Αναρτήθηκε στις:17-05-19 14:12

Συνέντευξη του Βασίλη Γκουρογιάννη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη


Η λογοτεχνική γραφή έχει τη βιολογική αντοχή του ιού, μεταλλάσσεται, αλλά ποτέ δεν φεύγει από τον οργανισμό


Ο Βασίλης Γκουρογιάννης (1951) γεννήθηκε και μεγάλωσε στο χωριό Γρανίτσα Ιωαννίνων. Τελείωσε το Λύκειο στα Γιάννενα και φοίτησε στη Νομική Σχολή Θεσσαλονίκης. Εργάστηκε επί χρόνια ως δικηγόρος στην Αθήνα. Από τις Εκδόσεις Μεταίχμιο κυκλοφορούν τα τελευταία βιβλία του: Βέβηλη πτήση (2003), Από την άλλη γωνία (2006), Κόκκινο στην Πράσινη Γραμμή (2009 – Βραβείο Μυθιστορήματος του περιοδικού Διαβάζω), Σενάριο αθανασίας (2015), Διηγήσεις παραφυσικών φαινομένων (2018). Το νέο μυθιστόρημά του, Αναψηλάφηση, μας έδωσε την αφορμή για μια συζήτηση μαζί του.

Ποια είναι τα πρώτα σας διαβάσματα;


Είμαι παιδί της δεκαετίας του ’50, γεννημένος στο χωριό Γρανίτσα Ιωαννίνων μέσα σε γεωργοκτηνοτροφική οικογένεια. Όσοι ξέρουν τις συνθήκες που επικρατούσαν στα ορεινά και αποκομμένα χωριά της Ηπείρου εκείνη την εποχή, θα κατανοήσουν ότι τα πρώτα και μοναδικά διαβάσματα των μαθητών ήταν τα σχολικά βιβλία με ό,τι θεωρούσαν οι υπεύθυνοι του Υπουργείου Παιδείας ότι πρέπει να περιέχουν. Από άποψη λογοτεχνικών κειμένων είχαμε τον Κρυστάλλη, τον Παλαμά, τον Χρηστοβασίλη, τον Σολωμό (με τον Εθνικό Ύμνο), αυτά περίπου. Όμως η φύση μάς έδωσε ένα άλλο προνόμιο, να μπορούμε να συγχωνευτούμε με τον ζωικό και τον φυτικό κόσμο που μας περιέβαλλε και σε ό,τι αφορά τον εαυτό μου μπορώ να πω ότι, πριν διαβάσω τα οποιαδήποτε φύλλα βιβλίων, διάβασα τα... φύλλα των δέντρων και με έκαναν ποιητή.

Από πότε ξεκινήσατε να γράφετε;


Από μικρός μαθητής άρχισα να γράφω αφελή διηγηματάκια με θεματολογία «βουνού και κάμπου», μιμούμενος τους συμπατριώτες μου λογοτέχνες Κρυστάλλη και Χρηστοβασίλη. Η δημιουργική λογοτεχνική μου περίοδος άρχισε πολύ αργά, γύρω στα τριάντα πέντε μου χρόνια, με μια πρώτη και μοναδική ποιητική συλλογή που εξέδωσε το λογοτεχνικό περιοδικό Το Δέντρο.

Τι είναι αυτό που σας κάνει να γράφετε και να εμπνέεστε; Μήπως η γραφή είναι ένα ασίγαστο πάθος;


Έχω ξεχάσει πια… Πάντως η λογοτεχνική γραφή έχει τη βιολογική αντοχή του ιού, μεταλλάσσεται, αλλά ποτέ δεν φεύγει από τον οργανισμό. Στον πρώτο συγκλονισμό της ψυχής αμέσως αναβιώνει και σε αρρωσταίνει με μια ευλογημένη αρρώστια παρόμοια ή ίδια με τον έρωτα.

Όσον αφορά το νέο σας μυθιστόρημα, Αναψηλάφηση, θα μας πείτε πώς ξεκίνησε η ιδέα της συγγραφής του;


Για τη συγγραφή ενός ιστορικού-πολιτικού-υπαρξιακού μυθιστορήματος δεν υπάρχει «ιδέα ξεκινήματος». Είναι κάτι το βαθύ και περίπλοκο, που δεν είναι ορατό και προσδιορισμένο. Θα έλεγα πως είναι σαν τις ρίζες του δέντρου, που είναι αόρατες και εξακολουθούν να είναι αθέατες και κρυμμένες όσο το δέντρο είναι ζωντανό και όρθιο. Όταν δούμε τις ρίζες του, το δέντρο είναι πλέον ξεριζωμένο και νεκρό. Κάτι παρόμοιο συμβαίνει με το μυθιστόρημα που έχει μέσα του ρίζες που αντλούν από απίθανες μυστικές πηγές και αυτές οι πηγές είναι βιώματα, γνώσεις, παρατηρήσεις, θυμός κ.λπ., ένα εκρηκτικό υλικό που μπορεί να αναφλεγεί από το παραμικρό και να γίνει παρανάλωμα. Όποιος διαβάσει το βιβλίο μου προσεκτικά θα καταλάβει ότι δε χρειαζόταν μια εμπνευσμένη ιδέα, για να ξεκινήσει να γράφεται. Νομίζω ότι ήταν ένα φράγμα που κατέρρευσε μέσα μου, πρώτα πλημμύρισε τη δική μου ύπαρξη και ακολούθως άρχισε να διαχέεται έξω από μένα και να παίρνει μορφή μυθιστορήματος.

Ο τίτλος Αναψηλάφηση είναι συμβολικός ή δηλώνει κάτι κυριολεκτικά;


Ο τίτλος είναι αλληγορικός και σημαίνει το ξανακοίταγμα της ζωής μας και της χώρας μας με μια άλλη κριτική, ίσως και δικαστική ματιά, υπό το πρίσμα νέων γεγονότων και καταστάσεων.

