στα social media. Στόχος είναι η προσωπική ή επαγγελματική αποδόμηση του θύματος.

Η ελληνική νομοθεσία προστατεύει κάθε πολίτη και επιβάλλει κυρώσεις για προσβλητικές ή συκοφαντικές πράξεις, ακόμα και όταν αυτές τελούνται διαδικτυακά:

• Εξύβριση (άρθρο 361 Π.Κ.): Η προσβολή της αξιοπρέπειας κάποιου με λόγια ή πράξεις τιμωρείται με φυλάκιση έως 6 μήνες ή με χρηματικό πρόστιμο.

• Δυσφήμηση (άρθρο 362 Π.Κ.): Η ισχυριζόμενη ή διαδιδόμενη παρουσία γεγονότων που μπορούν να βλάψουν τη φήμη κάποιου, ακόμα κι αν είναι αληθή, τιμωρείται με φυλάκιση έως 2 έτη ή χρηματική ποινή.

• Συκοφαντική δυσφήμηση (άρθρο 363 Π.Κ.): Όταν τα γεγονότα είναι ψευδή και ο υπαίτιος γνωρίζει την αναλήθειά τους, η πράξη θεωρείται συκοφαντική δυσφήμηση και τιμωρείται με φυλάκιση έως 5 έτη και χρηματική ποινή.

Σημείωση: Οι διατάξεις βασίζονται στον ισχύοντα Ποινικό Κώδικα. Για εξειδικευμένες περιπτώσεις, συστήνεται πάντα η νομική συμβουλή.

Αν και πολλοί πιστεύουν ότι πίσω από ένα ψεύτικο προφίλ μπορούν να δρουν χωρίς συνέπειες, η ατιμωρησία τελείωσε. Οι αρχές έχουν τη δυνατότητα -μέσω ηλεκτρονικού ίχνους- να εντοπίσουν τον δράστη και να κινηθούν νομικές διαδικασίες. Η Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος δεν μένει αδρανής και έχει ήδη επιλύσει πολλές παρόμοιες υποθέσεις.

-Το 2022, ανώνυμος χρήστης του Twitter/X είχε συστηματικά στοχοποιήσει δημοσιογράφο, διαδίδοντας ψευδείς και συκοφαντικές πληροφορίες. Μετά από καταγγελία και έρευνα, εντοπίστηκε η ταυτότητά του, σχηματίστηκε δικογραφία και ασκήθηκε ποινική δίωξη.

-Φοιτήτρια ελληνικού πανεπιστημίου κατήγγειλε διαδικτυακό bullying και σεξιστικά σχόλια από ανώνυμους λογαριασμούς στο Instagram. Η Δίωξη εντόπισε τους διαχειριστές συμφοιτητές της- και σε βάρος τους ασκήθηκαν διώξεις για εξύβριση και προσβολή προσωπικότητας μέσω διαδικτύου.

Αν αισθανθεί κάποιος ότι θίγεται η προσωπικότητά του, δεν πρέπει να μένει σιωπηλός:

-Να κρατάει αποδείξεις (screenshots, links, ημερομηνίες, ονόματα ή προφίλ εμπλεκομένων).

-Να απευθύνεται στη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος (τηλεφωνικά 11188, μέσω της ιστοσελίδας cyberalert.gr ή με φυσική παρουσία σε Αστυνομικό Τμήμα).

-Να συμβουλεύεται δικηγόρο για να κινηθεί νομικά.

Η ελευθερία του λόγου δεν ταυτίζεται με την ασυδοσία. Η αξιοπρέπεια και η φήμη κάθε πολίτη είναι συνταγματικά κατοχυρωμένες και προστατεύονται από τον νόμο. Όσοι κρύβονται πίσω από πληκτρολόγια για να πλήξουν άλλους πρέπει να γνωρίζουν: ο νόμος ισχύει και στο ψηφιακό περιβάλλον, οι ευθύνες είναι υπαρκτές και οι συνέπειες προβλεπόμενες. Εξάλλου, η ελευθερία του λόγου είναι θεμέλιο της δημοκρατίας, αλλά ο σεβασμός είναι ο όρος που εξασφαλίζει την επιβίωσή της.