Ο ήρωας του βιβλίου, μέλος μιας αντιστασιακής οργάνωσης κατά τη Δικτατορία, η οποία εξαρθρώθηκε από τους χουντικούς, καταφεύγει στη Βαρκελώνη. Αλήθεια, η Δικτατορία επέτρεπε σε αντιστασιακούς να εγκαταλείπουν την Ελλάδα;


Η Δικτατορία δεν επέτρεπε στους αντιστασιακούς να φεύγουν στο εξωτερικό, αλλά κάποιοι αντιστασιακοί έβρισκαν μυστικά αντιστασιακά δίκτυα που τους προμήθευαν με πλαστά διαβατήρια ή τους έβγαζαν από τη χώρα με πλήθος συνωμοτικά τεχνάσματα.

Ο ήρωάς σας επιστρέφει στην Ελλάδα πενήντα χρόνια μετά. Τι έχει αλλάξει στην Ελλάδα από τότε;


Το τι βρίσκει ο ήρωας στην Ελλάδα του σήμερα είναι όλο το περιεχόμενο και η ουσία του βιβλίου!

Οι αναμνήσεις του από τη Δικτατορία με συγκλόνισαν. Αυτή η γενιά αντιστάθηκε αλλά και λοιδορήθηκε από τους σημερινούς Έλληνες. Για ποιο λόγο η γενιά του Πολυτεχνείου φορτώθηκε με τόσες βαριές κατηγορίες;


Πρέπει καταρχήν να ορίσουμε τι είναι η γενιά του Πολυτεχνείου. Αν μπούμε σε αυτό το ζήτημα, θα κατανοήσουμε ότι η λεγόμενη γενιά του Πολυτεχνείου αξίζει τον έπαινο για την αντίσταση που έκανε, αλλά αξίζει και τη λοιδορία διότι μετέπειτα δεν αντιστάθηκε στον… εαυτό της! Ο νοών νοείτω.

Ο πρωταγωνιστής του μυθιστορήματος βλέπει τα πράγματα από απόσταση. Οι φίλοι του όμως είναι μέσα στον κυκλώνα των γεγονότων;


Ο πρωταγωνιστής του μυθιστορήματος βλέπει τα πράγματα από απόσταση, όπως βλέπουμε έναν κυκλώνα μόνον όταν είμαστε μακριά του. Όσοι είναι μέσα στον κυκλώνα και ειδικά μέσα στο μάτι του, όπως είναι οι Έλληνες της Ελλάδας αυτά τα χρόνια της κρίσης, δεν μπορούν να τον δουν, διότι στροβιλίζονται μέσα σε αυτόν.

Όλοι οι χαρακτήρες σας μοιάζουν σαν τα πρόσωπα που ζουν δίπλα μας. Μήπως η εμπειρία βοηθά στο πλάσιμο των χαρακτήρων κατά τη γραφή;


Είναι επόμενο ο συγγραφέας να γράφει ό,τι βλέπει γύρω του. Είναι σφουγγάρι που μαζεύει τα λύματα του περιβάλλοντός του και τα καθαρίζει.

Η οικονομική κρίση επηρέασε και το αναγνωστικό κοινό. Συνεχίζει να διαβάζει ο μέσος αναγνώστης;


Δεν είναι θέμα οικονομικής κρίσης, είναι ζήτημα που σχετίζεται με την ηθική κρίση, που είναι πολύ χειρότερη. Σήμερα όσοι γράφουμε γράφουμε για το μέλλον, μήπως κάποιες επόμενες γενιές μάς αναζητήσουν και μας... αγοράσουν, για να κατανοήσουν την εποχή μας, την εποχή των άφρονων προγόνων τους!

Είναι η γραφή μια μορφή τέχνης που θα μπορέσει να δημιουργήσει πυρήνες αντίστασης, για να ξυπνήσει ο αναγνώστης και να αντιμετωπίσει τα προβλήματα με άλλη ματιά;


Μα, αν δεν τα διαβάζει πώς θα πάρει την όποια ηθική δύναμη από μέσα τους, για να την κάνει πυρήνα αντίστασης;

Σήμερα βλέπουμε πολλούς νέους συγγραφείς να εκδίδουν μυθιστορήματα. Όλες αυτές οι εκδόσεις βοηθούν να αναδειχτούν νέες φωνές, να ακουστούν νέες ιδέες;


Δεν περιμένουμε από τα έργα τέχνης και τα μυθιστορήματα να παράξουν νέες ιδέες. Η προσφορά τους είναι να κατορθώσουν να πουν τα ίδια πράγματα, τις ίδιες ιδέες με άλλον τρόπο, με άλλη γλώσσα.

Είστε από τους ανθρώπους που τους αρέσει να ονειρεύονται;


Θέλοντας και μη, ονειρεύομαι. Τα όνειρα δεν είναι πάντα ρόδινα και αγγελικά. Και οι εφιάλτες όνειρα είναι.

Ασχολείστε με το διαδίκτυο; Ποια είναι η γνώμη σας για τα ηλεκτρονικά περιοδικά;


Ναι, ασχολούμαι. Και τα ηλεκτρονικά περιοδικά, κι αυτά μια χαρά είναι, και η όποια αξία ή απαξία τους προέρχεται από το περιεχόμενο που αποτυπώνουν στην ύλη τους.

Τι θα απευθύνατε στους αναγνώστες μας;


Αν διαβάσουν το βιβλίο μου, να έχουν κατά νου ότι δεν το έγραψα εγώ, αλλά η μεταπολιτευτική Ελλάδα... διά χειρός μου!

diastixo.gr
img

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